اصناف، پیشگامان تأمین کالاهای اساسی/ عوامل مؤثر بر افزایش قیمت کالاها چیستند؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - اگر به ساختار صنفی هر کشور نگاهی بیندازیم، واضح است که این نظام، از طریق واحدهای صنفی، به عنوان پل ارتباطی بین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان عمل می‌کند. این نقش فراتر از یک وظیفه ساده است؛ به گونه‌ای که می‌توان آن را به عنوان یک بازوی اجرایی توزیع دانست، که مسئولیت‌های حیاتی از جمله مدیریت موجودی، نظارت بر عرضه و تحویل کالای نهایی به مصرف‌کنندگان را بر عهده دارد. اهمیت موضوع به حدی بالاست که اصناف در تأمین کالاهای اساسی نقشی کلیدی دارند و هر اختلالی در عملکرد واحدهای صنفی می‌تواند منجر به مشکلاتی برای امنیت غذایی جامعه شود. برعکس، با مدیریت مناسب انبارها و فرآیند توزیع، اصناف قادرند از بروز مسائلی همچون شوک‌های عرضه، احتکار، انبارداری غیرقانونی، و تخلفات جلوگیری کنند و تعادلی میان عرضه و تقاضا در بازار برقرار کنند. این مورد به ویژه در جنگ اخیر قابل مشاهده بود؛ به گفته کارشناسان اصناف، در طول جنگ چهل روزه، کالاهای اساسی در بازار موجود بودند و هیچ کمبودی احساس نمی‌شد.
از نوسانات ارزی تا هزینه‌های حمل و نقل؛ دلایل اصلی افزایش قیمت کالاها
با وجود فراوانی کالاهای اساسی در بازار، یکی از مسائلی که مورد انتقاد قرار گرفته است، گرانی آنهاست. رییس اتاق اصناف و دیگر مسئولین، نوسانات شدید ارز را یکی از دلایل اصلی این گرانی‌ها معرفی کرده و به افزایش هزینه‌های لجستیکی و حمل و نقل نیز اشاره می‌کنند. افزون بر این، هزینه‌های بالای تولید و مواد اولیه زنجیره‌ای از افزایش قیمت‌ها را به وجود آورده که همگی به قیمت نهایی کالاهای اساسی اثرگذار هستند.
قاسم نوده فراهانی، رییس اتاق اصناف ایران، در خصوص برنامه‌ها و فعالیت‌های اتاق اصناف کشور و دلایل افزایش قیمت کالاها اظهار داشت: لازم است به پیوسته بودن افزایش قیمت کالاها و این نکته که قیمت‌ها به طور متناوب بالا می‌روند، توجه ویژه‌ای شود. این گرانی نه تنها به نفع مردم نیست، بلکه به کسب‌وکارها نیز آسیب می‌زند. چرا که اگر کالاها گران شوند و مردم خرید نکرده و صرفه‌جویی کنند، اصناف نیز در رکود خواهند ماند. بنابراین، فروش بیشتر با سود کمتر می‌تواند برای آنها مطلوب باشد.
نوده فراهانی ادامه داد: از آنجا که مردم و اصناف درواقع مکمل هم هستند، وقتی که مردم توان خرید ندارند و اصناف قادر به فروش نیستند، این وضعیت به نفع هیچکدام نخواهد بود. لذا باید شرایط گرانی مرتفع شود تا قدرت خرید مردم بالا رفته و اقتصاد رونق یابد.
رییس اتاق اصناف ایران تصریح کرد: گرانی و گران‌فروشی دو مسئله متفاوت هستند. هرچند گران‌فروشی در برخی اصناف دیده می‌شود، اما نباید گرانی را به اصناف نسبت دهیم. زیرا ما در سرتاسر کشور نظارت‌های دقیقی داریم؛ به گونه‌ای که در شش ماه نخست امسال، ۴۶۲ هزار و ۲۲۷ بازرسی مربوط به گران‌فروشی صورت گرفته است.
نوده فراهانی افزود: این گرانی به دست اصناف نیست و آنها موظف به خرید کالا با فاکتور رسمی هستند، جایی که سود آنها نیز به وضوح مشخص می‌شود. با این حال، متأسفانه برخی تولیدکنندگان و فروشندگان به فروشندگان فاکتور رسمی نمی‌دهند، اما ما آنها را ملزم به ارائه این اسناد کرده‌ایم. به هیچ عنوان نمی‌توان مسائل ناشی از نوسانات ارزی و هزینه‌های واردات کالاها را نادیده گرفت و برداشت گرانی از سوی اصناف نیز غیرمنصفانه است.
هشدار اتاق اصناف ایران به متخلفان و گران‌فروشان
رییس اتاق اصناف ایران افزود: واحدهای صنفی باید کالاها را به قیمت روز خریداری کرده و به همان قیمت عرضه کنند. در صورتی که واحدی کالایی را خریداری و به امید افزایش قیمت نگهداری کند تا بعد آن را بفروشد، این عمل را تقلب می‌نامیم و طبق قانون با این تخلفات برخورد خواهد شد. این واحدها به سازمان تعزیرات حکومتی ارجاع داده می‌شوند و با متخلفان برخورد می‌شود که این امر موجب بازدارندگی می‌گردد.
نوده فراهانی ادامه داد: ما در سطح کشور به اندازه کافی ناظر نداریم و شماره ۱۲۴ به این منظور تعیین شده است تا مردم هر زمان که تقلب، تخلف یا گران‌فروشی مشاهده کردند، با این شماره تماس بگیرند. به هیچ وجه نمی‌توانیم برای هر واحد صنفی یک بازرس اختصاص دهیم و بازرسی‌ها نیز همیشه مؤثر واقع نمی‌شوند. زیرا تنظیم بازار بستگی به عرضه و تقاضا دارد و وجدان کاری هر کسبه‌ای باید برای خود راهنما باشد. اگر یک کاسب کالایی را به فروش می‌رساند، باید متوجه باشد که خود او و خانواده‌اش نیز از این عرضه بهره‌مند خواهند شد. در نتیجه، باید به گونه‌ای با مردم رفتار کند که سایر کسبه نیز با او چنین رفتار کنند. لذا، وجدان کاری از اهمیت بالایی برخوردار است.
کالای اساسی به میزان کافی در بازار وجود دارد
رییس اتاق اصناف ایران تأکید کرد: در جنگ ۱۲ روزه، از روز اول تا سوم، ما شاهد افزایش ۳۰۰ درصدی خرید از سوی مردم بودیم و زمانی می‌توانیم از انبارداری خانگی جلوگیری کنیم که واحدهای صنفی و فروشگاه‌ها به طور مداوم کالا داشته باشند. این موضوع در جنگ ۱۲ روزه اتفاق افتاد و پس از روز سوم، فروشگاه‌ها با کاهش فروش مواجه شدند و مردم با نگرانی از کمبود کالا به راحتی کنار آمدند. به همین دلیل، در جنگ رمضان با این چالش‌ها مواجه نبوده و کالاها با وجود گرانی در دسترس بود.
نوده فراهانی به عوامل مختلف تأثیرگذار بر گرانی‌ها اشاره کرده و خاطرنشان کرد: نوسانات ارزی و هزینه‌های حمل و نقل از جمله دلایل اصلی هستند. بدین ترتیب، لازم است همه ما همکاری کنیم تا این مشکلات مرتفع شوند. چرا که کشور در شرایط بحرانی قرار دارد و با این وجود، در هیچ حوزه‌ای کمبودی احساس نمی‌شود.