بهجای نظارت بر فرزندتان، بر مهارتهای «خودمراقبتی» و «نه گفتن» تمرکز کنید
هادی همتیار در گفتوگو با ایسنا، در مورد چگونگی پیشگیری خانواده از رفتارهای پرخطر در سنین نوجوانی بیان کرد: دوران نوجوانی به دلیل تحولات چشمگیر مغزی، هورمونی و تمایل فزاینده به استقلال و تعلق اجتماعی، مرحلهای بحرانی به شمار میآید. در این میان، خانواده میتواند نقش «لنگرگاه» را ایفا کند و بهطور مؤثری خطر رفتارهای پرخطر را کاهش دهد. برای این امر، لازم است بر چند محور کلیدی تمرکز شود که اولین مورد، تقویت پیوند عاطفی و ایجاد احساس امنیت روانی است. نوجوانانی که در محیط خانه احساس امنیت عاطفی دارند و پذیرش بیقید و شرط را تجربه میکنند، معمولاً کمتر به رفتارهای پرخطر روی میآورند تا خلأهای عاطفی خود را پر کنند. بنابراین، با گوشدادن فعال و همدلی به سخنان آنها بپردازید، و به جای سخنرانی، نشان دهید که سخنانشان بدون قضاوت شنیده میشود؛ از طرفی، با صرف وقت در فعالیتهای مشترک مثل پیادهروی، بازی یا سفرهای کوتاه، رابطهتان را مستحکمتر کنید.
وی همچنین افزود: آموزش مهارتهای زندگی باید جایگزین کنترلگری باشد، زیرا کنترل شدید معمولاً به نتایج معکوس میانجامد و موجب پنهانکاری نوجوانان میشود. هدف باید پرورش «خودمراقبتی» در آنها باشد و برای رسیدن به این هدف، یاد دادن «نه» گفتن به آنها اهمیت زیادی دارد.
این روانشناس و حقوقدان همچنین خاطرنشان کرد که نظارت به معنای کارآموزی یا جاسوسی نیست؛ بلکه بهمعنای «حضور فعال» در زندگی آنهاست. در این راستا، سعی کنید با دوستان نوجوان خود آشنا شوید و فضایی فراهم کنید تا دوستانش به منزل شما بیایند تا بهتر با فضای معاشرت آنها آشنا شوید؛ همچنین در خصوص نظارت بر دنیای مجازی نیز از فعالیتهای او آگاه باشید، اما نه با فیلترهای سختگیرانه، بلکه از طریق گفتگو درباره خطرات و آموزش سواد رسانهای.
همتیار در ادامه به این نکته اشاره کرد که نوجوانان بیشتر به رفتارهای ما توجه میکنند تا به کلماتمان. اگر الگوهای مدیریت خشم، مواجهه با استرس و شیوه حل مسائل در ما سالم باشد، نوجوان بهطور ناخودآگاه آنها را میآموزد، اما اگر ما برای آرامش به سیگار، پرخوری یا خشم روی آوریم، او نیز در مواقع بحرانی به سوی چنین رفتارهایی میرود.
وی همچنین بر اهمیت ارتقاء عزتنفس و مهارتهای مقابلهای تاکید کرد و افزود: بسیاری از رفتارهای پرخطر بهعنوان مکانیسمهایی برای فرار از اضطراب یا احساس بیارزشی شکل میگیرند. برای پیشگیری از این وضعیت، باید علایق نوجوان را مورد تشویق قرار دهید تا کمتر درگیر رفتارهای آسیبزننده شود.
وی با ذکر این نکته که آگاهی از سبکهای دلبستگی نیز باید مورد توجه باشد، اعلام کرد: اگر شما یا فرزندتان گرایشهایی به سبک دلبستگی اضطرابی داشته باشید، ممکن است نوجوان به شدت به تأیید همسالان خود وابسته شود و برای جلب رضایت دیگران، اقدام به رفتارهای پرخطر بکند؛ بنابراین، خانواده باید بر تقویت استقلال هیجانی و کاهش وابستگی عاطفی او به تأیید دیگران تمرکز کند. اگر تغییرات ناگهانی در رفتار، افت تحصیلی، تغییر دوستان یا دگرگونی در الگوهای خواب و خوراک یا گوشهگیری را مشاهده کردید، بهجای سرزنش، با نگرش حمایتی بگویید «متوجه شدم که اخیراً تغییراتی در تو به وجود آمده و نگرانم. آیا چیزی هست که بخواهی دربارهاش صحبت کنی؟ من اینجا هستم تا در کنارت باشم، نه اینکه قضاوتت کنم».
انتهای پیام