تردد ۱۶ هزار کامیون قدیمیتر از ۵۰ سال
طبق گزارش ایسنا، کیفیت سوخت از جمله مواردی است که در زنجیره آلودگی هوا قرار دارد؛ این زنجیره شامل عواملی همچون افزایش مصرف بنزین، فرسودگی ناوگان و وجود خودروهای پرمصرف میباشد. مسئولان حوزه محیط زیست بر این باورند که برای بهبود وضعیت آلودگی هوا، باید به این عوامل بهطور همزمان توجه شود، چرا که بهبود کیفیت سوخت به تنهایی کافی نخواهد بود.
پایشهای صورتگرفته از سوی نهادهای مرتبط نشاندهنده این است که کیفیت بنزین در کلانشهرها عمدتاً با استاندارد یورو ۴ سازگار است؛ اما در عین حال، عواملی نظیر عدد اکتان، میزان مصرف و فرسودگی ناوگان حملونقل نیز نیازمند بررسی و توجه ویژه میباشد.
در همین راستا، احمد طاهری - رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست - بر ضرورت تغییر رویکرد از تمرکز بر افزایش تولید و تأمین بنزین به سمت کاهش مصرف تأکید کرد و گفت: اصلاح ناوگان و گسترش حملونقل عمومی میتواند به شکل همزمان به کاهش مصرف سوخت و کنترل انتشار آلایندهها کمک کند.
ظرفیت تولید بنزین یورو۴ بسیار پایینتر از نیاز کشور است
وی در اشاره به ارتباط کیفیت سوخت و آلودگی هوا به ایسنا گفت: بر اساس اعلام وزارت نفت، ظرفیت تولید بنزین یورو ۴ بهطور قابلملاحظهای کمتر از نیاز کشور است و حتی در شرایطی که تمامی ظرفیتها برای تولید به کار گرفته شوند، باز هم این میزان به نیاز کشور پاسخ نخواهد داد. بههرحال، ما در پی توزیع سوخت با استاندارد مناسب در کلانشهرها بودهایم.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست افزود: سال گذشته در یک دورهای که آلودگی هوا در تهران افزایش یافته بود، سازمان حفاظت محیط زیست گزارشی از وضعیت سوخت توزیعی در تهران و صنایع و نیروگاههای اطراف آن ارائه کرد.
به گفته وی، پایشها نشاندهنده این است که بنزین توزیعشده در کلانشهرها بهطور عمده با استاندارد یورو ۴ تطابق داشته است؛ البته بعد از تحولات جنگ تحمیلی و آسیب به بخش ذخیرهسازی، ممکن است این وضعیت اندکی تحت تأثیر قرار گرفته باشد، اما قبل از آن، در تهران عمدتاً سوخت با کیفیت یورو ۴ در دسترس بود.
طاهری با بیان این که پایش کیفیت سوخت توسط سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ملی استاندارد بهصورت دورهای انجام میشود، گفت: نتایج این پایشها در سطوح بالای کشور، از جمله در کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا و نهادهای نظارتی، استناد و پیگیری میگردد.
وی خاطرنشان کرد: با این وجود، نباید تنها بر روی بنزین تمرکز کنیم؛ سایر حاملهای انرژی نظیر نفتگاز و نفتکوره نیز در وضعیت کیفیت هوا تأثیر دارند.
نظارت سازمان محیط زیست بر بنزین تولیدی پتروشیمی
طاهری در خصوص استفاده از بنزین پتروشیمی و تغییر رویکرد در این زمینه گفت: در حال حاضر کیفیت سوخت بهطور مداوم توسط سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست پایش میشود. در زمینه پارامترهایی همچون گوگرد نیز توانستهایم در بسیاری از شهرها کیفیت بنزین را بهطور قابلملاحظهای بهبود بخشیم.
وی ادامه داد: در خصوص نفتگاز استفادهشده در ناوگان حملونقل هم شرایط به همین منوال است و یکی از مسائلی که همچنان بهصورت جدی در حال پیگیری آن هستیم، ترکیب بنزین با برخی فرآوردههای دیگر است.
موضوع ترکیب بنزین با متانول چه بود؟
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به طرح موضوع ترکیب بنزین با متانول گفت: یکی از پارامترهایی که در حال حاضر مورد توجه و پیگیری سازمان قرار دارد، عدد اکتان است. عدد اکتان بنزین توزیعشده در کشور در همه موارد با استاندارد تطابق ندارد و این موضوع نیازمند پایش و پیگیری جدی است.
عدد اکتان بنزین توزیعشده در کشور در همه موارد با استاندارد هماهنگ نیست و این موضوع نیاز به پایش و پیگیری جدی دارد.
طاهری تأکید کرد که عدد اکتان بهعنوان یک عامل مؤثر بر فرایند احتراق دارای اهمیت است و پایین بودن آن میتواند کیفیت احتراق را کاهش دهد و در نتیجه باعث افزایش تولید آلایندهها گردد؛ اما در مورد کیفیت بنزین، دولت و مقامهای مسوول باید فراتر از مسایل جزئی به موضوع نگاهی کلی داشته باشند.
وی افزود: باید به این سوال پاسخ دهیم که چرا مصرف بنزین در کشور با شیب رو به افزایشی همراه است؟ بخشی از این قضیه به خودروهایی برمیگردد که تولید میکنیم و حداقل دو برابر استانداردهای جهانی سوخت مصرف میکنند.
بیش از ۲۰ میلیون خودروی فرسوده در جادهها فعالیت میکنند
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در حال حاضر بیش از ۲۰ میلیون خودرو فرسوده در کشور وجود دارد که این خودروها نیز حداقل دو برابر ناوگان مشابه خود سوخت مصرف میکنند، اما به دلایل مختلف از چرخه فعالیت خارج نمیشوند و بسیاری از محدودیتهای قانونی برجسته برایشان اعمال نمیگردد.
اسنپ و تپسی؛ یک فرصت بزرگ برای کاهش مصرف سوخت
طاهری با اشاره به ناوگان پرتردد شهری گفت: در ناوگانهایی چون تاکسیها و خودروهای فعال در پلتفرمهایی مانند اسنپ و تپسی نیز الزامات خاصی برای کاهش مصرف سوخت و نوسازی ناوگان تعریف نشده است و هنوز هم بخشی از این ناوگان با خودروهای فرسوده و پرمصرف مشغول فعالیت میکنند که با توجه به مصرف بالاتر، آلودگی بیشتری نیز تولید میکنند.
وی افزود: وضعیت حملونقل عمومی در تهران پیشنهاد میکند که با وجود تمایل شدید مردم به استفاده از آن، ظرفیت این بخش بههیچ وجه پاسخگوی نیاز شهروندان نیست. مجموع این عوامل موجب میشود که نیاز کشور به مصرف بنزین بهناچار افزایش یابد.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست همچنین تصریح کرد: افزایش مصرف بنزین در نهایت تأمینکنندگان این سوخت را با چالش بیشتری مواجه میسازد و باعث میشود که برای تأمین نیاز کشور به روشهای مختلف متوسل شوند.
افزایش مصرف بنزین به ناچار تأمینکنندگان این سوخت را با چالشهای بیشتری مواجه میکند و آنها را به استفاده از روشهای مختلف برای تأمین نیاز کشور وادار میسازد.
طاهری به صراحت گفت: به اعتقاد من، رویکرد بهینهتر این است که به جای تمرکز صرف بر افزایش تولید و تأمین بنزین، باید بهطور جدی به سمت کاهش مصرف برویم. با کاهش مصرف، هم فشار بر تولید و تأمین سوخت کمتر میشود و هم میتوانیم بخش مهمی از انتشار آلایندههای ناشی از مصرف سوخت را کنترل کنیم.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست بر ضرورت کاهش مصرف بنزین تأکید کرده و گفت: هر چه نیاز به بنزین افزایش یابد و تولید آن نیز با سرعت بیشتری گسترش یابد، بهطور یقین کیفیت سوخت نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. بنابراین اگر بتوانیم میزان مصرف بنزین را کاهش دهیم، نتایج مثبت بیشتری نسبت به آنچه که با صرفاً تلاش برای افزایش کیفیت سوخت شاهد خواهیم بود، کسب خواهیم کرد.
وی به عنوان نمونه افزود: یکی از پلتفرمهای حملونقل در تهران را بررسی کرده و بخشی از ناوگان آن را بهعنوان ناوگان «پرپیمایش» تعیین کردیم. این خودروها در روز حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ کیلومتر پیمایش دارند و توسط افرادی استفاده میشوند که کار در این پلتفرم شغل اصلی آنهاست.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در تهران حدود ۵۴۰ هزار کاربر در این پلتفرم وجود دارد که تقریباً ۴۰ هزار نفر از آنها جزو افراد پرپیمایش هستند. این گروه سهم قابلتوجهی از مصرف سوخت در شهر تهران را شامل میشوند.
طاهری اضافه کرد: اگر بتوانیم با استفاده از ابزارهایی مانند گواهی صرفهجویی، بخشی از این ناوگان را به خودروهای برقی یا هیبریدی تغییر دهیم، تأثیر آن میتواند چندین برابر اقداماتی باشد که در ناوگان خودروهای شخصی انجام میشود.
وی تصریح کرد: این طرح از جهات مختلف یک طرح برد-برد محسوب میشود؛ راننده میتواند با حمایت دولت و از طریق گواهی صرفهجویی، خودروی فرسوده خود را با یک خودروی برقی نوسازی کند، شهروندان از خدمات حملونقل با کیفیتتری بهرهمند میشوند و دولت نیز با کاهش مصرف سوخت، کاهش ناترازی سوخت، و در نهایت کاهش نیاز به واردات و ارایه ارز از کشور روبهرو خواهد شد.
بیش از ۱۶ هزار کامیون بالای ۵۰ سال همچنان در حال تردد هستند
طاهری با بیان اینکه همین رویکرد در مورد موتورسیکلتها و ناوگان سنگین نیز قابل اجرا است، گفت: طرحی با محوریت سازمان حفاظت محیط زیست برای کامیونها و کشندهها تهیه شده که ماه گذشته در دولت به تصویب رسید. بر اساس این طرح، کامیونهای کشندهی بالای ۲۰ تن و با سن بیش از ۵۰ سال، مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در حال حاضر بیش از ۱۶ هزار کامیون و کشندهی بالای ۵۰ سال در کشور تردد میکنند که عملاً بدون هیچ محدودیت جدی به فعالیت خود ادامه میدهند، سیستم کنترل آلایندگی مناسبی ندارند و مصرف سوخت آنها نیز بسیار بالا است.
بیش از ۱۶ هزار کامیون و کشندهی بالای ۵۰ سال در کشور به فعالیت خود ادامه میدهند که عملاً بدون هیچ محدودیت جدی، با سیستم کنترل آلایندگی ناکافی و مصرف سوخت بسیار بالا در حال کار هستند.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد: منطقی نیست که این ناوگان را بدون هیچ محدودیت و جایگزینی در چرخه فعالیت نگه داریم و بگذاریم مصرف سوخت بهطور فزایندهای افزایش یابد و بعد به دنبال بهبود کیفیت سوخت باشیم. این یک چرخه معیوب است؛ هر روز مصرف سوخت بیشتر میشود، نیاز به مصرف نفت در پالایشگاهها افزایش خواهد یافت و در نهایت با افزایش مصرف، به ثروت ملی لطمه میزنیم.
عدد اکتان در شهرهای مختلف متفاوت است؛ در تهران اعداد ۹۰ و ۹۱ نیز مشاهده شده، اما در برخی شهرهای دیگر اعداد ۸۸ و ۸۹ نیز ثبت شده است.
وی در پایان گفت: به اعتقاد من، اجرای طرحهای بهینهسازی با هدف کاهش مصرف سوخت در شرایط فعلی از اهمیت بیشتری برخوردار است تا اینکه بخواهیم صرفاً بر بالابردن شیب مصرف و همزمان تلاش برای افزایش کیفیت سوخت و بهبود عدد اکتان تاکید کنیم.
عدد اکتان بنزین در تعدادی از شهرها پایینتر از استاندارد است
طاهری در پایان درباره وضعیت عدد اکتان بنزین اعلام کرد: بر اساس استانداردها، عدد اکتان بنزین باید به ۹۱ برسد، اما در نمونهبرداریهای انجامشده توسط سازمان ملی استاندارد، در برخی نمونهها عدد اکتان پایینتر از این مقدار ثبت شده است. البته این وضعیت در شهرهای مختلف بهگونهای متفاوت است. در تهران اعداد ۹۰ و ۹۱ وجود دارد؛ در حالی که در برخی از شهرهای دیگر، اعداد ۸۸ و ۸۹ نیز به ثبت رسیده است.
انتهای پیام