پس از گذشت دو دهه از خلق نخستین واکسن ضد سرطانی، دانشمندان موفق به دستیابی به یک پیشرفت چشم‌گیر دیگر در زمینه سرطان پوست شده‌اند. این دستاورد شگفت‌انگیز به‌عنوان یک نقطه عطف در درمان ملانوما و به‌کارگیری فناوری mRNA جهت مقابله با تومورها و سرطان‌های بدخیم مطرح می‌شود. نتایج مرحله سوم کارآزمایی بالینی این واکسن سرطان، نویدبخش امیدی تازه برای نجات جان بیماران در سرتاسر جهان است.
نخستین واکسن mRNA برای ملانوما: کاهش قابل توجه خطر عود و مرگ
واکسن شخصی‌سازی‌شده mRNA ضد سرطان، محصول مشترک مدرنا و مرک می‌باشد که در یک کارآزمایی بالینی فاز ۳، خطر عود یا مرگ ناشی از ملانوما را نسبت به تنها کاربرد ایمونوتراپی استاندارد، تا ۴۲ درصد کاهش داده است. این واکسن به‌منظور جلوگیری از بازگشت ملانوما پس از عمل جراحی طراحی شده و همچنین نتایج فاز ۲ در سال ۲۰۲۴ را تأیید می‌کند. پروفسور جورجینا لانگ از مؤسسه ملانوما استرالیا این نتایج را در کنگره اروپایی انکولوژی پزشکی ۲۰۲۶ ارائه کرده و قرار است در مجله New England Journal of Medicine به چاپ برسد.
پروفسور لانگ این موفقیت را «یک تغییر اساسی در نگرش به سرطان» دانسته و بیان کرد که با شخصی‌سازی سیستم ایمنی، خطر عود یا فوت را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد و افزود: «این پدیده به‌طور کلی در تاریخ پیشرفت داروهای ضد سرطان بی‌سابقه بوده است.» این واکسن با انجام توالی‌یابی تومور هر بیمار، «اثر انگشت» منحصر به‌فرد آن را شناسایی کرده و یک «پوستر تحت تعقیب» شخصی‌سازی شده برای سیستم ایمنی بیمار فراهم می‌آورد. این اطلاعات به‌طور mRNA به بدن ارسال می‌شود تا سیستم ایمنی خود بیمار، سلول‌های سرطانی را تشخیص و از بین ببرد.
این دارو به‌طور همزمان با کیترودا یا پمبرولیزوماب، که یک ایمونوتراپی رایج است، عمل می‌کند. پمبرولیزوماب مکانیسم فریب سیستم ایمنی که توسط سلول‌های سرطانی ایجاد شده است را مسدود کرده و واکسن mRNA با هدف شخصی‌سازی، تأثیرگذاری درمان را افزایش می‌دهد. کارآزمایی فاز ۳ شامل بیش از ۱۱۰۰ بیمار در ۱۵۷ مرکز جهانی بود. برای بیمارانی که ۶ ماه پس از آغاز درمان، بدون نشانه‌ای از سرطان باقی ماندند، خطر عود ملانوما یا مرگ به ۵۸ درصد کاهش یافت. این واکسن سرطان هنوز در دسترس نیست و در حال حاضر تحت بررسی‌های نظارتی قرار دارد که این فرآیند ممکن است سال‌ها به طول بینجامد.
افق‌های نوین: امید به گسترش کاربرد فناوری mRNA در درمان سایر سرطان‌ها
با توجه به اینکه استرالیا یکی از بالاترین نرخ‌های ملانوما را داراست و هر ۶ ساعت، یک فرد قربانی این سرطان می‌شود، این واکسن می‌تواند جان انسان‌های بسیاری را نجات دهد. پروفسور لانگ ابراز امیدواری نمود که این «اثبات مفهوم» بتواند آغازگر یک تحول بنیادین در درمان سرطان باشد و به بیماران کمک کند که بیشتر و بدون سرطان زندگی کنند. الکس منزیس، آنکولوژیست مؤسسه MIA نیز باور دارد که این فناوری mRNA می‌تواند نتایج بهتری را نه تنها برای بیماران مبتلا به ملانوما، بلکه برای انواع دیگر سرطان‌هایی که ایمونوتراپی‌های کنونی در آن‌ها تأثیر کمتری دارند نیز ارائه دهد. با این حال، لازم به ذکر است که برخی کارآزمایی‌های اخیر در زمینه سرطان روده بزرگ و سرطان سر و گردن با استفاده از واکسن‌های mRNA در کاهش عود موفق نبوده‌اند، که این امر، اهمیت نتایج جدید را دوچندان می‌سازد.