دلایل پشت پرده اقدام روبیو برای عدم ثبت عکس یادگاری
فرارو– بن دوهرتی، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
به نقل از فرارو، جلسه وزرای خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا پیش از ورود به مباحث اصلی درباره وضعیت اقتصادی و امنیت بین‌المللی، با حاشیه‌ای دیپلماتیک آغاز شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده و رئیس نشست، پس از آنکه چند کشور همچون بریتانیا، استرالیا و تعدادی از دولت‌های اروپایی اعلام کردند که از قرار گرفتن در کنار سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در عکس سنتی این نشست خودداری می‌کنند، تصمیم به لغو این مراسم گرفت.
این عکس که به‌طور معمول در آغاز نشست‌های بین‌المللی به منظور نمایش همکاری و همبستگی اعضا گرفته می‌شود، این بار به سمبلی از اختلافات عمیق سیاسی مبدل شد. گزارش‌ها نشان می‌دهند که تقریباً یک سوم از کشورهای حاضر اعلام کرده‌اند که در صورت حضور نمایندگان روسیه در عکس، شرکت نخواهند کرد.
موضع اروپا: امکان عادی‌سازی روابط با روسیه وجود ندارد
مواضع کشورهای اروپایی پیش از آغاز نشست به‌روشنی بیان شده بود. یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان تصریح کرده بود که هیچ عکس مشترکی با حضور لاوروف و کشورهای اروپایی ثبت نخواهد شد، زیرا به‌گفته او، شرایطی برای عادی‌سازی روابط با روسیه وجود ندارد. اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، نیز نظر مشابهی داشت و گفت که لندن سال‌هاست از چنین تعامل نمادینی با مقام‌های روسیه اجتناب کرده است.
استرالیا نیز از لغو عکس حمایت خود را اعلام کرد. پنی وانگ، وزیر خارجه این کشور در جلسه افتتاحیه نشست، در حضور لاوروف، حمله روسیه به اوکراین را غیرقابل توجیه دانست. او بیان داشت که جنگ غیرقانونی روسیه نه تنها امنیت جهانی، بلکه بازاره‌ای جهانی و امنیت غذایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. سخنگوی وزارت خارجه استرالیا گفته است که کانبرا با تصمیم آمریکا برای لغو عکس هم‌رأی است و نمی‌خواهد با اقدام نمادین مشترک، حمله روسیه به اوکراین را نرمالیزه کند.
تلاش‌های واشنگتن برای بازگرداندن مسکو به جامعه جهانی
لغو عکس گروهی، یکی دیگر از نشانه‌های شکاف‌های دیپلماتیک ناشی از تلاش‌های دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن روسیه و ولادیمیر پوتین به مناسبات بین‌المللی است. در حالی که دولت آمریکا به دنبال تعامل مجدد با مسکو است، جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و بسیاری از کشورهای اروپایی، روسیه را مسئول تداوم این بحران می‌دانند.
روبیدو در آغاز نشست، با وجود اختلافات واضح، بر اهمیت همکاری تأکید کرد. او گفت دنیا در یک مقطع حساس قرار دارد و با مجموعه‌ای از بحران‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی که به یکدیگر مرتبط هستند، روبروست؛ بحران‌هایی که به‌گفته او، امنیت و تجارت جهانی را به خطر می‌اندازند. دیپلمات‌های حاضر، جو جلسه افتتاحیه را نسبتاً دوستانه توصیف کردند، اما بیان داشتند که موضع روسیه نسبت به اوکراین همچنان ثابت مانده است. مسکو همچنین با عضویت لهستان در گروه ۲۰ مخالفت می‌کند؛ موضوعی که بر اختلافات موجود می‌افزاید.
آفریقای جنوبی و اوکراین؛ غیبت‌های جنجالی نشست
اختلافات تنها محدود به حضور روسیه نبوده و تصمیم دولت آمریکا برای دعوت نکردن از آفریقای جنوبی، با وجود مخالفت‌های برخی دیگر از اعضای گروه، یکی دیگر از محورهای تنش در آتلانتا بوده است. آفریقای جنوبی عضوی از بنیان‌گذاران گروه ۲۰ و تنها کشور آفریقایی موجود در این مجموعه است. روابط پرتنش پرتوریا با دولت ترامپ به دنبال اختلافات سیاسی و دیپلماتیک، در ماه‌های اخیر افزایش یافته است.
مقامات ارشد آمریکا، از جمله ترامپ و روبیو سال گذشته نیز در نشست‌هایی که آفریقای جنوبی به‌عنوان رئیس دوره‌ای گروه ۲۰ برگزار کرده بود، شرکت نکردند. فیندیله کوننه، سخنگوی وزیر روابط بین‌الملل آفریقای جنوبی، تاکید کرده که عدم مشارکت کشورش در نشست امسال، انتخابی داوطلبانه نبوده است.
اوکراین نیز که عضو گروه ۲۰ نیست اما در نشست‌های قبلی به‌عنوان مهمان دعوت شده بود، امسال در فهرست دعوت‌شدگان قرار نگرفت. مقام‌های آمریکایی اظهار کرده‌اند که این تصمیم به‌طور عمدی اتخاذ شده و واشنگتن ترجیح داده است دعوت‌ها را به اعضای رسمی گروه محدود کند. در عوض، لهستان که به‌عنوان یک کشور غیردر گروه ۲۰ شناخته می‌شود، برای عضویت رسمی تلاش می‌کند و از حمایت آمریکا برخوردار است. رادوسواف سیکورسکی، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه لهستان، در نشست آتلانتا به‌عنوان مهمان حاضر بود؛ حضوری که برای ورشو از اهمیت نمادینی برخوردار است.
لغو عکس خانوادگی در آتلانتا، فراتر از یک مسئله تشریفاتی، تصویری از دشواری دستیابی به اجماع در گروه ۲۰ را ارائه می‌دهد. در شرایطی که اعضا درباره جنگ اوکراین، نقش روسیه و حتی ترکیب کشورهای دعوت‌شده اختلاف دارند، تلاش‌های واشنگتن برای نشان دادن وحدت جهانی با چالش‌های جدی مواجه است. اکنون پرسش اصلی این است که آیا سران گروه ۲۰ در نشست‌های آینده قادر خواهند بود بر این شکاف‌ها غلبه کنند یا اینکه اختلافات سیاسی همچنان مانع از شکل‌گیری موضعی مشترک پیرامون بحران‌های جهانی خواهد شد.