هفت داستان از دنیای عرب در رقابت برای بهترین فیلم بین‌المللی اسکار
بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از د نشنال نیوز، آثار منتخب کشورهای الجزایر، مصر، عراق، اردن، لبنان، مراکش و فلسطین شامل مجموعه‌ای از ژانرها و مضامین متنوع هستند؛ از ژانر وحشت و درام خانوادگی تا واقع‌گرایی اجتماعی و سیاسی. این فیلم‌ها به مباحثی از جمله میراث جنگ داخلی الجزایر، بحران مالی لبنان، نبرد با داعش در عراق، وضعیت کارگران فصلی مراکشی در اسپانیا و زندگی عادی مردم در خلال جنگ غزه می‌پردازند.
عربستان سعودی و تونس نیز فرآیند انتخاب آثار خود برای این رقابت را آغاز کرده‌اند، اما به‌دنبال پایان مهلت ارسال آثار در ۳۰ سپتامبر، هیچ‌یک به‌طور علنی فیلم منتخب خود را اعلام نکرده‌اند.
فهرست نهایی ۱۵ فیلم در تاریخ ۱۵ دسامبر منتشر خواهد شد و سپس، پنج نامزد نهایی در ۲۱ ژانویه معرفی می‌شوند. نود و نهمین دوره جوایز اسکار نیز در تاریخ ۱۴ مارس ۲۰۲۷ در لس‌آنجلس برگزار خواهد گردید.
سال گذشته، تونس با فیلم «صدای هند رجب» از کوثر بن‌هنیه به جمع پنج نامزد نهایی راه یافت؛ آن دوره به حضور چهار فیلم عربی در میان ۱۵ اثر منتخب، رکوردشکنی کرد. در کنار «صدای هند رجب»، آثار «کیک رئیس‌جمهور» از عراق، «فلسطین ۳۶» از فلسطین و «هرآنچه از تو باقی مانده» از اردن نیز در آن فهرست قرار داشتند. در نهایت، تنها «صدای هند رجب» توانست به فهرست نامزدهای نهایی راه پیدا کند.
در ادامه، نگاهی به فیلم‌های عربی منتخب برای اسکار ۲۰۲۷ خواهیم داشت.
«خشم‌ها»؛ لبنان
لبنان انتخاب خود را با فیلم «خشم‌ها» به کارگردانی رامی قدیح به اسکار ارسال کرده است؛ این یک تریلر سرقت است که الهام‌گرفته از بحران بانکی در این کشور است.
داستان حول دو خواهر به نام‌های مارو و دالیا می‌چرخد که در شرایطی که نمی‌توانند به پس‌اندازهای خود در بانک دسترسی پیدا کنند، تصمیم می‌گیرند به یک بانک حمله کنند تا پول‌های از دست رفته خود را برگردانند؛ مقداری از این پول همچنین قرار است هزینه جراحی نجات‌دهنده دالیا باشد.
قدیح و همسرش، نورا ماریانا، که نویسنده همکار این پروژه است، به «نشنال» گفته‌اند که مفهوم اصلی فیلم از تجربه شخصی آن‌ها شکل گرفته است؛ زمانی که ماریانا نیاز به جراحی داشت ولی از پس‌انداز خود در یکی از بانک‌های لبنان بهره‌مند نمی‌شد.
«خشم‌ها» اولین فیلم بلند قدیح به حساب می‌آید که امسال در بخش «ویترین ونیز» جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و تولید آن به عهده شرکت «اسموک‌هاوس پیکچرز» متعلق به جرج کلونی و گرانت هسلو بوده است.
این اثر به‌طور «ناشناس» انتخاب شده است.
«رقیه»؛ الجزایر
الجزایر گزینه «رقیه» به کارگردانی یانیس قاسم را برای اسکار انتخاب کرده است؛ فیلمی ترسناک که تحت تأثیر خشونت‌های دهه ۱۹۹۰ در الجزایر قرار دارد.
داستان این اثر حول یک «راقی» پیر است که با بیماری آلزایمر سروکار دارد و همزمان مردی گرفتار فراموشی به روستای خود برمی‌گردد. این فیلم از تغییر زمان میان دهه ۱۹۹۰ و حال حاضر، وحشت فراطبیعی را به یادآوری جنگ داخلی الجزایر پیوند می‌زند.
قاسم به «نشنال» اظهار کرده که داستان فیلم از تجربیات شخصی‌اش در دوران کودکی متاثر است و همچنین به تحقیقات خود در زمینه رقیه اشاره کرده است.
«رقیه» نخستین فیلم بلند اوست و در سال ۲۰۲۵ در بخش «هفته منتقدان» جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمده است.
الجزایر تاکنون پنج بار در این بخش نامزد اسکار شده و در سال ۱۹۷۰ با فیلم «زد» موفق به دریافت این جایزه گردیده است.
«بهشتی در کار نیست اگر زنی تو را بکُشد»؛ عراق
عراق فیلم «بهشتی در کار نیست اگر زنی تو را بکُشد» اثر هلکوت مصطفی، کارگردان کردتبار نروژی، را به اسکار فرستاده است؛ این فیلم یک درام اکشن به شمار می‌آید.
این فیلم به زبان کردی ساخته شده و داستان ویان، تک‌تیرانداز داستان را روایت می‌کند که بعد از سال‌ها جنگ، یاد گرفته است احساسات خود را سرکوب کند. زمانی که متوجه می‌شود خواهر کوچک‌ترش که تصور کرده بود در پی حمله داعش در سال ۲۰۱۴ ناپدید شده، هنوز زنده است، به موصل برمی‌گردد تا او را پیدا کند.
مصطفی اشاره کرده که این فیلم تحت تأثیر زنانی کرد که در برابر داعش جنگیده‌اند و همچنین مشاهدات او از زنان پیشمرگه در خط مقدم در سال ۲۰۱۴ است.
آوان جمال، بازیگر کردی و توربیورن هار، بازیگر نروژی در این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند. این اثر قرار است نخستین نمایش جهانی خود را این هفته در جشنواره فیلم ونیز و در بخش «ونیز اوپن» خارج از مسابقه تجربه کند.
محصول مشترک نروژ، عراق، امارات متحده عربی و سوئد است و این بدان معناست که امارات نیز در تولید فیلم نماینده عراق در اسکار گنجانده شده است.
این دومین فیلم مصطفی است که به نمایندگی از عراق در اسکار شرکت می‌کند؛ او پیش از این در سال ۲۰۱۶ با فیلم «ال‌کلاسیکو» نماینده عراقی‌ها در این رقابت بود.
«توت فرنگی‌ها»؛ مراکش
مراکش فیلم «شیرین‌ها» به کارگردانی لیلا مراکشی را به اسکار معرفی کرده است؛ این فیلم در سطح بین‌المللی با نام «توت‌فرنگی‌ها» نیز شناخته می‌شود.
این داستان پیرامون حسنا و مریم، دو زن جوان مراکشی است که برای کار فصلی در مزارع توت‌فرنگی به اندلس اسپانیا می‌روند تا بلکه بتوانند به بهبود وضعیت خانواده‌های خود کمک کنند.
اما آن‌ها در این راستا با استثمار و شرایط کار نامناسب مواجه می‌شوند و باید تصمیم بگیرند که آیا باید به اعتراض علیه کارفرمایان خود بپردازند یا خیر.
این فیلم در ماه مه در سبد «نوعی نگاه» جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد. مراکشی بیان کرده که ایده این فیلم پس از ملاقاتش با زنان مراکشی شاغل در صنعت توت‌فرنگی اسپانیا شکل گرفته و برای درک تجربه‌های آن‌ها به این کشور سفر کرده است.
کمیته انتخاب مراکش در دوم سپتامبر به‌طور ناشناس «توت‌فرنگی‌ها» را معرفی کرد و از جمله دلایل این انتخاب، موضوع فیلم، کیفیت‌های هنری و فنی و همچنین دیدگاه توزیع آن عنوان شد. این اثر از میان چهار گزینه بررسی‌شده انتخاب شده است.
این فیلم برای اولین بار ۲۰ سال پس از نخستین فیلم مراکشی، «ماروک» در سال ۲۰۰۵ به جشنواره کن راه پیدا کرده و پس از فیلم بلند «قصبه را بجنبان» در سال ۲۰۱۳ ساخته شده است.
«شهروند اسامه»؛ فلسطین
فلسطین مستند «شهروند اسامه» به کارگردانی احمد حسونه که در حین جنگ در شمال غزه فیلمبرداری شده است، به اسکار معرفی کرد.
این فیلم ۶۹ دقیقه‌ای، زندگی اسامه العاشی، عکاس هنری سابق که به مستندساز جنگ تبدیل شده را دنبال کرده و در تلاش برای محافظت از همسر و نوزادش، ویرانی‌های اطرافش را به تصویر می‌کشد.
«شهروند اسامه» پیش‌تر به یکی از آثار برجسته در جشنواره فیلم ونیز امسال تبدیل شده بود. این فیلم در ماه ژوئیه و هنگامی که فهرست جشنواره اعلام شد، یکی از دو فیلم فلسطینی حاضر در ونیز بود و همچنین با «گفت‌وگو با دریا» اثر مؤید العلیان هم نمایش داده شد.
این مستند اوایل همین ماه نخستین نمایش جهانی خود را در ونیز و در بخش خارج از مسابقه تجربه کرد.
این فیلم از طریق رفت‌وآمد میان فعالیت‌های اسامه العاشی و زندگی خانوادگی او، تلاش برای زنده ماندن در شمال غزه را در میان گرسنگی، فقدان، و آوارگی به تصویر می‌کشد.
عماد حمدان، وزیر فرهنگ فلسطین، در تاریخ ۳۱ اوت از انتخاب این فیلم برای اسکار خبر داد؛ انتخابی که توسط یک کمیته مستقل شامل شماری از فعالان سینما صورت گرفت.
«شهروند اسامه» نوزدهمین فیلمی است که فلسطین از سال ۲۰۰۳ تا کنون به بخش بهترین فیلم بین‌المللی اسکار معرفی کرده است.
«داستان‌ها»؛ مصر
مصر فیلم «داستان‌ها»، یک درام نیمه‌زندگی‌نامه‌ای محصول سال ۲۰۲۵ به کارگردانی و نویسندگی ابوبکر شوقی را انتخاب کرده است.
این فیلم داستان یک رابطه عاشقانه میان یک پیانیست مصری جوان و یک زن اتریشی را روایت می‌کند و زندگی آن‌ها را در بستر تحولاتی که در مصر از اواخر دهه ۱۹۶۰ تا دهه ۱۹۸۰ به وقوع پیوسته، قرار می‌دهد.
بازیگران این اثر شامل نلی کریم، احمد کمال، امیر المصري، صبری فواز، عمرو عابد، شریف دسوقی و احمد العزار هستند.
این پروژه پس از دو مرحله رای‌گیری در کمیته انتخاب مصر برگزیده شد؛ کمیته‌ای که ۳۶ فیلم تولید شده از سپتامبر ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ را مورد بررسی قرار داد.
این بار دوم است که مصر، یکی از آثار شوقی را در این بخش معرفی می‌کند؛ او پیش‌تر در سال ۲۰۱۸ با فیلم «یوم‌الدین» به نمایندگی از مصر در اسکار حضور داشته است.
«غرق شدن»؛ اردن
اردن فیلم «غرق شدن» به کارگردانی زین دورای را به‌عنوان نماینده خود برگزیده است.
این درام با حضور کلارا خوری به عنوان نادیا، داستان مادری را نشان می‌دهد که در مواجهه با وخامت وضعیت روانی پسر نوجوانش، باسل با بازی محمد نزار، تلاش می‌کند راهی برای رویارویی با بحران پیدا کند.
دورای این فیلم را پروژه‌ای بسیار شخصی توصیف کرده و گفت که خواسته است موضوع سلامت روان را از منظر یک خانواده اردنی بررسی کند، نه از طریق قالب‌های داستانی که معمولاً در آثار فیلمسازان عرب به شیوه‌ای برای مخاطبان بین‌المللی روایت می‌شود.
«غرق شدن» نخستین فیلم بلند دورای است که در سال ۲۰۲۵ در جشنواره بین‌المللی فیلم تورنتو رونمایی شد و پس از آن در جشنواره‌های فیلم بریتانیا و دریای سرخ نیز به نمایش درآمد.
کمیسیون سلطنتی فیلم اردن اعلام کرده که انتخاب این فیلم توسط کمیته مستقل انجام شده است.
۵۹۵۹