در حالی که بسیاری از کشورهای دنیا به دنبال به‌روزرسانی ناوگان هوایی خود با فناوری‌های پیشرفته پنهانکاری هستند، برخی از جنگنده‌های نسل چهارم توانسته‌اند در بازارهای جهانی جایگاه منحصربه‌فردی را به خود اختصاص دهند. یوروفایتر تایفون (Eurofighter Typhoon)، به عنوان یکی از موفق‌ترین نمونه‌ها، با وجود رقابتی چون F-35، همچنان با تقاضای قابل توجهی مواجه است. این هواپیمای چندمنظوره اروپایی، به واسطه ترکیبی از قدرت عملیاتی فراوان، تکنولوژی پیشرفته و هزینه‌های قابل قبول، توانسته است نظر بسیاری از نیروهای هوایی جهان را جلب کند.

افزایش تقاضا برای یوروفایتر تایفون در سطح بین‌المللی

کنسرسیوم سازنده یوروفایتر تایفون متعهد به فروش بیش از ۲۰۰ فروند از این جنگنده چندمنظوره است. بین کشورهایی چون عربستان سعودی، ترکیه، اتریش و پرتغال، تقاضای پایداری برای این نوع هواپیماها وجود دارد که نشانگر قدرت رقابتی آن‌ها در بازارهای هوایی است.

چالش‌ها و فرصت‌ها در فروش یوروفایتر

نیروی هوایی پرتغال به دنبال تجدید ناوگان قدیمی خود است و یوروفایتر تایفون یکی از گزینه‌‌های اصلی این کشور به همراه F-35 لاکهید مارتین، JAS 39 گریپن و رافال به شمار می‌آید. شرکت ایرباس به‌طور فعال در حال ترویج یوروفایتر در شهر لیسبون است. با این حال، به نظر می‌رسد لهستان به احتمال زیاد ۳۲ فروند جنگنده F-35 اضافی را با استفاده از وام ۴ میلیارد دلاری از ایالات متحده خریداری کند. پیش‌تر، بنگلادش انتخاب کرد تا به جای یوروفایتر، J-10C چینی را خریداری کند و صربستان نیز ترجیح داد رافال را نسبت به این جنگنده اروپایی انتخاب کند.

با وجود این چالش‌ها، پیشرفت قابل توجهی در صادرات یوروفایتر مشاهده می‌شود؛ از پیش‌بینی صادرات ۱۳۴ فروند در سال ۲۰۲۵، به بیش از ۲۰۰ فروند افزایش یافته است، که عمدتا با توجه به سفارش ترکیه می‌باشد. آنکارا در مجموع ۴۴ فروند یوروفایتر از جمله ۲۴ فروند نسخه Tranche 3A و مابقی از مدل پیشرفته‌تر Tranche 5 را سفارش داده است. کنسرسیوم در حال حاضر تقریباً ۶۰ فروند یوروفایتر را تولید می‌کند و هدف آن دستیابی به یک نرخ تولید ثابت ۳۰ هواپیما در سال تا سال ۲۰۲۸ است.

ویژگی‌های برجسته یوروفایتر تایفون؛ دلایل انتخاب این جنگنده

یوروفایتر تایفون که به وسیله کنسرسیومی شامل ایرباس، BAE Systems و Leonardo طراحی شده است، یک جنگنده دو موتوره با طراحی بال دلتا-کانارد است. این هواپیما از یک پلتفرم چندمنظوره با قابلیت حمل موشک کروز استورم شادو (Storm Shadow/SCALP-EG) بهره می‌برد.

تایفون با دو موتور یوروجت EJ200 به حداکثر سرعت ۲.۳۵ ماخ دست می‌یابد و می‌تواند تا ۱.۵ ماخ با قابلیت فوق کروز پرواز نماید، همچنین برد عملیاتی آن به ۱٬۳۸۹ کیلومتر می‌رسد. با اینکه این جنگنده از قابلیت رادارگریزی برخوردار نیست، اما بسیاری از مشتریان بین‌المللی به جنگنده‌های پنهانکار نیازی ندارند و از توانایی‌های هواپیماهای نسل چهارم به‌خوبی راضی‌اند.

مقایسه هزینه: یوروفایتر تایفون در مقابل F-35

در برخی موارد، یوروفایتر تایفون به‌عنوان یک جایگزین اقتصادی برای F-35 مطرح می‌شود. هرچند هر دو جنگنده در زمره هواپیماهای گران‌قیمت قرار دارند و هزینه‌های آن‌ها بسته به قرارداد ممکن است متغیر باشد. کویت قراردادی با ارزشی معادل ۲۸۴ میلیون یورو (۳۲۱ میلیون دلار) برای هر هواپیما به امضا رسانده است.

هزینه پایه یک F-35A تقریباً بین ۹۰ تا ۹۵ میلیون دلار برآورد می‌شود، اما این مبلغ با احتساب هزینه‌های نگهداری و پشتیبانی افزایش پیدا می‌کند. بریتانیا در سال ۲۰۲۵ قراردادی برای ۱۲ فروند F-35A به امضا رساند که هزینه آن برای هر جنگنده به حدود ۱۰۹ میلیون دلار می‌رسد. عربستان سعودی نیز در حال مذاکره برای یک قرارداد به ارزش ۲۴.۳ میلیارد دلار برای ۴۸ فروند F-35 است که برآورد می‌شود هزینه هر هواپیما با احتساب خدمات پشتیبانی و تجهیزات به تقریباً ۵۰۶.۳۵ میلیون دلار خواهد رسید.