راز دماغه متحرک کنکورد؛ اعجاز مهندسی که در هواپیماهای روزمره امروز تکرار نمی‌شود
طبق گزارش خبرآنلاین، این سیستم به‌عنوان یک راه‌حل مهندسی برای مسئله‌ای واقعی شکل گرفته بوده، اما پیچیدگی‌های مکانیکی و هزینه‌های مربوط به نگهداری آن سبب شده است که طراحان مدل‌های نوین هواپیما به دنبال گزینه‌های جایگزین باشند.
دلایل نیاز کنکورد به دماغه متحرک
کنکورد با هدف پرواز در سرعت‌هایی بیشتر از دو برابر سرعت صوت طراحی گردیده است. دماغه کشیده و نوک‌تیز این هواپیما نقش بسزایی در کاهش پسا و بهبود خصوصیات آیرودینامیکی آن در سرعت‌های بالا ایفا می‌کرد. با این حال، طراحی بال دلتا و نیاز به ایجاد نیروی برآ در سرعت‌های پایین، موجب می‌شد تا هواپیما در مراحل برخاست و فرود با زاویه حمله نسبتاً زیادی پرواز کند.
در این شرایط، دماغه بلند توانایی خلبان را برای داشتن دید مستقیم به باند محدود می‌کرد. برای غلبه بر این چالش، مهندسان یک سیستم هیدرولیکی را طراحی کردند که دماغه و پوشش محافظ شیشه‌های کابین را در مراحل مختلف پرواز جابجا می‌نمود.
دماغه در زمان حرکت بر روی زمین و هنگام برخاستن به اندازه ۵ درجه به سمت پایین می‌آمد و در مرحله نهایی فرود، این زاویه به ۱۲٫۵ درجه افزایش می‌یافت. در حین پرواز با سرعت بالا، این مجموعه دوباره به وضعیت کشیده و مناسب برای پرواز مافوق صوت تغییر وضعیت می‌داد.
این طراحی به اجزای مختلفی چون لولاها، عملگرهای هیدرولیکی، قفل‌های مکانیکی و پوشش محافظ مقاوم در برابر حرارت نیاز داشت. وجود این قطعات به معنای افزایش وزن، وجود قطعات متحرک بیشتر و نیاز به بازرسی و نگهداری تخصصی بود.
در هواپیمایی که با گرمایش آیرودینامیکی قابل توجهی در شرایط مافوق صوت مواجه می‌شود، طراحی قسمت متحرک دماغه نیز باید قادر به تحمل بارهای سازه‌ای و شرایط حرارتی باشد. این محدودیت‌ها به همراه هزینه‌های بالای نگهداری، تمایل برای تکرار چنین سیستمی در هواپیماهای تجاری جدید را کاهش می‌دهد.
راه‌حل‌های نوین برای مشکل قدیمی
امروزه استفاده از سیستم‌های دوربین، نمایشگرهای پیشرفته و فناوری‌های دید مصنوعی به خلبانان امکان می‌دهد که بدون نیاز به پایین آوردن فیزیکی دماغه، محیط بیرون و باند فرود را مشاهده نمایند.
هواپیمای تحقیقاتی X-۵۹ ناسا نمونه‌ای از این رویکرد است که فاقد پنجره جلویی متعارف است و به‌جای آن از سامانه دوربین و نمایشگر برای ارائه دید رو به جلو بهره می‌برد. با این حال، X-۵۹ تنها یک مدل پژوهشی است و به تنهایی دلیلی بر این نیست که تمام هواپیماهای مسافربری آینده نیز از این فناوری استفاده خواهند کرد.
فناوری‌های جدید این امکان را به وجود آورده‌اند که مشکل دید خلبان با پیچیدگی‌های مکانیکی کمتری حل شود. بنابراین، ممکن است این ویژگی به‌عنوان یکی از تحولات مهندسی منحصر به فرد در تاریخ هوانوردی به یادگار بماند.
منبع: simpleflying
۵۸۵۸