چالشهای نوین امنیت انرژی در اتحادیه اروپا
به نقل از ایسنا، اتحادیه اروپا در سالهای اخیر در تلاش است تا به کاهش وابستگی خود به منابع انرژی روسیه دست یابد و با کاهش تدریجی واردات نفت و گاز، بستر مناسبی برای بهرهبرداری از انرژیهای تجدیدپذیر فراهم آورد. اما در عین حال، این گذار به انرژیهای پاک به چین وابسته شده است؛ موضوعی که میتواند امنیت انرژی اروپا را به خطر اندازد.
برای پیشبرد اهداف در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر، اتحادیه اروپا به واردات پنلهای خورشیدی، توربینهای بادی، مواد معدنی ضروری، مواد به کار رفته در باتریها و دیگر تجهیزات کلیدی از چین متکی است. محصولات با هزینه کمتر از چین بازار اتحادیه اروپا را تسخیر کرده و نگرانیهایی را درباره تولیدات داخلی، امنیت انرژی و امنیت ملی این اتحادیه به وجود آوردهاند.
اتحادیه اروپا از زمان آغاز «پیمان سبز»، با وقوع درگیریهای روسیه و اوکراین و همچنین تجاوز نظامی آمریکا به ایران، کوشیده تا وابستگی خود به نفت و گاز را به میزان زیادی کاهش دهد. با این حال، رشد سریع ظرفیتهای تولیدی در زمینه انرژیهای خورشیدی و بادی، به نوعی وابستگی به چین برای تأمین مواد معدنی حیاتی و اجزای این تجهیزات را به ارمغان آورده است.
اتحادیه اروپا اکنون این وابستگی را ناپایدار ارزیابی کرده و برنامههایی برای کاهش تکیه به تجهیزات و اجزای انرژی پاک تأمین شده از چین آغاز نموده است. اما تاکنون، این تلاشها نتوانستهاند تاثیر چشمگیری داشته باشند. این قاره به سمت توسعه پایدار انرژی سبز برای دستیابی به اهداف زیستمحیطی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی حرکت میکند و در عین حال برای جلوگیری از وابستگی بیش از حد به محصولات چینی نیز اقداماتی را در نظر دارد.
کاهش وابستگی به چین برای اتحادیه اروپا معضلی هزینهبر خواهد بود؛ به گفته ووپکه هوکسترا، کمیسر اقدام اقلیمی اتحادیه اروپا، توسعه ظرفیتهای تولید داخلی میتواند به کاهش این وابستگی کمک کند اما در کوتاهمدت هزینههای زیادی به همراه خواهد داشت.
هوکسترا بر این نکته تاکید دارد که اروپا باید سالها پیش برای این موضوع اقدام میکرد و هرچه زمان بیشتری برای اتخاذ تصمیمات قاطع صرف شود، هزینههای بلندمدت بیشتر خواهد شد. وی وابستگی شدید به چین را به عنوان آسیبپذیری خطرناک و ناخوشایند برای اهداف اقلیمی و امنیت اقتصادی اروپا تعبیر کرده و به تحریک تهدیدات علیه امنیت زیرساختهای حیاتی قاره اشاره دارد.
با این وجود، تنوعبخشی به منابع واردات آسان نخواهد بود. گزارشی از دیوان محاسبات اروپا (ECA) نشان میدهد که اقدامات اتحادیه اروپا برای متنوعسازی واردات هنوز به نتایج ملموسی منجر نشده و موانع تولید داخلی همچنان پابرجا هستند و بازیافت نیز هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد. این اتحادیه در سال جاری اقدام به ایجاد سازوکاری برای تجمیع درخواستهای مواد اولیه و تنوعبخشی به منابع تأمین مواد خام حیاتی کرده و در پی همکاری با کشورهایی نظیر برزیل است.
طبق گزارشی از مرکز استراتژی غیرانتفاعی «لوم» (Loom)، چین در سال ۲۰۲۴، ۹۸ درصد پنلهای خورشیدی، ۸۸ درصد باتریهای لیتیوم-یون و ۶۱ درصد اینورترهای وارداتی به اروپا را تأمین کرده است. تحلیلگران نسبت به تداوم این وابستگی هشدار داده و معتقدند که این موضوع میتواند به تضعیف امنیت اقتصادی و ملی اروپا و حتی تأثیر بر جاهطلبیهای قاره در حوزه هوش مصنوعی منجر شود.
بر اساس گزارشی که توسط پایگاه خبری اویل پرایس منتشر شده، جوس گارمن، مدیر اجرایی موسسه «لوم» اظهار کرده است: سریعترین و اقتصادیترین مسیر برای توسعه انرژی پاک در مقیاس وسیع عمدتاً از چین میگذرد. بر همین اساس، در حالی که اروپا در تلاش برای رهایی از وابستگی به نفت و گاز است، ممکن است بهطور ناخواسته وابستگی دیگری، یعنی وابستگی به فناوری انرژی پاک از چین را شکل دهد؛ به طوری که یک گلوگاه جایگزین گلوگاهی دیگر شده است.
انتهای پیام