ترکیب هوشمندانه انسان و ماشین
طبق گزارش همشهری آنلاین، رئیس کارگروه گردشگری شورای راهبردی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی بر این باور است که سه کلیدواژه «مهارت»، «انسان» و «هوش مصنوعی» در نامگذاری این روز در کنار هم قرار گرفتهاند. سیدمحسن حاجی سعید در این زمینه به همشهری میگوید: «آینده گردشگری نه تنها به هوش مصنوعی تعلق دارد و نه میتوان آن را بدون وجود هوش مصنوعی تصور کرد. تا چند سال گذشته، هنگامی که از فناوری در صنعت گردشگری صحبت میکردیم، بیشتر به رزروهای اینترنتی، فروش آنلاین، بازاریابی دیجیتال یا در نهایت مقصد هوشمند اشاره میکردیم. اما امروز موضوع به مراتب گستردهتر شده است. هوش مصنوعی به تدریج در تصمیمگیریهای گردشگران نقش ایفا میکند؛ از انتخاب مقصد سفر و محلی برای اقامت گرفته تا تعیین جاذبههای دیدنی، انتخاب غذا و تنظیم برنامه سفر.
او ادامه میدهد: «هوش مصنوعی به یک ابزار جستوجو محدود نمیشود، بلکه به نوعی داربست شناختی تبدیل شده که میتواند بخشی از فرایند تفکر، مقایسه و انتخاب را برای گردشگر تسهیل کند. به عبارت دیگر، این تکنولوژی میتواند برخی از چالشهای تصمیمگیری در سفر را از دوش انسان بردارد. بنابراین، موضوع آینده صرفاً توانایی فعالان گردشگری در کار با ابزارهای هوشمند نیست؛ بلکه موضوع اصلی، ایجاد یک الگوی جدید در تقسیم کار میان انسان و ماشین است.»
رئیس کارگروه گردشگری شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی اشاره میکند که بخشهایی از کارهایی که به جستوجوی اطلاعات، ترجمه، مقایسه، پردازش داده، پاسخهای تکراری و حتی طراحی اولیه برنامه سفر وابستهاند، به تدریج و با سرعت بیشتری به هوش مصنوعی واگذار میشود. او میافزاید: «در عوض، اهمیت مهارتهایی که به شدت انسانی هستند، مانند قضاوت، خلاقیت، همدلی، برقراری ارتباط مناسب، درک فرهنگ، روایتگری، حل مسائل غیرمنتظره و ایجاد اعتماد، افزایش خواهد یافت. به عنوان مثال، در حوزه حرفهای راهنمایی گردشگری، تصور من این است که راهنمای مطلوب آینده، شخصی نیست که تلاش کند تا اطلاعات بیشتری را از هوش مصنوعی حفظ کند. این نوع رقابت اساساً بیمعنا خواهد بود. راهنمای آینده باید قادر باشد اطلاعات را به معنا تبدیل کرده، معنا را به روایت بدل کند و روایت را به یک تجربه انسانی منتقل کند.»
حاجی سعید بیان میکند: «یک گردشگر ممکن است در چند ثانیه تاریخ یک بنای تاریخی را از یک سامانه هوشمند بیابد، اما اینکه آن بنا برای ساکنان آن سرزمین چه معنی دارد، چه خاطرهای در خود داشته، چگونه میتوان آن را درک کرد و چگونه باید ارتباط انسانی بین گردشگر و جامعه میزبان برقرار شود، همچنان حوزهای است که در آن نقش انسان بسیار حائز اهمیت خواهد بود. برای همین اعتقاد دارم که "سواد هوش مصنوعی" باید به یکی از مهارتهای اساسی نیروی انسانی در حوزه گردشگری تبدیل گردد؛ درست همانطور که در گذشته، یادگیری زبانهای خارجی یا مهارت در کار با فناوریهای دیجیتال به امری ضروری تبدیل شد.»
او همچنین بر این نکته تأکید میکند که سواد هوش مصنوعی تنها به معنای توانایی کار با یک نرمافزار نیست و میافزاید: «فرد باید بداند چگونه پرسش صحیح بپرسد، جوابها را ارزیابی کند، اطلاعات درست را از نادرست تشخیص دهد و نسبت به موضوعاتی همچون حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و جانبداریهای ممکن در پاسخهای سیستمهای هوشمند نیز آگاهی داشته باشد.»
او اضافه میکند: «بنابراین مسئلهای که امروز باید درباره آن بحث کنیم، "انسان یا هوش مصنوعی" نیست؛ بلکه "انسانی است که میداند چگونه به طور درست از هوش مصنوعی بهرهبرداری کند". در آینده، بسیاری از مزیتهای رقابتی نه از طریق حذف نیروی انسانی، بلکه از ترکیب هوشمندانه قابلیتهای انسان و ماشین شکل خواهد گرفت.»