اعتماد مخدوش شده و مردم ناراضی
هر حرف و سخنی که دل مردم را بلرزاند و انسجام داخلی را هدف قرار دهد، نابخردانه است
نجفیعرب با بیان اینکه«اقتصاد ایران در این زمانه حداقل با هشت بحران عمیق مواجه است» تورم و توقف سرمایهگذاری را از جمله این بحرانها دانست و گفت: تورم سفره مردم را کوچک و تولید را سخت کردهاست. به بیان دیگر، تورم و سرعت رشد قیمتها روزانه شده و مردم را کلافه کردهاست. تورم فزاینده، از یک سو سفره مردم را کوچک کرده و قدرت خرید خانوارها را کاهش داده و از سوی دیگر هزینه تولید و فعالیت اقتصادی را افزایش داده است.
وی افزود: افزایش قیمت مواد اولیه، انرژی، حملونقل و دستمزدها، هزینه تمامشده تولید را بالا برده و در مقابل، کاهش قدرت خرید مردم، امکان افزایش متناسب قیمت محصولات را از بسیاری از بنگاهها گرفته است. در واقع، تورم به صورت همزمان، مصرفکننده و تولیدکننده را تحت فشار قرار داده و چرخهای از کاهش تقاضا، افت فروش، کاهش تولید و تضعیف اشتغال ایجاد کرده است. از منظر بخش خصوصی، مهار تورم نهتنها برای حفظ معیشت مردم، بلکه برای صیانت از ظرفیتهای تولیدی کشور و فراهم کردن زمینه سرمایهگذاری مولد ضرورتی اساسی است.»
نجفیعرب با تاکید بر اینکه«این وضعیت به معنای قرار گرفتن در بنبست نیست» افزود: تجربه کشورهایی مانند پرو نشان میدهد، حتی اقتصادهایی که با تورمهای افسارگسیخته مواجه بودهاند، توانستهاند با اصلاح سیاستهای اقتصادی از این وضعیت عبور کنند. پرو در سال ۱۹۹۰ با تورمی بیش از ۷۶۰۰ درصد مواجه بود، اما با اجرای اصلاحات پولی و مالی و اتخاذ سیاستهای تثبیت اقتصادی، موفق شد، روند تورم را مهار کند. این تجربه نشان میدهد مهار تورم به تصمیمهای دشوار، انضباط مالی و پولی و ایجاد اعتماد عمومی به سیاستهای اقتصادی نیاز دارد.»
رئیس اتاق تهران، یکی از مهمترین چالشهای امروز بخش خصوصی را نااطمینانی ناشی از شرایط جنگی و غبارآلود بودن چشمانداز ماههای آینده عنوان کرد و گفت: سرمایهگذاری، نیازمند افق روشن، ارزیابی ریسک و اطمینان نسبی از امکان ادامه فعالیت اقتصادی است؛ اما در شرایط فعلی، بنگاهها نمیتوانند با اطمینان درباره وضعیت بازار، هزینههای تولید، مسیر تامین مواد اولیه، تجارت خارجی و بازگشت سرمایه خود در ماههای آینده برنامهریزی کنند. بنابراین، کاهش نااطمینانی و فراهم کردن شرایط قابل پیشبینی برای فعالیت بنگاهها، از ضرورتهای اساسی حفظ سرمایهگذاری و جلوگیری از تعمیق رکود اقتصادی است. دولت برای تحقق این هدف باید سیاستهای اقتصادی را متناسب با شرایط جنگی تغییر دهد. در این موقعیت، تولید و سرمایهگذاری به جانفشانی نیاز دارد. اما با قواعد سختگیرانه یا نامتناسب زمان صلح نمیتوان به اهداف بلندی مانند رشد سرمایهگذاری دست پیدا کرد. دولت میتواند با اقدمات ویژه برای عبور از این شرایط زمینهسازی کند.»
وی با بیان اینکه«یکی از مهمترین ضرورتهای کشور در شرایط کنونی، جلوگیری از افزایش خسارتهای انسانی، اقتصادی و زیرساختی و فراهم کردن زمینه پایان مقتدرانه جنگ است» ادامه داد: در نهایت، هر جنگی با صلح و مذاکره به سرانجام میرسد. ایده جنگ برای جنگ و تقدس بخشی به جنگ معنا ندارد. مذاکره با مصالحه یا سازشکاری مترادف نیست. تمام کسانی که تریبون و اعتباری در میان آحاد مردم دارند، میتوانند این پیام را به ملت برسانند که صلح متکی به حفظ منافع ملی، ارزشمند و هم ردیف پیروزی است. در این شرایط نباید با گفتار نسنجیده، دو قطبی جنگ و مذاکره برای کشور و مردم ساخت.
به گفته او، صلحی که بر پایه حفظ منافع ملی، تامین امنیت کشور، برخورداری از پشتوانه قدرت و تضمین حقوق و مصالح اساسی ایران شکل بگیرد، نهتنها نشانه ضعف نیست، بلکه میتواند دستاوردی ارزشمند و راهبردی باشد. مذاکره مقتدرانه یکی از ابزارهای مهم تحقق چنین صلحی است؛ ابزاری که میتواند ضمن حفظ توان دفاعی و قدرت چانهزنی کشور، مسیر کاهش تنشها و جلوگیری از خسارتهای بیشتر را هموار کند..
چالش بعدی که رئیس اتاق تهران به آن اشاره کرد، نوسانات ارزی و مشکلات تجارت خارجی بود. به گفته او، نوسانات نرخ ارز و دشواری دسترسی به منابع ارزی، هم صادرکنندگان و هم واردکنندگان را با مشکلات جدی روبهرو کرده است. در شرایطی که تجارت خارجی با موانع متعدد مواجه است، بنگاههای ایرانی برای حفظ بازارهای موجود و گسترش فعالیت خود به تسهیل فرایندهای تجاری و کاهش هزینه مبادلات نیاز دارند. اما تحریمها این مسیر را تقریبا ناممکن کردهاست.