کشفی بینظیر: اسباببازیهای ۱۸۰۰ ساله در کنار باقیماندههای یک کودک در روم باستان
بر اساس گزارش هریتیج دیلی، محققان باستانشناسی در کنستانتسا، رومانی، موفق به کشف تابوت سنگی بینظیری شدهاند که در آن بقایای یک کودک به همراه اسباببازیها، زیورآلات و بقایای گلهای مذهبی یافت شده است. این تابوت که قدمتی در حدود ۱٬۸۰۰ سال دارد، به خاطر شرایط استثنایی نگهداریاش، روشنایی بر روی آیین تدفین کودکان و نیز زندگی خانوادگی در دوران روم باستان میافکند.
کشف این مکان در منطقه تاریخی تومیس (Tomis) واقع در سواحل غربی دریای سیاه صورت پذیرفت. باستانشناسان موزه ملی تاریخ و باستانشناسی کنستانتسا در حین کاوشهای پیشگیرانه قبل از آغاز پروژههای عمرانی، این آرامگاه را در شمال گورستان رومی شهر پیدا کردهاند؛ منطقهای که بهعنوان محل دفن مردگان در قرنهای دوم و سوم میلادی مورد استفاده قرار میگرفته است.
تابوتی با بقایای بینظیر
این تابوت نخستین نمونه از تابوتهای سنگی کودکانه است که بهخوبی حفظ شده و در تومیس کشف شده است. درپوش آن با استفاده از بستهای سربی و ملات به طور محکم بسته شده بود. به دلیل شرایط شکننده و نیاز به نگهداری ویژه، باستانشناسان تابوت را به موزه منتقل کردند تا در یک محیط تحت کنترل آن را باز کنند.
با برداشتن درپوش، محققان با بقایای استخوانی کودک و مواد آلی نسبتاً سالمی مواجه شدند. در این تابوت، بخشی از تابوت چوبی داخلی، پارچه کفن و بقایای گیاهانی که بهمنظور استفاده در مراسم تدفین به کار رفته بودند، یافت شد. حتی تعدادی برگ در قالب دستههای کوچک و تاخورده باقی ماندهاند.
ظاهراً تابوت چوبی داخلی شرایط بسیار خوبی دارد و بخشهایی از دیوارههای جانبی و اتصالات دمچلچلهای آن هنوز قابل مشاهدهاند.
دو اسباببازی سفالی کنار کودک
از noteworthy اشیایی که در تابوت کشف شدهاند، دو اسباببازی سفالی است که در کنار کودک قرار گرفته بودند. یکی از آنها اسبی کوچک است که روی چرخ نصب شده و دیگری، جغجغهای به شکل خروس است.
باقیماندههایی از تزئینات رنگی هر دو وسیله نیز به وضوح قابل مشاهده است. جغجغه خروسی نیز حاوی قطعات کوچکی است که هنگام حرکت صدا تولید میکنند. وجود این اشیاء به ما تصویری روشنی از اشیای ارزشمندی میدهد که خانواده کودک در زندگی روزمره یا برای همراهی با او در دنیای پس از مرگ گرامی میداشتند.
زیورآلات برنزی و طلسمهای حفاظتی
درتدفین، باستانشناسان به چندین شیء برنزی و سکه دست یافتند. کودک در زمان دفن گردنبند و دستبندهای برنزی و همچنین گردنبندی با دو آویز تحت عنوان «بولا» (Bulla) داشته است؛ طلسمهایی که در فرهنگ روم باستان به دوران کودکی ارتباطی نزدیک داشتند.
در جامعه روم، پسران آزادزاده معمولاً بولا میپوشیدند. این آویزها بهمنظور محافظت از کودکان در برابر نیروهای ماورایی و آسیبها به کار میرفته و معمولاً تا رسیدن به بزرگسالی همراه آنها میماندند.
بههرحال، باستانشناسان هنوز نتوانستهاند جنسیت بیولوژیکی کودک را مشخص کنند. بنابراین، وجود این آویزها به تنهایی نمیتواند به استنباطی در مورد جنسیت فرد بینجامد و پژوهشگران میبایست به بررسی دقیقتری از بقایای اسکلتی بپردازند.
سن کودک در زمان مرگ
سن دقیق کودک هنوز مورد ارزیابی قرار نگرفته است. برآوردهای اولیه بر اساس ابعاد تابوت به این نتیجه میرسند که به احتمال زیاد فردی در حدود چهار یا پنج سال در آن دفن شده است؛ با این حال، وجود جغجغه میتواند نشاندهنده احتمال سنی کمتر باشد.
کیفیت ساخت تابوت و تعداد اشیای قیمتی که همراه کودک بوده، از جمله جواهرات و وسایل تدفینی، این نکته را به ذهن متبادر میکند که او احتمالاً متعلق به خانوادهای با مرفه بوده است. اما برای درک دقیقتر وضعیت اجتماعی و سن کودک نیاز به تحقیقات اضافی وجود دارد.
بررسی بقایای کودک و خانوادهاش
کشف تازه درباره تدفین پیبردهایم که اطلاعاتی بینظیر در مورد زندگی کودک، ساختار خانوادگی و آیینهای سوگواری در تومیس، یک شهر رومی، به دست میدهد. ترکیب طلسمها، زیورآلات و بازیچهها نشان میدهد چگونه خانوادهها با استفاده از اشیای روزمره و نمادهای حفاظتی، یاد و خاطره کودکان درگذشته خود را زنده نگه میداشتند.
در حال حاضر انسانشناسان به بررسی بقایای اسکلتی برای تعیین سن و جنسیت کودک میپردازند. همچنین مواد آلی و اشیای همراه نیازمند مراقبت و مرمت تخصصی هستند. نتایج این بررسیها میتواند به تاریخگذاری دقیقتر تدفین کمک کرده و اطلاعات بیشتری درباره خانوادهای که حدود ۱٬۸۰۰ سال پیش این ابزارها و اسباببازیها را در کنار کودک خود گذاشتهاند، فراهم نماید.