افزایش قیمت برنج ایرانی، ولی کشاورزان همچنان نارضایتی دارند!

بر اساس گزارش ایسنا، بازار برنج ایرانی در شرایطی به قیمت‌های متنوعی مواجه است که فاصله‌های قابل توجهی میان نرخ خرید از کشاورزان و قیمت فروش در خرده‌فروشی وجود دارد. برخی از شالیکاران از این موضوع ناراضی‌اند و به انتقاد از پایین بودن قیمت خرید محصول در مقایسه با هزینه‌های تولید می‌پردازند. بررسی‌های موجود نشان می‌دهد که قیمت هر کیلو برنج ایرانی با توجه به نوع، محل کشت، کیفیت، میزان شکستگی و فرآوری، از حدود ۳۱۵ تا ۵۵۵ هزار تومان به دست خریدار می‌رسد.

به گفتهٔ یکی از کشاورزان، قیمت هر کیلو طارم هاشمی معطر ۴۶۰ هزار تومان، طارم هاشمی خوش‌پخت ۴۵۵ هزار تومان، طارم محلی خوش‌پخت ۴۵۰ هزار تومان، طارم کشت دوم ۴۹۰ هزار تومان و طارم دانه‌بلند فریدونکنار ۴۸۰ هزار تومان است. همچنین قیمت هر کیلو برنج چلویی مخصوص رستوران ۳۵۰ هزار تومان، سرلاشه طارم ۳۶۰ هزار تومان، نیم‌دانه طارم ۲۸۰ هزار تومان و برنج دودی هیزمی سنتی ۴۸۰ هزار تومان اعلام شده است.

نارضایتی کشاورزان از افزایش هزینه‌های تولید

این کشاورز در خصوص کاهش عرضه محصول توضیح داد که هزینه‌های مربوط به کود، سم، کارگر، برداشت، تبدیل شالی، کیسه‌سازی و حمل‌ونقل به‌شدت افزایش یافته و با قیمت‌های کنونی که برای خرید برنج پیشنهاد می‌شود، فروش محصول برای وی اقتصادی نیست. در نتیجه، برخی کشاورزان تنها به میزان نیاز خود محصول را به فروش می‌رسانند تا هزینه‌های جاری‌شان را تأمین کنند.

او همچنین عنوان کرد که هزینه نهایی تولید هر کیلو برنج برای بعضی تولیدکنندگان به بیش از ۷۰۰ هزار تومان بالغ شده است و این وضعیت می‌تواند باعث شود که حتی بخشی از هزینه تولید هم جبران نشود. اما باید توجه داشت که رقم ذکر شده برای هزینه تولید برنج نمی‌تواند به تمامی شالیکاران تعمیم داده شود. بررسی دقیق این مورد نیازمند دسترسی به اطلاعات هزینه تولید در مناطق مختلف، میزان عملکرد شالیزارها، نوع برنج و هزینه‌های تبدیل شلتوک به برنج سفید است.

فاصله قیمت کشاورز تا بازار

مقایسه قیمت‌های ارائه‌شده به وضوح نشان می‌دهد که فاصله میان قیمت تولیدکننده و قیمت خرده‌فروشی برای انواع مختلف برنج به‌طور یکنواخت و یکسان نیست.

در نمونه‌های قابل‌مقایسه، اختلاف قیمت در حدود ۱۰ هزار تومان تا بیش از ۱۰۵ هزار تومان در هر کیلو متغیر است. بیشترین فاصله مربوط به طارم محلی فریدونکنار است که قیمت خرده‌فروشی آن تقریباً ۲۳ درصد بیشتر از نرخ اعلامی کشاورز است. در عین حال، در برخی از انواع طارم هاشمی و برنج دودی، این اختلاف قیمت کمتر به نظر می‌رسد. با این حال، نمی‌توان بدون تحلیل دقیق، این تفاوت قیمت را به نفع واسطه‌ها نسبت داد. عوامل دیگری همچون هزینه‌های بوجاری، سورت، بسته‌بندی، افت وزنی، انبارداری، حمل‌و‌نقل و سود حاشیه‌ای عمده‌فروشان و خرده‌فروشان نیز بر قیمت نهایی محصول تأثیرات چشمگیری دارند. علاوه بر این، عوامل مانند زمان برداشت، درصد شکستگی، عطر و طعم، قد کشیدن، محل کشت و اصالت محصول می‌توانند بهای دو برنج با نام مشابه را تغییر دهند.

نارضایتی کشاورز و فشار بر مصرف‌کننده

در بازار برنج، وضعیتی دوگانه شکل گرفته که در آن تولیدکننده از قیمت پایین خرید و عدم پوشش هزینه‌های تولید ناراضی است در حالی‌که مصرف‌کننده مجبور است برنج ایرانی را با قیمتی بالا تهیه کند. بنابراین، افزایش قیمت خرده‌فروشی نمی‌تواند به معنای افزایش درآمد کشاورز باشد و بخش قابل توجهی از اختلاف قیمت ممکن است به هزینه‌های فرآوری، حمل‌ونقل، انبارداری و توزیع مربوط شود. همچنین، فقدان اطلاعات شفاف درباره قیمت خرید از کشاورز و هزینه‌های هر مرحله از زنجیره توزیع، تحلیل دقیقی از سهم تولیدکننده در قیمت نهایی را دشوار می‌سازد.

علاوه بر این، کاهش عرضه از سوی برخی کشاورزان می‌تواند به طور موقت، حجم برنج موجود در بازار را پایین بیاورد و انتظار برای افزایش قیمت را تقویت کند. تداوم این شرایط ممکن است خانوارها را به سمت خرید برنج‌های نیم‌دانه، سرلاشه، اقلام با قیمت پایین‌تر یا برنج‌های وارداتی سوق دهد و به تبع آن بر بازار برنج ممتاز ایرانی تأثیر بگذارد.

لزوم شفافیت در هزینه‌ها در زنجیره برنج

کارشناسان بر این باورند که انتشار واضح اطلاعات مربوط به هزینه‌های تولید، قیمت خرید از کشاورز و حاشیه سود حلقه‌های مختلف توزیع می‌تواند نمایی روشن‌تر از وضعیت بازار برنج ارائه کند. تا زمانی که این اطلاعات به‌طور رسمی و قابل راستی‌آزمایی ارائه نشود، کشاورز به نارضایتی از پایین بودن قیمت خرید ادامه خواهد داد و مصرف‌کننده نیز با مشاهده قیمت‌های بالا فکر می‌کند که افزایش قیمت خرده‌فروشی مستقیماً به افزایش درآمد تولیدکننده منجر شده است. شفاف‌سازی مسیر قیمت از مزارع تا فروشگاه‌ها می‌تواند نشان دهد چه میزان از قیمت نهایی به هزینه تولید مربوط می‌شود و چه میزان در مراحل فرآوری، حمل‌ونقل، انبارداری و توزیع شکل می‌گیرد.

انتهای پیام