نقشههای جهانی یک مشکل جدی دارند / عکس
بر اساس گزارش خبرآنلاین، در صورتی که به نقشههای متداول جهان دقت کنید، ممکن است فکر کنید که گرینلند تقریباً با آفریقا هماندازه است. اما در واقعیت، آفریقا حدود ۱۴ برابر بزرگتر از گرینلند است.
این تفاوت به روش خاصی مربوط میشود که برای انتقال سطح کروی زمین به یک نقشه دو بعدی به کار گرفته میشود.
طبق اطلاعات ارائه شده توسط NPR، مجمع عمومی سازمان ملل اخیراً از نقشههایی برای نمایش دقیقتر اندازه واقعی اقلیمهای مختلف جهان حمایت کرده است. این حرکت بهویژه توجهها را به معضل نقشه معروف مرکاتور (Mercator) جلب کرده است.
نقشه مرکاتور در قرن شانزدهم توسط گراردوس مرکاتور، نقشهنگار مشهور فلاندری طراحی شد. هدف اصلی این نقشه ارائه دقت بیشتری در نمایش مسیرها و جهتها برای ناوبری دریایی بود. مشکل از جایی آغاز میشود که از این نقشه برای مقایسه اندازه کشورها و قارهها استفاده کنیم.
در پروجکسیون مرکاتور، بهعنوان یک قانون کلی، هرچه یک منطقه بیشتر از خط استوا فاصله بگیرد و به قطبها نزدیکتر شود، سایز ظاهری آن در نقشه بزرگتر خواهد شد. به همین دلیل، گرینلند، کانادا و روسیه به صورت بزرگتر از اندازه واقعی خود به نمایش در میآیند.
دستکشی آفریقا که بیشتر بخشهای آن در نزدیکی خط استوا واقع شده، در این نقشه به طرز غیرواقعی کوچکتر از آنچه که هست دیده میشود.
برای درک بهتر این اختلاف، کافی است به مقایسه اندازه واقعی آفریقا و گرینلند بپردازیم. آفریقا دارای وسعتی برابر با ۳۰ میلیون کیلومتر مربع است، در حالی که مساحت گرینلند تقریباً ۲.۲ میلیون کیلومتر مربع است. لذا تصویری که در بسیاری از نقشههای رایج مشاهده میکنیم، میتواند برداشت نادرستی از اندازه واقعی این دو منطقه را ایجاد کند.
آیا نقشه مرکاتور «غلط» است؟
خیر. این نقشه برای مقصود خاصی طراحی شده و یکی از ویژگیهای کلیدی آن حفظ زوایا و جهتهای محلی است. به همین دلیل، برای ناوبری دریایی بسیار ضروری و ارزشمند به حساب میآید.
مشکل زمانی به وجود میآید که از یک نقشه مناسب برای ناوبری انتظار داشته باشیم که در عین حال اندازه واقعی قارهها را نیز بهدرستی نمایش دهد.
نقشههای مساحتبرابر (Equal-area) تلاش میکنند که نسبت مساحت مناطق مختلف جهان را حفظ کنند. یکی از نمونههای جدید این نوع نقشه، Equal Earth است که بهگونهای طراحی شده تا قارهها را به واقعیت نزدیکتر به نمایش بگذارد. با چنین نقشهای، آفریقا در مقایسه با مناطق شمالی جهان به شکل غیرواقعی کوچک دیده نمیشود.
البته تصمیم اخیر سازمان ملل به معنای ممنوعیت استفاده از نقشه مرکاتور یا الزام کشورهای مختلف به کنار گذاشتن آن نیست. باید در نظر داشت که هیچ پروجکشن دوب بعدی نمیتواند کره زمین را بدون هر نوع اعوجاجی روی یک سطح تخت به نمایش بگذارد و به همین دلیل، هر نقشه باید بسته به هدف خاص خود انتخاب گردد.
اگر هدف مقایسه مساحت قارهها باشد، استفاده از یک پروجکشن مساحتبرابر انتخاب مناسبی است. از سوی دیگر، اگر هدف ناوبری باشد، ویژگیهای دیگری نظیر حفظ زاویه و جهت اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
زمین به شکل کروی است، اما بیشتر نقشههایی که در دسترس داریم بهصورت مسطح هستند، بنابراین هر نقشهای اجتنابناپذیرانه بخشی از واقعیت جغرافیایی را بهگونهای تغییر میدهد.
۵۸۵۸