غذای سالم نامناسب برای قلب و عروق

فرارو- گرانولا به‌مدت سال‌ها به‌عنوان انتخابی سالم برای صبحانه و میان‌وعده معرفی شده است؛ اما متخصصان قلب هشدار می‌دهند که عبارات جذابی مانند «طبیعی» و «غلات کامل» که بر روی بسته‌بندی‌های این محصول درج شده، لزوماً نمایانگر ترکیبات واقعی آن نیست.

طبق گزارش فرارو و به نقل از «پرید»، زمانی که به بحث تغذیه سالم پرداخته می‌شود، گرانولا معمولاً جزو نخستین گزینه‌هایی است که به ذهن خطور می‌کند؛ ترکیبی از جو دوسر، مغزها و دانه‌ها که در ظاهر انتخابی مغذی و مفید برای قلب به‌شمار می‌رود. اما متخصصان قلب بر این باورند که برخی انواع گرانولا، به‌ویژه محصولات صنعتی و فرآوری شده نظیر گرانولا بارها، ممکن است شامل مقدار زیادی از عواملی باشند که برای سلامت قلب مضر هستند.

دکتر مجید باسیت، متخصص قلب، اشاره می‌کند که بسیاری از مواد غذایی به واسطه ظاهری که دارند و تبلیغاتی که می‌شوند تحت «هاله سلامت» قرار می‌گیرند؛ به‌طوری که تصویر به‌ظاهر سالم‌تری از واقعیت ارائه می‌دهند. او تأکید می‌کند که مصرف‌کنندگان باید توانایی تشخیص بین زبان تبلیغاتی و واقعیت ترکیبات محصول را داشته باشند و بر اساس واقعیت‌های علمی در مورد آن تصمیم‌گیری کنند.

دکتر شیلا ساهنی، متخصص قلب مداخله‌ای، حتی برخی گرانولاهای آماده موجود در بازار را به‌گونه‌ای توصیف می‌کند که گویی «کلوچه‌های خرد شده در پوشاک مبدل» هستند؛ محصولاتی که به‌دلیل میزان بالای قند، چربی اشباع و کالری زیاد، ممکن است به‌طور قابل توجهی با تصور عموم از غذایی سالم فاصله داشته باشند.

قند افزوده؛ مشکل اصلی

یکی از نگرانی‌های عمده درباره گرانولا میزان قند موجود در آن است. برای بدست آوردن بافتی ترد و خوش‌طعم و همچنین اتصال مواد به یکدیگر، بسیاری از سازندگان از شربت‌هایی مانند شربت افرا، ذرت یا آگاو بهره می‌برند.

یک فنجان گرانولا ممکن است حاوی حدود ۲۴.۲ گرم قند باشد؛ در حالی که میزان قند افزوده در محصولات مختلف فرق دارد. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که زنان باید مصرف قند افزوده روزانه را به حداکثر ۲۵ گرم و مردان به ۳۶ گرم محدود کنند. پس، یک وعده عادی گرانولا می‌تواند بخش قابل توجهی از سهم روزانه قند افزوده را به خود اختصاص دهد.

دکتر پاتریک کی، متخصص قلب، از ارتباط مصرف زیاد قند با التهاب مزمن و افزایش تری‌گلیسیرید خبر می‌دهد؛ عواملی که می‌توانند سرعت تشکیل پلاک در عروق را افزایش دهند. همچنین، مصرف بالای قند می‌تواند وضعیت بیماران دیابتی نوع ۲ را تشدید کند و حتی افراد سالم را در معرض خطر این بیماری قرار دهد. دیابت از عوامل خطر عمده بیماری‌های قلبی به شمار می‌رود.

چربی اشباع؛ مشکل نهفته دیگر

قند تنها مشکل نیست. برای بهبود طعم و تردی بیشتر، برخی برندهای گرانولا از روغن نارگیل یا روغن نخل استفاده می‌کنند. این روغن‌ها حاوی مقادیر بالایی از چربی‌های اشباع هستند که می‌تواند سطح کلسترول LDL یا «کلسترول بد» را افزایش دهد.

به‌طور متوسط، یک فنجان گرانولا حدود ۱.۵ گرم چربی اشباع دارد، هرچند این مقدار در انواع مختلف ممکن است بیشتر نیز باشد. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند که مصرف روزانه چربی‌های اشباع به ۱۳ گرم یا کمتر محدود شود تا کنترل سطح کلسترول امکان‌پذیرتر گردد.

سدیم؛ افزودنی پنهان

اگرچه گرانولا ممکن است طعمی شیرین داشته باشد، اما این موضوع به معنای کم‌نمک بودن آن نیست. دکتر ساهنی بیان می‌کند که بعضی از انواع گرانولا دارای مقدار قابل توجهی «سدیم پنهان» هستند. تولیدکنندگان برای متعادل‌سازی شیرینی محصول، گاهی بیش از حد نمک به ترکیب اضافه می‌کنند.

مصرف بالای سدیم می‌تواند فشار خون را افزایش دهد و فشار خون بالا یکی از عوامل کلیدی خطر سکته مغزی و حمله قلبی است.

کالری بالا؛ حتی در حجم کم

گرانولا خوراکی است با محتوای کالری بالا و مخلوط روغن‌ها و شیرین‌کننده‌های اضافی می‌تواند کالری آن را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. به گفته دکتر باسیت، حتی مقادیر نسبتاً کم از برخی از انواع گرانولا ممکن است تا حدود ۳۰۰ کالری داشته باشد.

مصرف زیاد این نوع محصول، به‌خصوص بدون در نظر گرفتن اندازه وعده، می‌تواند به چاقی و افزایش وزن منجر گردد؛ مشکلاتی که خود با بیماری‌هایی از جمله دیابت، فشار خون بالا و کلسترول بالا در ارتباطند.

آیا باید گرانولا را کنار بگذاریم؟

خبر خوش برای دوستداران گرانولا این است که متخصصان قلب توصیه نمی‌کنند این خوراکی را به‌طور کامل از رژیم غذایی خود حذف کنید. نکته اصلی، انتخاب نوع مناسب و توجه به اندازه مصرف است.

دکتر ساهنی پیشنهاد می‌کند به‌جای اتکا به ادعاهای تبلیغاتی درج شده بر روی بسته‌بندی، برچسب ارزش غذایی محصول را به دقت مطالعه کنید.

برای انتخاب گرانولای مناسب‌تر موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• قند افزوده را بررسی کنید: محصولی را برگزینید که در هر وعده حاوی حدود ۵ تا ۷ گرم یا کمتر قند افزوده باشد. اگر شکر یا موادی مانند شربت برنج قهوه‌ای در میان سه ترکیب اول محصول وجود داشت، بهتر است گزینه دیگری را انتخاب کنید.
• به دنبال جو دوسر کامل باشید: جو دوسر حاوی بتاگلوکان است؛ نوعی فیبر که می‌تواند به کاهش کلسترول LDL کمک کند. متخصصان توصیه می‌کنند گرانولایی選 شود که حداقل ۵ گرم فیبر در هر وعده داشته باشد.
• مغزها و دانه‌ها را جدی بگیرید: حضور مغزها و دانه‌ها می‌تواند فیبر، چربی‌های غیراشباع و آنتی‌اکسیدان‌های بیشتری را به محصول اضافه کند؛ ترکیبی که برای کاهش التهاب و بهبود عملکرد عروق بسیار مفید است.
• نوع روغن را بررسی کنید: بهتر است گرانولاهایی که از روغن نخل یا نارگیل استفاده می‌کنند محدود شوند و انتخاب برزیل گردد که حاوی چربی‌های سالم‌تری مثل روغن زیتون یا چربی طبیعی دست‌کشیده از مغزها و دانه‌ها باشد.
• اندازه وعده را فراموش نکنید: حتی یک گرانولای باکیفیت نیز نباید به‌طور نامحدود مصرف شود. ترکیب مقدار مناسب از گرانولا با ماست، شیر یا جو دوسر می‌تواند آن را به بخشی از یک وعده متعادل تبدیل کند.

در نهایت، گرانولا لزوماً دشمن سلامت قلب نیست؛ مشکل زمانی پیش می‌آید که تصویر یک محصول «سالم» در ذهن ما منجر به نادیده‌گیری میزان قند، چربی، نمک و کالری آن گردد. لذا، پیش از اضافه کردن گرانولا به برنامه غذایی روزانه‌تان، بهتر است برچسب تغذیه‌ای آن را به دقت بررسی کنید، اندازه وعده را تحت نظر داشته باشید و محصولی را انتخاب کنید که واقعاً با هدف حفظ سلامت قلب سازگار باشد.