کشف یک محوطه باستانی بهشکل دایره در ۴۱ کیلومتری شرق پراگ در جمهوری چک، بهعنوان یکی از برجستهترین دستاوردهای علم باستانشناسی در سالهای اخیر محسوب میشود. این سازه بزرگ با قطر ۲۳۰ متر، از لحاظ وسعت، بزرگتر از استخر انعکاسی در واشنگتن دیسی است و شواهد نشان میدهد که در عصر نوسنگی، کاربردهای مذهبی و نجومی داشته است. پژوهشگران بر این باورند که این محل تاریخی، بینش تازهای از قابلیتهای فرهنگی جوامع اولیه در رصد پدیدههای آسمانی پیش از ساخت استونهنج ارائه میدهد.
کشف رصدخانهای ۶۵۰۰ ساله در جمهوری چک
باستانشناسان در منطقهای شرقی پراگ، موفق به کشف یک سازه دایرهای به عمر ۶۵۰۰ سال با قطر ۲۳۰ متر شدهاند که حدود ۱۰۰۰ سال قدیمیتر از استونهنج است. این محوطه با ۱۲ ورودی نامنظم بهعنوان مرکزی مذهبی برای مشاهده دقیق حرکات خورشید و ماه، از جمله مراحل توقف قمر و انقلابهای تابستانی و زمستانی عمل کرده است.
اهمیت مذهبی و یافتههای مهم
پیتر کریستوف، باستانشناس دانشگاه بوهمیای غربی، شکل منحصر به فرد دایرهای این محوطه را در دوره نوسنگی بیسابقه میداند. حفاریهای انجام شده توسط جان تورک، فرضیه افراز مذهبی این سازه را در دوران نوسنگی تقویت کرده و منجر به کشف جمجمه و شاخ گاو نر در نزدیکی ورودیها شده است که نشاندهنده استفاده از گاو در فعالیتهای آیینی و سمبلیک در جوامع کشاورزی اولیه اروپا است. ارتباط این بنا با طلوع خورشید در انقلاب تابستانی و غروب آن در انقلاب زمستانی، نماد آغاز و پایان برای جوامع پیش از تاریخ را به نمایش گذاشته و آن را به استونهنج مرتبط میسازد.
تحول کاربری مرموز به گورستان
این مرکز مذهبی باستانی شامل یک خندق عمیق است، اما دلیل تغییر کاربری آن از عبادتگاه عصر سنگی به گورستان عصر برنز، معماگونه باقی مانده است. استخوانهای انسانی که در این مکان یافته شده، با حفاریهای قبل از خود مربوط به فرهنگ اونیتس در عصر برنز (۲۳۰۰ تا ۱۶۰۰ پیش از میلاد) مطابقت دارد که نشاندهنده دفن ۱۸ نفر است. کریستوف بیان میکند که بر خلاف استونهنج، این ساختار تا عصر آهن از اهمیت اولیه خود به کلی فاصله گرفته و به یک سکونتگاه عادی تبدیل شد.