سال‌ها است که وضعیت ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسوف، نمادی از جاه‌طلبی‌های دریایی روسیه، به تیتر اخبار تبدیل شده است. این شناور جنگی غول‌پیکر از سال ۲۰۱۷ از رده خدمت خارج شده و میلیاردها روبل برای بازگرداندن آن به عملیات هزینه شده است. با این حال، مجموعه‌ای از حوادث و مشکلات فنی، چشم‌انداز بازگشت آن به دریا را تیره و تار کرده است و نیروی دریایی روسیه را با چالش‌های جدی روبرو ساخته.
تاریخچه پرفراز و نشیب آدمیرال کوزنتسوف
تنها ناو هواپیمابر روسیه، آدمیرال کوزنتسوف، از سال ۲۰۱۷ به‌دلیل مشکلات فنی از خدمت خارج شد. بازگشت این ناو از عملیات سوریه در سال ۲۰۱۸، آغازگر یک دوره پر از حوادث و بدشانسی بود. در همان سال، زمانی که ناو در حال تعمیر در اسکله شناور پی‌دی-۵۰ (PD-50) بود، این اسکله بر اثر قطعی برق غرق شد. این حادثه منجر به سقوط یک جرثقیل ۷۰ تنی روی عرشه پرواز ناو شد که حفره‌ای بزرگ در آن ایجاد کرد و جان یک کارگر کشتی‌سازی را گرفت. نبود یک اسکله خشک جایگزین، روند تعمیرات را کاملا متوقف کرد.
حوادث زنجیره‌ای و فساد مالی، قاتل ناو کوزنتسوف
مشکلات آدمیرال کوزنتسوف به همین جا ختم نشد. در سال ۲۰۱۸، در جریان عملیات جوشکاری، جرقه‌ها به خط سوخت برخورد کرده و آتشی مهیب برپا شد که به کشته شدن ۲ کارگر و زخمی شدن حداقل ۱۲ نفر انجامید. این حادثه آسیب‌های گسترده‌ای در زیر عرشه ایجاد کرد. آتش‌سوزی‌های دیگری نیز در سال ۲۰۰۹ و دسامبر ۲۰۲۲ به وقوع پیوستند که ایمنی این ناو را زیر سوال برد.
علاوه بر این حوادث، در سال ۲۰۲۱، رهبر کشتی‌سازی به اتهام اختلاس مالی دستگیر شد که نشان از فساد گسترده در روند تعمیرات داشت. با هر سال تاخیر، نیروی دریایی روسیه ضرب‌الاجل بازگشت ناو را به تعویق می‌انداخت تا این‌که در تابستان ۲۰۲۵، فرماندهی نیروی دریایی رسما از بازگرداندن آن به خدمت ناامید شد. تحریم‌های مالی، نبود قطعات یدکی و تمرکز مسکو بر جنگ اوکراین، به‌همراه عدم تمایل شرکت‌های کشتی‌سازی به دلیل رسوایی فساد، مهر تاییدی بر پایان عمر ۴۰ ساله این ناو زد.
پیامدهای از دست دادن تنها ناو هواپیمابر روسیه
از دست دادن ناو هواپیمابر آدمیرال کوزنتسوف، روسیه را بدون هیچ ناو هواپیمابر عملیاتی رها کرده است که این کشور را در زمینه نمایش قدرت دریایی جهانی، در جایگاهی مشابه با بسیاری از کشورهای در حال توسعه قرار می‌دهد. این موضوع توانایی کرملین برای پیش‌بینی قدرت فراتر از منطقه خود را محدود می‌کند و نیروی دریایی آن را از داشتن قابلیت عملیات در آب‌های آزاد محروم می‌سازد. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که کشتی خواهر کوزنتسوف، واریگ (Varyag)، به نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین پیوست و با نام لیائونینگ (Liaoning) به یکی از موفق‌ترین ناوهای هواپیمابر جهان تبدیل شد.
این تضاد، نشان‌دهنده ضعف‌های عمیق روسیه در ساخت و نگهداری ناوهای هواپیمابر مدرن است. علاوه بر این، حتی اگر کوزنتسوف قابل تعمیر بود، روسیه جت‌های جنگنده مناسبی برای پر کردن عرشه پرواز آن ندارد و تلاش‌ها برای توسعه نسخه ناو هواپیمابر سوخو-۷۵ چک‌میت (Su-75 Checkmate) نیز به جایی نرسید. در نهایت، با توجه به وضعیت اسفناک و هزینه‌های بالای تعمیر، فروش این ناو نیز غیرممکن است و آدمیرال کوزنتسوف به سمت اوراق شدن پیش می‌رود.