ارتباط بین کمبود اکسیژن در ارتفاعات و سلامت «کلونیهای زنبور عسل»
بر اساس گزارش ایسنا، کنه واروآ که با نام علمی «Varroa destructor» شناخته میشود، یکی از آفات اصلی زنبور عسل در سطح جهانی است. این انگل خارجی بر روی بدن زنبورهای عسل زندگی میکند و آلودگی به آن میتواند کلونیها را به چالش کشیده و در مواردی به نابودی کلونی منجر شود. درک شرایطی که بر بقای این انگل و قابلیت زادآوری آن تأثیر میگذارد، برای تجزیه و تحلیل بهتر از گسترش آن و یافتن راهکارهای مدیریتی اهمیت ویژهای دارد.
ارتفاع از سطح دریا معمولاً با تغییرات محیطی همراه است و یکی از این تغییرات، کاهش فشار اکسیژن در نواحی مرتفع میباشد. تحقیق در مورد تأثیر این شرایط بر کنه واروآ میتواند به ما کمک کند که دریابیم آیا محیطهای با ارتفاع زیاد به یک اندازه برای این انگل و زنبورها مساعد است یا خیر. چنین دانشی ممکن است در آینده به طراحی روشهای نوین جهت مدیریت این آفت کمک کند، هرچند برای تأیید کاربرد این روشها، نتایج باید در شرایط متفاوت نیز بررسی شوند.
گروهی از محققان دانشگاه ژجیانگ در هانگژو چین در یک مطالعه جالب، تأثیر ارتفاع بر بقا و تولیدمثل کنه واروآ را مورد بررسی قرار دادند. این تحقیق بر روی کلونیهای زنبور عسل آلوده به این کنه متمرکز بود و شرایط ارتفاعهای مختلف را با یکدیگر مقایسه میکرد. هدف این بود که بررسی شود آیا زندگی در ارتفاعات بالا میتواند بر توانایی زادآوری کنهها تأثیر بگذارد یا خیر.
محققان 60 کلونی آلوده را به چهار گروه 15تایی تقسیم کرده و سپس هر گروه را به مکانهای متفاوت با ارتفاعهای مختلف در تبت و استان یوننان در جنوب چین منتقل کردند. کلونیها در مکانهای جدید نگهداری میشدند و تیم تحقیق بقا و تابآوری آنها را در طول دو سال زیر نظر داشت. همچنین توانایی تولیدمثل کنهها و رشد نسلهای جوان آنها در هر مکان مورد ارزیابی قرار گرفت. به منظور بررسی تأثیر احتمالی کمبود اکسیژن، محققان در کندوهایی واقع در ارتفاع پایین شرایط کماکسیژن ایجاد کرده و میزان تولیدمثل کنهها را با وضعیت مشاهدهشده در ارتفاعات مقایسه کردند.
بیشترین بقا در طول دوساله به کلونیهای مستقر در ارتفاع بالای 3500 متر در لهاسا، تبت، تعلق داشت. از میان 15 کلونی این منطقه، 13 کلونی پس از دو سال همچنان زنده بودند، در حالی که کلونیهای دیگر در سه مکان مختلف بیش از یک سال دوام نیاوردند. محققان همچنین متوجه شدند که کنههای موجود در ارتفاعات بالاتر با نرخ تولیدمثل پایینتری مواجه میشوند و رشد نوزادان آنها نیز با تأخیر ظهور میکند. به عبارت بهتر، تحت این شرایط هر دو میزان تازگی کنهها کاهش یافته و فرآیند رشد آنها به کندی پیش میرفت.
کاهش تولیدمثل کنهها تنها به ارتفاعات محدود نمیشود. زمانی که محققان در کندوهای واقع در ارتفاع پایین شرایط کماکسیژن ایجاد کردند، مشابهی از کاهش زادآوری کنهها مشاهده گردید. این شباهت با فرضیهای مبنی بر اینکه فشار اکسیژن پایین در ارتفاعات میتواند مانع زادآوری کنه واروآ شود، همخوانی دارد. با این حال، نتایج به تنهایی نمیتوانند ثابت کنند که کمبود اکسیژن تنها عامل مؤثر است؛ زیرا شرایط محیطی در مناطق مختلف میتواند تفاوتهایی نیز داشته باشد و برای سنجش این فرض در آینده، نیاز به بررسیهای بیشتری است.
محققان که یافتههای خود را در نشریه دسترسی آزاد «PLOS Biology» منتشر کردهاند، میگویند این کشف میتواند سرنخی درباره محدودیتهای زیستی کنه واروآ ارائه دهد؛ یعنی عواملی که ممکن است توانایی طبیعی آن در زادآوری را تحت تأثیر قرار دهند. اگر تحقیقات بعدی این اثر را در محیطهای گوناگون تأیید نمایند، شاید بتوان از این درک برای توسعه راهکارهای مدیریتی پیشرفته استفاده کرد. یکی از اهداف، یافتن روشهایی برای کاهش آسیب کنهها با تکیه کمتر به مواد شیمیایی باشد. چنین رویکردی میتواند برای صنعت زنبورداری بسیار مؤثر باشد و به حفظ گردهافشانهای حیاتی در بهبود تولیدات غذایی جهانی کمک نماید، ولی این کاربرد هنوز نیازمند تحقیق و بررسی بیشتر است.
دو کلونی از منطقه مرتفع لهاسا نیز از بین رفتند، اما سبب مرگ آنها در گزارش تحقیق مشخص نشده است؛ محققان در زمان مراجعه به کندوها آنها را خالی یافتند. این نکته یادآوری میکند که بقا و دوام کلونیها تنها با اندازهگیری تولیدمثل کنه نمیتوان توضیح داد و برای درک کامل تفاوت بین مناطق، نیاز است سایر عوامل نیز در مطالعات آتی بررسی شوند. خود محققان نیز بر لزوم ارزیابی نتایج در بسترهای محیطی مختلف تأکید کردهاند.
انتهای پیام