جدیدترین اطلاعات در حوزه خودرو حاکی از آن است که محدودیت‌هایی در زمینه تأمین قطعات برای شرکت‌های مونتاژی به شدت بر فرآیند تولید و توزیع خودرو تأثیر گذاشته است. چالش‌های مربوط به تأمین ارز و ثبت سفارشات واردات نیز بر ظرفیت تأمین خودرو برای بازار افزوده است.

کاهش فروش در خودروسازی‌های داخلی؛ پارس‌ خودرو در راس

در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، شاهد افت ۲۹ درصدی در فروش خودروسازان داخلی بودیم، به‌طوری‌که تعداد خودروهای فروش رفته از ۳۸۳ هزار و ۴۵۰ دستگاه در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ به ۲۷۰ هزار و ۷۴۴ دستگاه در سال جاری کاهش یافته است. بنابراین، تولیدکنندگان خودرو در شش‌ماهه ابتدایی امسال ۱۱۲ هزار و ۷۰۶ دستگاه کمتر از سال گذشته به فروش رسانده‌اند.

در این میان، شرکت پارس‌ خودرو به‌عنوان پیشتاز کاهش فروش شناخته می‌شود. فروش این شرکت از ۳۰ هزار و ۸۵۶ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به تنها ۱۲ هزار و ۳۰۲ دستگاه در سال جاری رسیده که نمایانگر افت ۶۰.۱ درصدی است. بعد از پارس‌ خودرو، سایپا با افت ۳۳.۸ درصدی روبرو شده و فروش آن از ۹۸ هزار و ۸۸۲ دستگاه به ۶۵ هزار و ۴۶۴ دستگاه رسیده است. ایران‌ خودرو نیز در همین مدت ۱۹۲ هزار و ۹۷۸ دستگاه خودرو به فروش رسانیده که در مقایسه با ۲۵۳ هزار و ۷۱۲ دستگاه فروش در نیمه نخست سال گذشته، کاهش ۲۳.۹ درصدی را نشان می‌دهد.

تحلیل آمارهای فروش نشان می‌دهد که شدت کاهش در هر گروه خودرویی یکسان نبوده و برخی مدل‌ها افت قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. فروش محصولات هایما از ۱۰ هزار و ۳۹۰ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به فقط ۲ هزار و ۵۴۰ دستگاه در نیمه نخست امسال کاهش پیدا کرده است؛ به‌طوری‌که این گروه با افت ۷۵.۶ درصدی مواجه شده است. همچنین فروش مدل سورن از ۷۰ هزار و ۵۹۳ دستگاه به ۴۹ هزار و ۵۶۸ دستگاه کاهش یافته و افت چشمگیری داشته است.

در گروه محصولات سایپا، فروش خانواده X200 شامل تیبا، کوییک و ساینا از ۶۱ هزار و ۱۳۶ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۴۲ هزار و ۵۹۸ دستگاه در سال جاری رسید. همچنین، فروش شاهین نیز با افت ۲۹.۵ درصدی به ۱۱ هزار و ۸۱۶ دستگاه کاهش یافته است. در مورد پارس‌ خودرو، افت فروش گروه Q200 شدیدتر بوده است که از ۲۶ هزار و ۵۹۵ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به تنها ۷ هزار و ۸۶۵ دستگاه در نیمه نخست امسال کاهش یافته که به معنای افت حدود ۷۰.۴ درصدی است.

رشد فروش خودروسازان در ماه شهریور

به‌رغم عملکرد نامطلوب در فروش خودروسازان داخلی در نیمه نخست سال، آمارهای مربوط به شهریورماه نشان‌دهنده افزایش فروش است. سه خودروساز بزرگ در شهریورماه قادر به فروش ۶۲ هزار و ۲۲۶ دستگاه خودرو بوده‌اند، در حالی که در مرداد ماه مجموع فروش آن‌ها ۵۳ هزار و ۱۶۱ دستگاه ثبت شده بود. این بدان معناست که فروش شهریور نسبت به مرداد با رشد حدود ۱۷.۱ درصدی همراه بوده است.

علاوه بر این، تولید خودرو در شهریورماه نسبت به مرداد حدود ۷۵ درصد افزایش داشته و اگر این روند ادامه یابد، می‌تواند به بهبود عرضه در بازار کمک کند. با این حال، افزایش تولید و فروش در یک ماه به تنهایی نمی‌تواند کسری ثبت‌شده در شش‌ماهه نخست را جبران کند و استمرار این روند در تولید، فروش و تحویل به‌موقع خودروها برای بهبود شرایط بازار بسیار مهم است.

تأثیر کاهش عرضه بر بازار خودرو

کاهش ورود خودروهای صفرکیلومتر به بازار می‌تواند گزینه‌های انتخابی خریداران را محدود کرده و بخشی از تقاضا را به سمت خودروهای کارکرده سوق دهد. علاوه بر این، اگر روند کاهش عرضه ادامه یابد و تقاضا همچنان ثابت بماند یا افزایش یابد، بر فشار قیمتی در بازار خودرو افزوده خواهد شد.

به هر حال، وضعیت قیمت‌ها در نیمه دوم سال فقط به میزان تولید و تیراژ خودروسازان وابسته نیست. نرخ ارز، قدرت خرید خانوارها و همچنین حجم عرضه خودروهای مونتاژی و وارداتی نیز از عوامل کلیدی هستند که می‌توانند بر شرایط بازار خودرو و نوسانات قیمت‌ها در ماه‌های آتی تأثیر به‌سزایی داشته باشند.