به نقل از خبرنگار مهر، وضعیت کنونی کشور موجب افزایش اهمیت ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی شده است. بخش عمده‌ای از هزینه ارزی در حوزه کشاورزی به تأمین نهاده‌های دامی و دانه‌های روغنی اختصاص دارد.

تغذیه دام، طیور و آبزیان از جمله نقاط حساس این حوزه محسوب می‌شود، زیرا تأمین این خوراک برای بازار پروتئینی کشور شامل گوشت، تخم‌مرغ و انواع لبنیات حیاتی است.

مجید موافق‌قدیری، رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان کشور در خصوص موجودی کنونی انبارهای نهاده دامی به خبرنگار مهر اعلام کرد: بر اساس تازه‌ترین اطلاعات، ذخایر و تأمین نهاده‌های دامی در شرایط مطلوبی قرار دارد و گزارش‌های رسمی نشان‌دهنده تأمین کامل تمامی نهاده‌های پرمصرف واحدهای تولیدی حداقل تا پایان شهریورماه است.

وی افزود: بنابراین در حال حاضر کمبود عمومی و سراسری در زمینه نهاده‌های دامی وجود ندارد، اما باید توجه داشت که باید میان موجودی فعلی انبارها و بنادر با تأمین پایدار و مستمر آن تفاوت قائل شد.

این مقام صنعت با اشاره به اینکه صنعت دام، طیور و آبزیان یک صنعت مصرف‌کننده روزانه است، بیان کرد که نمی‌توان صرفاً با اتکا به موجودی کنونی در مورد امنیت تأمین در ماه‌های آینده قضاوت کرد. از این رو، تأمین باید به‌طور مداوم و پیش از رسیدن ذخایر به سطوح بحرانی انجام شود.

وی در ادامه توضیح داد: از منظر انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان، اطمینان واقعی زمانی به‌وجود می‌آید که هم‌زمان با مصرف ذخایر موجود، محموله‌های جدید نیز در حال ورود به کشور باشند و فرآیند ثبت سفارش، تخصیص ارز، خرید خارجی، حمل، ترخیص و توزیع بدون وقفه ادامه یابد.

تضمین امنیت غذایی در تداوم واردات

این مسئول صنفی در پاسخ به این سؤال که آیا نیاز فوری به واردات خوراک دامی احساس می‌شود، گفت: در حال حاضر و بر اساس گزارش‌های رسمی مراجع ذی‌صلاح، بازار از نظر تأمین نهاده‌های مورد نیاز واحدهای تولیدی با کمبود مواجه نیست؛ با این وجود نباید از اهمیت واردات مستمر در شرایط کنونی غفلت کرد.

موافق‌قدیری تصریح کرد: واقعیت این است که بخش بزرگی از نیاز صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان به نهاده‌های وارداتی وابسته است. بنابراین، واردات باید به‌عنوان یک اقدام مقطعی در نظر گرفته نشود، بلکه باید بخشی از روند مستمر تأمین مواد اولیه تولید خوراک دام، طیور و آبزیان محسوب گردد. به همین خاطر، نباید منتظر بروز کمبود شد، و مسلم است که سیاستگذاران در این راستا تدابیر لازم را اتخاذ کرده‌اند.

وی بر اهمیت ورود برنامه‌ریزی‌شده و متوازن برای واردات تأکید کرد، تا ذخایر همواره در یک سطح ایمن قرار داشته باشند.

ثبت سفارش، تامین قطعی نیست

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان کشور در پاسخ به سؤال مربوط به پیگیری و انجام واردات، اظهار داشت: روند واردات انواع نهاده‌های دامی و مواد اولیه برای تولید خوراک دام در حال دنبال شدن است و نشانه‌های مثبتی نیز در این زمینه مشاهده می‌شود. به علاوه، در آخرین نشست شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی، تعدادی از تصمیمات برای تسهیل واردات نهاده‌های دامی، سرعت بخشیدن به تخصیص ارز، تسهیل ثبت سفارش و ترخیص کالا و کاهش تداخل‌های اجرایی به تصویب رسیده است.

وی افزود: تداوم این سیاست برای برنامه‌ریزی واردکنندگان و تولیدکنندگان از اهمیت زیادی برخوردار است. با این حال، از منظر بخش خصوصی فقط «ثبت سفارش» نمی‌تواند به معنای «تأمین قطعی» تلقی شود. زنجیره واردات تنها زمانی کامل خواهد شد که کالا خریداری، حمل، به بنادر وارد، ترخیص و درنهایت به واحدهای تولیدی کارخانه‌ها و نیز دامداری‌ها و مرغداری‌ها تحویل داده شود. بنابراین، انتظار ما این است که تمامی بخش‌های این زنجیره با هم هماهنگ و بدون وقفه فعالیت کنند.

توانمندی لازم به شرط سیاستگذاری درست

این مسئول صنفی درباره خوراک‌های دامی جایگزین و تضمین تأمین مستمر آن تفصیل داد: صنعت بزرگ و استراتژیک خوراک دام، طیور و آبزیان کشور از ظرفیت فنی کافی برای اصلاح فرمولاسیون و استفاده از برخی مواد اولیه جایگزین برخوردار است، اما باید یادآور شوم که جایگزینی به معنای حذف نیاز به نهاده‌های اصلی وارداتی، همچون ذرت و کنجاله سویا نیست.

وی گفت: فرمول خوراک دام و طیور باید بر اساس عوامل ارزش غذایی، قابلیت هضم، کیفیت، ایمنی و قیمت تمام‌شده طراحی شود. بنابراین، صرفاً به‌دلیل کمبود یا افزایش قیمت یک نهاده دامی، نمی‌توان از یک ماده اولیه به دیگری روی آورد. هرگونه تغییر در جیره باید به‌صورت فنی و اقتصادی کارشناسی شود تا منجر به کاهش کارایی دام و طیور یا افزایش هزینه تولید نگردد.

موافق‌قدیری تأکید کرد: راهکار اصلی برای تضمین تداوم تولید ترکیبی از چند اقدام است: نخست، حفظ ذخایر ایمن و جلوگیری از کاهش موجودی به سطوح بحرانی؛ دوم، تداوم واردات و تنوع در تأمین منابع؛ سوم، هدفمند بودن در استفاده از مواد اولیه جایگزین و منابع داخلی در صورت امکان و چهارم، ایجاد هماهنگی مداوم میان وزارت جهاد کشاورزی، شرکت پشتیبانی امور دام، واردکنندگان، کارخانجات خوراک دام و تشکل‌های پرورش‌دهنده.

این مسئول صنفی در ادامه افزود: در شرایط کنونی، نشانه‌ای از توقف زنجیره تأمین دیده نمی‌شود و حتی برای مسیرهای وارداتی جایگزین نیز برنامه‌ریزی‌های لازم از ماه‌ها قبل انجام شده است. جمع‌بندی انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان کشور این است که اکنون مسئله اصلی کشور «نبود نهاده دامی» نیست، بلکه «تضمین تداوم تأمین» است. اگر ثبت سفارش، تخصیص ارز، حمل، ترخیص و توزیع به‌سرعت و به‌صورت هماهنگ انجام شود، می‌توان از بروز کمبود جلوگیری کرد.

وی اضافه کرد: با این حال، هر گونه وقفه در این زنجیره، به‌ویژه در مورد نهاده‌هایی مانند ذرت و کنجاله سویا که وابستگی بالایی به واردات دارند، می‌تواند به زودی بر هزینه تولید و امنیت عرضه محصولات پروتئینی کشور تأثیر منفی بگذارد.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان کشور در پایان تصریح کرد: یکی از بهترین روش‌های کاهش وابستگی کشور به نهاده‌های دامی بهره‌برداری از ظرفیت‌های برجسته و تکنولوژی‌های روز در کارخانجات خوراک دام، طیور و آبزیان کشور است که متأسفانه سیاستگذاران اقتصادی توجه کافی به آن ندارند.