تابش خورشید بر بامها؛ راهی نوین برای تأمین انرژی و کاهش کمبود برق
ساعت 24 - نیروگاههای خورشیدی با اندازههای کوچک و خانگی، قادر به تولید برق در محل استفاده هستند و میتوانند به کاهش بخشی از تلفات ناشی از انتقال و توزیع برق کمک نمایند.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلیپور - در سالهای اخیر، گسترش نیروگاههای خورشیدی به یکی از ارکان اصلی برنامههای صنعت برق کشور تبدیل گردیده است. ظرفیت تولید برق پاک میتواند به کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف و تسهیل مدیریت ناترازی برق کمک کند.
نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس امکان تولید انرژی در محل مصرف را میسر ساخته و به کاهش برخی از تلفات ناشی از انتقال و توزیع برق نیز کمک میکنند. همچنین، توسعه این نوع نیروگاهها به مشترکان این امکان را میدهد که در فرآیند تولید برق مشارکت نمایند و بدین ترتیب زمینۀ سرمایهگذاری خانوارها و واحدهای صنعتی کوچک در عرصه انرژیهای تجدیدپذیر فراهم میشود.
در این زمینه، وزارت نیرو و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) تمرکز ویژهای بر توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی به منظور افزایش ظرفیت تولید برق پاک دارند.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، به روند پیشرفت انرژیهای تجدیدپذیر در کشور اشاره کرد و بیان داشت: ظرفیت نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در آغاز برقراری دولت، حدود ۱۷۰ مگاوات بود و این رقم اکنون به ۶۵۰ مگاوات رسیده است.
او همچنین تصریح کرد: به طور کلی، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۱۲۰۰ مگاوات در ابتدای دولت به بیش از ۶۰۰۰ مگاوات افزایش یافته و برنامهریزی شده است که این عدد تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات برسد.
رجبیمشهدی در خصوص برنامههای وزارت نیرو برای توسعه نیروگاههای کوچک و پشتبامی توضیح داد: هدفگذاری در این راستا، احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی است. این نیروگاهها توانایی نصب بر روی سقف منازل و همچنین سولهها و واحدهای صنعتی کوچک را دارند.
معاون وزیر نیرو افزود: اتصال این نیروگاهها به شبکههای فشار ضعیف میتواند هزینههای توسعه و اتصال نیروگاههای بزرگ به شبکه را کاهش دهد. برای اقتصادی کردن این پروژهها، دستورالعملی برای فعالیت تجمیعگرها ایجاد شده است تا برق تولیدی نیروگاههای کوچک جمعآوری و در تابلوهای برق سبز به فروش برسد.
سرمایهگذاری بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان برای یک نیروگاه ۵ کیلوواتی
معاون برق و انرژی وزیر نیرو در ارتباط با هزینههای احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی گفت: برای برقراری یک نیروگاه ۵ کیلوواتی به حدود ۵۰ تا ۶۰ مترمربع فضا نیاز است و سرمایهگذاری مورد نیاز، با توجه به شرایط و تجهیزات، حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان تخمین زده میشود.
او ادامه داد: در مرحله اول، مشترکان باید تمامی هزینههای احداث نیروگاه را پرداخت میکردند، اما اکنون تسهیلاتی به میزان ۸۰ درصد از هزینهها در نظر گرفته شده و وزارت نیرو در پی این است که عمده یا حتی کل هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی را از طریق تسهیلات پوشش دهد. یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی میتواند مقدار زیادی از مصرف برق یک مشترک با الگوی مصرف متعادل را تأمین کند.
۲۵ سکوی فعال برای گسترش نیروگاههای خورشیدی خانگی
در ادامه، حلیا سادات حسینی، مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران، به اولویت توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی اشاره کرد و بیان داشت: سیاست توسعه نیروگاههای خورشیدی در سطح کلان کشور در اولویت بالایی قرار دارد و توسعه نیروگاههای خانگی با توجه ویژهای در دستور کار ساتبا قرار گرفته است.
او افزود: نیروگاههای خورشیدی خانگی از جنبههای فنی و تخصصی اهمیت زیادی دارند و تولید برق در محل مصرف میتواند به کاهش اتلاف انرژی کمک نماید.
حسینی ادامه داد: جهت تسهیل و تسریع در فرآیند احداث این نیروگاهها، پلتفرمهایی در این زمینه ایجاد شده که مسئول نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی هستند. در حال حاضر ۲۵ سکو در زمینه نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی در سطح کشور به فعالیت مشغولند.
طبق گفته مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، این سکوها به عنوان پلی میان ساتبا، شبکه برق کشور و متقاضیان فعالیت میکنند و میتوانند دسترسی متقاضیان به اطلاعات فنی، تجهیزات، روش طراحی و مراحل احداث نیروگاه را راحتتر نمایند.
افزایش تقاضا برای نیروگاههای خانگی
حسینی از افزایش تقاضا برای برقراری نیروگاههای خورشیدی خانگی در سال جاری خبر داد و گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۵ و با توجه به شرایط متفاوتی که کشور با آن مواجه شده، متقاضی برای این نیروگاهها با افزایش چشمگیری روبرو بوده است.
او توضیح داد: پیش از بهمن سال گذشته، بیش از ۴۰۰ متقاضی مراحل مختلفی را برای نصب نیروگاه پشت سر گذاشته بودند، اما از اسفندماه به این سو، تعداد متقاضیان به طرز چشمگیری افزایش یافته و رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را نشان میدهد.
مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، همچنین ناترازی برق و بروز قطعیها در ساعات اوج مصرف تابستان را از دلایل افزایش تقاضا عنوان کرد و تصریح کرد: این وضعیت موجب شده مشترکان خانگی به تولید مستقل برق و استفاده از نیروگاههای خورشیدی تمایل بیشتری نشان دهند.
حسینی به تغییر نوع درخواستها نیز اشاره کرد و گفت: درخواستها به سمت نیروگاههای هیبریدی متمایل شده است؛ این نوع نیروگاهها قادرند در زمان قطعی برق، نیاز مشترک را تأمین کنند و در زمان عدم قطعی، انرژی تولیدی را به شبکه عرضه نمایند.
او افزود: به دنبال ابلاغ دستورالعمل جدید درخصوص نیروگاههای هیبریدی، شرایط خاصی برای نحوه احداث، تأمین تجهیزات و اتصال به شبکه فراهم گشته است و این موضوع باعث شده که برخی از پروژهها با سرعت کمتری پیش بروند.
حسینی همچنین از بررسی و آسیبشناسی مسیر احداث نیروگاههای خانگی خبر داد و عنوان کرد: در این حوزه تعداد ذینفعان زیاد است و هر یک از متقاضی، شرکتهای توزیع، ساتبا و تأمینکنندگان تجهیزات بخشی از این فرآیند را مدیریت میکنند. تغییر در قیمت تجهیزات و تنوع شرایط شبکه نیز بر زمان اجرای پروژهها تأثیرگذار است؛ به منظور تسهیل این فرآیند، سامانه «مهرسان» و ارتباط آن با سکوهای فعال نیز مورد بررسی قرار گرفته و اصلاحات لازم در حال پیگیری است تا سرعت اجرای پروژهها افزایش یابد.
در نهایت باید گفت، گسترش نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس، با افزایش ظرفیت تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه و فراهم ساختن امکان تولید برق در محل مصرف، به یکی از رویکردهای اصلی وزارت نیرو در مقابله با ناترازی برق تبدیل شده است؛ مسیری که تحقق هدف احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی، به تسهیل فرآیندها، تأمین تجهیزات و گسترش حمایتهای مالی نیاز دارد.
نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس امکان تولید انرژی در محل مصرف را میسر ساخته و به کاهش برخی از تلفات ناشی از انتقال و توزیع برق نیز کمک میکنند. همچنین، توسعه این نوع نیروگاهها به مشترکان این امکان را میدهد که در فرآیند تولید برق مشارکت نمایند و بدین ترتیب زمینۀ سرمایهگذاری خانوارها و واحدهای صنعتی کوچک در عرصه انرژیهای تجدیدپذیر فراهم میشود.
در این زمینه، وزارت نیرو و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) تمرکز ویژهای بر توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی به منظور افزایش ظرفیت تولید برق پاک دارند.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، به روند پیشرفت انرژیهای تجدیدپذیر در کشور اشاره کرد و بیان داشت: ظرفیت نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در آغاز برقراری دولت، حدود ۱۷۰ مگاوات بود و این رقم اکنون به ۶۵۰ مگاوات رسیده است.
او همچنین تصریح کرد: به طور کلی، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور از ۱۲۰۰ مگاوات در ابتدای دولت به بیش از ۶۰۰۰ مگاوات افزایش یافته و برنامهریزی شده است که این عدد تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات برسد.
رجبیمشهدی در خصوص برنامههای وزارت نیرو برای توسعه نیروگاههای کوچک و پشتبامی توضیح داد: هدفگذاری در این راستا، احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی است. این نیروگاهها توانایی نصب بر روی سقف منازل و همچنین سولهها و واحدهای صنعتی کوچک را دارند.
معاون وزیر نیرو افزود: اتصال این نیروگاهها به شبکههای فشار ضعیف میتواند هزینههای توسعه و اتصال نیروگاههای بزرگ به شبکه را کاهش دهد. برای اقتصادی کردن این پروژهها، دستورالعملی برای فعالیت تجمیعگرها ایجاد شده است تا برق تولیدی نیروگاههای کوچک جمعآوری و در تابلوهای برق سبز به فروش برسد.
سرمایهگذاری بین ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان برای یک نیروگاه ۵ کیلوواتی
معاون برق و انرژی وزیر نیرو در ارتباط با هزینههای احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی گفت: برای برقراری یک نیروگاه ۵ کیلوواتی به حدود ۵۰ تا ۶۰ مترمربع فضا نیاز است و سرمایهگذاری مورد نیاز، با توجه به شرایط و تجهیزات، حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان تخمین زده میشود.
او ادامه داد: در مرحله اول، مشترکان باید تمامی هزینههای احداث نیروگاه را پرداخت میکردند، اما اکنون تسهیلاتی به میزان ۸۰ درصد از هزینهها در نظر گرفته شده و وزارت نیرو در پی این است که عمده یا حتی کل هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی را از طریق تسهیلات پوشش دهد. یک نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی میتواند مقدار زیادی از مصرف برق یک مشترک با الگوی مصرف متعادل را تأمین کند.
۲۵ سکوی فعال برای گسترش نیروگاههای خورشیدی خانگی
در ادامه، حلیا سادات حسینی، مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران، به اولویت توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی اشاره کرد و بیان داشت: سیاست توسعه نیروگاههای خورشیدی در سطح کلان کشور در اولویت بالایی قرار دارد و توسعه نیروگاههای خانگی با توجه ویژهای در دستور کار ساتبا قرار گرفته است.
او افزود: نیروگاههای خورشیدی خانگی از جنبههای فنی و تخصصی اهمیت زیادی دارند و تولید برق در محل مصرف میتواند به کاهش اتلاف انرژی کمک نماید.
حسینی ادامه داد: جهت تسهیل و تسریع در فرآیند احداث این نیروگاهها، پلتفرمهایی در این زمینه ایجاد شده که مسئول نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی هستند. در حال حاضر ۲۵ سکو در زمینه نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی در سطح کشور به فعالیت مشغولند.
طبق گفته مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، این سکوها به عنوان پلی میان ساتبا، شبکه برق کشور و متقاضیان فعالیت میکنند و میتوانند دسترسی متقاضیان به اطلاعات فنی، تجهیزات، روش طراحی و مراحل احداث نیروگاه را راحتتر نمایند.
افزایش تقاضا برای نیروگاههای خانگی
حسینی از افزایش تقاضا برای برقراری نیروگاههای خورشیدی خانگی در سال جاری خبر داد و گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۵ و با توجه به شرایط متفاوتی که کشور با آن مواجه شده، متقاضی برای این نیروگاهها با افزایش چشمگیری روبرو بوده است.
او توضیح داد: پیش از بهمن سال گذشته، بیش از ۴۰۰ متقاضی مراحل مختلفی را برای نصب نیروگاه پشت سر گذاشته بودند، اما از اسفندماه به این سو، تعداد متقاضیان به طرز چشمگیری افزایش یافته و رشد بیش از ۱۰۰ درصدی را نشان میدهد.
مجری پروژههای نوآورانه ساتبا، همچنین ناترازی برق و بروز قطعیها در ساعات اوج مصرف تابستان را از دلایل افزایش تقاضا عنوان کرد و تصریح کرد: این وضعیت موجب شده مشترکان خانگی به تولید مستقل برق و استفاده از نیروگاههای خورشیدی تمایل بیشتری نشان دهند.
حسینی به تغییر نوع درخواستها نیز اشاره کرد و گفت: درخواستها به سمت نیروگاههای هیبریدی متمایل شده است؛ این نوع نیروگاهها قادرند در زمان قطعی برق، نیاز مشترک را تأمین کنند و در زمان عدم قطعی، انرژی تولیدی را به شبکه عرضه نمایند.
او افزود: به دنبال ابلاغ دستورالعمل جدید درخصوص نیروگاههای هیبریدی، شرایط خاصی برای نحوه احداث، تأمین تجهیزات و اتصال به شبکه فراهم گشته است و این موضوع باعث شده که برخی از پروژهها با سرعت کمتری پیش بروند.
حسینی همچنین از بررسی و آسیبشناسی مسیر احداث نیروگاههای خانگی خبر داد و عنوان کرد: در این حوزه تعداد ذینفعان زیاد است و هر یک از متقاضی، شرکتهای توزیع، ساتبا و تأمینکنندگان تجهیزات بخشی از این فرآیند را مدیریت میکنند. تغییر در قیمت تجهیزات و تنوع شرایط شبکه نیز بر زمان اجرای پروژهها تأثیرگذار است؛ به منظور تسهیل این فرآیند، سامانه «مهرسان» و ارتباط آن با سکوهای فعال نیز مورد بررسی قرار گرفته و اصلاحات لازم در حال پیگیری است تا سرعت اجرای پروژهها افزایش یابد.
در نهایت باید گفت، گسترش نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس، با افزایش ظرفیت تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه و فراهم ساختن امکان تولید برق در محل مصرف، به یکی از رویکردهای اصلی وزارت نیرو در مقابله با ناترازی برق تبدیل شده است؛ مسیری که تحقق هدف احداث ۵۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی، به تسهیل فرآیندها، تأمین تجهیزات و گسترش حمایتهای مالی نیاز دارد.