«سیدحسن رسولی» روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگار سیاسی ایرنا، درباره تجربه محمد رضا عارف در جایگاه معاون اولی رئیسجمهور در دولتهای اصلاحات و وفاق و پختگی تصمیمات وی گفت: بهتر است پیش از پاسخ به این پرسش، به جایگاه و نقش معاون اول رئیسجمهور در قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه کشور توجه کنیم. معاون اول رئیسجمهور در قانون اساسی به عنوان جانشین رئیسجمهور تعیین شده است؛ چنانکه پس از شهادت مرحوم آیتالله رئیسی دیدیم که معاون اول تا زمان انتخاب رئیسجمهور بعدی، اداره امور اجرایی کشور را بر عهده گرفت. بنابراین، این جایگاه را میتوان همتراز با مقام نخستوزیری در کشورهایی دانست که قوه مجریه آنها دوسطحی است (یعنی هم رئیسجمهور دارند و هم نخستوزیر)، مشابه ساختار جمهوری اسلامی ایران در سالهای پیش از سال ۱۳۶۸.
این اصلاحطلب عنوان کرد: طبیعتا هر فردی که در چنین جایگاه خطیری قرار میگیرد، به هر میزان که از ظرفیتها و شرایط احراز این مسئولیت برخوردار باشد، بهتر میتواند خدمات تخصصی، مدیریتی و حکمرانی را به کشور، قوه مجریه و رئیسجمهور ارائه دهد.
وی بیان کرد: این جایگاه اقتضا میکند که متصدی آن، از حداکثر تسلط و آشنایی با دقایق و ظرایف نظام اجرایی کشور برخوردار باشد؛ اعم از مناسبات بخشی، حوزههای حاکمیتی، امور تصدیگری و فراتر از آن، سازوکارهای تنظیم روابط با دو قوه دیگر (مقننه و قضاییه).
رسولی تصریح کرد: همچنین در سطح مدیریت ارشد نظام، ضرورت دارد که فرد با حوزه رهبری، نیروهای مسلح و مراجع کلیدی تصمیمگیر آشنایی کامل داشته باشد تا بتواند با بهرهگیری از دانش و تجارب عملی خود، مأموریت مهم هماهنگسازی امور را در این گستره وسیع به بهترین شکل به سرانجام برساند.
عضو دوره پنجم شورای شهر تهران خاطرنشان کرد: چنین فردی حتی با وجود دارا بودن ویژگیهای یادشده، زمانی میتواند در این جایگاه کارآمد باشد که در جامعه نخبگانی، مدیریتی و دانشگاهی کشور از جایگاه و مقبولیت نسبی لازم برخوردار باشد.
رسولی گفت: یکی از این مؤلفهها، برخورداری از تراز علمی بالا است؛ دکتر عارف به عنوان یک چهره برجسته دانشگاهی، ضمن حفظ کرسی استادی در دانشگاه استنفورد، استاد تمام دانشگاه صنعتی شریف است و سابقه ریاست دانشگاه تهران را نیز در کارنامه دارد.
عارف سلسلهمراتب مدیریتی را پلکانی و تکاملی طی کرد
وی اظهار کرد: افزون بر این، تجربهای ارزشمند در مجلس شورای اسلامی و قوه مجریه (طی دو دولت مختلف) دارد و سلسلهمراتب مدیریتی را بهصورت پلکانی و تکاملی طی کرده است. حضور در سازمان مدیریت و برنامهریزی و وزارت ارتباطات، گواه این مسیر مدیریتی است. از همین رو، معتقدم دکتر عارف تمام صفات و شرایط بایسته برای این مسئولیت را داراست.
استاندار خراسان رضوی در دولت اصلاحات بیان کرد: علاوه بر این، از منظر روانشناسی شخصیتی، این فرد باید از حداکثر رواداری، سعهصدر و سازگاری برخوردار باشد تا بتواند با تکیه بر نفوذ معنوی و شخصیتی خود، وظایفش را به انجام برساند.
رسولی افزود: نکته پایانی اینکه همراستایی کامل و صددرصدی میان رئیس و معاون اول دولت، ضرورتی اجتنابناپذیر است؛ چرا که در گذشته تجربههایی داشتیم که نشان میدهد شکاف میان این دو مقام، به عرصه عمومی نیز کشیده شده است.
وی عنوان کرد: دکتر عارف به عنوان یک شخصیت علمی، فرهنگی، اجرایی و سیاسی، از اخلاق و ویژگیهایی برخوردار است که هرگز نسبت به مافوق خود، حرکات موازی یا تقابلی نداشته است. او حتی از بروز و ظهورهای رسانهای که گمان کند ممکن است شائبه همترازی یا همعرض بودن با رئیسجمهور را ایجاد کند، پرهیز دارد.
عضو جبهه اصلاحات تصریح کرد: محمدرضا عارف چه در دوره آقای خاتمی و چه در دوره کنونی، همینگونه بوده است. او در آن دوران، ریاست شورای عالی اداری را بر عهده داشت و براساس قانون، در زمینه امور مهم سازماندهی و مدیریتی کشور عمل میکرد و امروز نیز چنین است.
عارف، کمککار بسیار خوبی برای دکتر پزشکیان است
رسولی اظهار کرد: به اعتقاد من، ایشان میتواند روابط و مناسبات را چه در بخش رسمی و چه در بخش غیررسمی به خوبی هماهنگ کند و از این جهت، کمککار بسیار خوبی برای دکتر پزشکیان است.
وی در پاسخ به چرایی مغفول ماندن نقش و خدمات دکتر عارف در دوران جنگ و برخی برههها گفت: من از دوستان نزدیک دکتر عارف هستم؛ هم از لحاظ شخصی و هم در مناسبات سیاسی، بهگونهای که در سال ۹۲ سخنگوی وی بودم. اساسا دکتر عارف چهرهای رسانهای نیست؛ حتی به آن اندازهای که لازم است فعالیتها و عملکردش را منعکس کند در این فضا فعال نیست.
میتوان به کلیت دولت با عاملیت دکتر عارف در مدیریت جنگ، نمره عالی داد
عضو بنیاد امید ایرانیان تاکید کرد: چه در دوران جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و چه در شرایط وضعیت نه جنگ و نه صلح کتونی، دکتر عارف بهصورت کاملا بیصدا اما فوقالعاده مؤثر عمل میکند. وی با حضور در کف بازار، مراکز تأمین و تولید کالا، و سرکشیهای شبانهروزی به دستگاهها و وزارتخانههای مختلف، چنان مراقبتی از اوضاع اقتصادی و معیشتی کشور به عمل میآورد که الحق و انصاف، میتوان به کلیت دولت با عاملیت ایشان در این زمینه، نمره عالی داد.
رسولی بیان کرد: نمیخواهم ادعا کنم که مشکلی متوجه مردم نیست اما باید توجه داشت که ما درگیر دو جنگ با یک قدرت جهانی ویک کشور منطقهای بودهایم و همچنان در حوزههای نظامی و دیپلماسی درگیر هستیم.
تدابیر عارف برای جلوگیری از بروز بحران در عرضه کالا
وی ادامه داد: طبیعتا در چنین شرایطی، تدابیر ویژهای اتخاذ شد که از بروز بحران در عرضه کالاهای اساسی جلوگیری کرد. برای مثال، در همان یکی دو روز نخست هر دو جنگ، بهرغم وقایع پیشآمده، مشاهده کردید که توزیع سوخت در سراسر کشور زیر بمباران، پس از یک وقفه بسیار کوتاه، بهسرعت به روال عادی بازگشت.
این اصلاحطلب تصریح کرد: اگرچه جامعه زیر بار گرانی است، اما تلاش شد تا کشور، برخلاف برخی تجربههای مشابه در دیگر سرزمینها، با پدیدههایی نظیر فروشگاههای خالی، غارت مراکز توزیع یا قحطی مواجه نشود.
مدیریت تأمین معاش و تقویت تابآوری اجتماعی از نقاط درخشان دولت چهاردهم است
رسولی گفت: به هر حال، ارزیابیهای دقیق مدیریتی باید با در نظر گرفتن شرایط بسیار خطرناک جنگ صورت گیرد. به اعتقاد من، یکی از نقاط درخشان دولت چهاردهم، مدیریت تامین معاش و تقویت تابآوری اجتماعی بوده است.
دولت با حداکثر توان، کارنامه موفقی در جنگ بر جا گذاشت
وی خاطرنشان کرد: البته در این مسیر، نباید از فهم و درک صحیح وجدان عمومی جامعه و همراهی آنان با دولت صادق دکتر پزشکیان غافل بود؛ با این وجود، دولت به عنوان معتمد مردم، با به میدان آوردن حداکثر توان خود، کارنامه موفقی از خود بر جای گذاشته است.
دکتر عارف با پرهیز از پیشبینیهای خوشبینانه، برای دو تا سه سال آینده برنامههای مدونی تدوین کرده استعضو سابق شورای شهر تهران در دوره پنجم افزود: همچنین، براساس گفتوگوی حضوری اخیری که با دکتر عارف داشتم، اطلاع دارم که دولت با پرهیز از پیشبینیهای خوشبینانه، برای دو تا سه سال آینده نیز برنامههای مدونی تدوین کرده و آماده اجرا دارد؛ برنامههایی که حتی برای شرایطی بهمراتب خطرناکتر از آنچه پشت سر گذاشتیم، جهت تأمین معیشت مردم و حفظ تابآوری جامعه طراحی شده است.
رسولی در پاسخ به پرسشی درباره دلیل تداوم جایگاه کلیدی دکتر عارف نزد رهبر شهید انقلاب و جریان اصلاحطلب در طول سالها، اظهار کرد: محمدرضا عارف به دلیل ویژگیهای شخصی، خانوادگی و مذهبی، سبک مدیریتی خاصی دارد. وی از نوعی روانشناسی رفتاری برخوردار است که به واسطه آن، با صداقت در عمل، اعتماد طرفهای مقابل اعم از شخصیتها و جناحهای گوناگون را جلب میکند.
وی ادامه داد: دکتر عارف فاقد دیدگاه یا نگاه مشخص در اداره امور کشور نیست؛ بلکه به عنوان یک شخصیت سیاسی اصلاحطلب، تعلق خود به این جریان فکری را با صراحت و بدون لکنت زبان بیان کرده است.
عارف باور دارد با منتقدان و رقیبان باید حول محور منافع ملی تعامل کرد
استاندار خراسان رضوی در دولت اصلاحات بیان کرد: با این حال، عارف همانند دکتر پزشکیان معتقد است که همه مسائل کشور جناحی نیست و نباید در دوقطبیهای غیرقابل تغییر گرفتار شد. وی باور دارد که باید با منتقدان و رقیبان، حول محور منافع ملی و با سعهصدر و بلندنظری تعامل کرد.
رسولی گفت: باید اشاره کنم که دکتر عارف از زمان ریاست فراکسیون امید در مجلس دهم تا امروز، سلسله جلسات منظمی با شخصیتهای شناختهشده جناح اصولگرا برگزار کرده است. در این جلسات، با تکیه بر اعتماد متقابل، پیرامون مسائل کلان ملی تبادل نظر میشود و نتایج آن، صرفنظر از اینکه چه فرد یا گروهی در رأس قوه مجریه باشد، جمعبندی و به سران کشور ارائه میگردد.
وی افزود: تجارب و قابلیتهای دکتر عارف به او کمک میکند تا به عنوان یک شخصیت سیاسی اصلاحطلب و میانهرو، حول منافع ملی عمل کند؛ بهگونهای که بدون قرار گرفتن در معرض حذف یا طرد مطلق از سوی رقبا، به عنوان فردی دلسوز، بااخلاق و قابلاعتماد شناخته شود.
عضو جبهه اصلاحات تصریح کرد: همین ویژگیها باعث میشود که دکتر عارف به عنوان برجستهترین عضو ارشد دولت، در کمال سکوت، همراهی و برادری با دکتر پزشکیان به ارائه خدمات خود بپردازد.
رسولی درخصوص راهبرد دکتر عارف برای هماهنگی بیندستگاهی و پایان دادن به فعالیتهای جزیرهای اظهار کرد: دکتر عارف فردی بسیار منظم است؛ بهگونهای که امکان ندارد وزیر یا مسئولی یا بخشی با او قرار ملاقات داشته باشد و ایشان چند دقیقه پیش از موعد در محل حاضر نباشد. همین دقت در مدیریت زمان باعث میشود که جلسات بهموقع و با دستور کار مشخص برگزار شده و به نتیجه و جمعبندی نهایی برسند.
وی تاکید کرد: دکتر عارف بهطور مستقیم و بدون سابقه اجرایی، وارد سطوح عالی دولت نشده است. او سال ۱۳۵۸ مسئولیت واحد ۱۱۸ شرکت مخابرات را بر عهده داشته و پس از آن، پلهپله و بر اساس تجارب علمی و عملی خود، سلسلهمراتب مدیریتی را طی کرده است.
دکتر عارف در شرایط دشوار دهه ۷۰ دانشگاه تهران را اداره کرد
عضو بنیاد امید ایرانیان گفت: محمدرضا عارف، در دهه ۷۰ و در آن شرایط دشوار، دانشگاه تهران را اداره کرده است و قطعاً از توانمندی بالایی در مدیریت تعارضات برخوردار است؛ چرا که اداره آن مجموعه بزرگ علمی و پژوهشی در آن دوران، نیازمند حداکثر توان مدیریتی بود؛ تخصصی که دکتر عارف همواره در حوزه آموزش عالی کشور بکار گرفته است.
رسولی عنوان کرد: دکتر عارف این مسیر را به صورت پلکانی طی کرده است. او در دولت دوم آقای خاتمی که شرایط بسیار پیچیدهای داشت، نقشی کلیدی ایفا کرد. با تسلطی که بر سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور داشت، در کنار سایر اعضای دولت اصلاحات و مجلس ششم، کارآمدترین برنامه پنجساله کشور (برنامه سوم) را تنظیم کرد.
دکتر عارف تسلطی کامل بر سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور داشت
وی بیان کرد: در آن مقطع که دولت و مجلس در اختیار جریان اصلاحطلب بود، این برنامه با کمک وی و همراهی دیگران تدوین شد که امروز به گواه تقریباً تمام کارشناسان ارزیابیکننده عملکردها، یکی از موفقترین برنامههای توسعه کشور به شمار میآید.
این اصلاحطلب ادامه داد: اگر ماده سوم آن برنامه در حوزه مدیریت مصرف انرژی در مجلس هفتم لغو نمیشد، قطعاً امروز با بسیاری از ناترازیهای کنونی در حوزههای آب، برق، بنزین و گازوئیل مواجه نبودیم. آن برنامه، دستیابی به رشد اقتصادی ۸.۶ درصدی و کاهش نرخ تورم به زیر ۱۰ درصد را محقق ساخت.
دکتر عارف از مصادیق برجسته سرمایههای مدیریتی کشور است
رسولی اظهار کرد: معتقدم اگر از ظرفیتهای تخصصی و تجربی کشور، مشابه آنچه در دکتر عارف سراغ داریم، در سطوح مدیریتی بیش از پیش استفاده شود، نتایج بهتری حاصل خواهد شد. جامعه ایران از نظر سرمایههای انسانی و ظرفیتهای مدیریتی بسیار غنی است و دکتر عارف یکی از مصادیق برجسته این سرمایهها محسوب میشود.
وی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه بهرهگیری دکتر عارف از ظرفیتهای دانشگاهی و نخبگان در سیاستهای اجرایی دولت، گفت: دکتر عارف دارای مدرک دکترای برق و مخابرات است و در تمام مقاطع تحصیلی شاگرد اول بوده است. همانطور که پیشتر اشاره کردم، او امروز در دانشگاه استنفورد به عنوان صاحب نظریه، دارای کرسی علمی است.
عضو سابق شورای شهر تهران در دوره پنجم بیان کرد: محمدرضا عارف در ایران نیز همواره در همه دولتها، ریاست انجمن رمز ایران را بر عهده داشته و دارد. وی همچنین عضو دائم و باسابقه مجمع تشخیص مصلحت نظام و فرهنگستان علوم ایران بوده و همواره مورد اعتماد و توجه بوده است.
رسولی افزود: بسیاری از فرماندهان و مدیران ارشد کشور، بهویژه در حوزههای فنی و دیجیتال، به نوعی از شاگردان و همراهان دکتر عارف بودهاند. این سطح از قابلیت هماهنگی و ظرفیت مجابکنندگی، سرمایهای ارزشمند است که دکتر پزشکیان و کلیت دولت باید نهایت بهره را از آن ببرند.
وی در پاسخ به پرسشی درباره درسهای مدیریتی دوران ریاست عارف بر فراکسیون امید، گفت: محمدرضا عارف در انتخابات سال ۱۳۹۲ کنار دکتر روحانی و سایر نامزدها وارد عرصه رقابت شد؛ در آن زمان، من به عنوان سخنگوی ستاد انتخاباتی ایشان فعالیت میکردم.
استاندار خراسان رضوی در دولت اصلاحات بیان کرد: دکتر عارف در عمل اثبات کرده است که دلسوزان کشور باید مصالح ملی را بر منافع جناحی ترجیح دهند. زمانی که آقای خاتمی، به عنوان رهبر جریان اصلاحات، تشخیص دادند که رقابت همزمان دکتر عارف و دکتر روحانی موجب تکرار نتیجه انتخابات سال ۱۳۸۴ برای اصلاحطلبان خواهد شد، دکتر عارف به طور کامل از تصمیم ایشان تمکین و کنارهگیری کرد. اگر این کنارهگیری نبود، قطعاً دکتر روحانی در آن انتخابات پیروز نمیشد.
رسولی خاطرنشان کرد: با توجه به آن اقدام بزرگ دکتر عارف در سال ۱۳۹۲، ایشان در سال ۱۳۹۴ به عنوان نفر اول تهران با رأی بیسابقه یا کمسابقهای انتخاب شد و «فراکسیون امید» تشکیل شد. این فراکسیون میتوانست مدیریت قوه مقننه را در دست بگیرد، اما به دلایلی که باید در فرصتی دیگر به آن پرداخت، انسجام دوران انتخابات در درون مجلس حفظ نشد.
ماجرای قرار گرفتن شهید لاریجانی در لیست امید
وی تصریح کرد: در آن زمان، با وجود گشادهدستیهایی که صورت گرفت، شهید لاریجانی در قم از سوی جناح اصولگرا مورد طرد قرار گرفته بود. در شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان که من نیز عضو آن بودم، بر اساس همان نگاه «اجماعسازی و ترجیح منافع ملی بر منافع جناحی»، به این نتیجه رسیدیم که حضور وی ارزشمند است؛ لذا او و تعدادی از همراهانشان در لیست امید قرار گرفتند.
عضو جبهه اصلاحات اظهار کرد: در مجلس دهم، در درون فراکسیون امید و همچنین در روابط و مناسبات میان شخصیتها و جریانهایی که با عنوان «لیست امید» به مجلس یا دولت راه یافته بودند، رفتارهایی بروز کرد که با انتظارات موجود همخوانی نداشت.
فراکسیون امید به دلیل برخی نامهربانیها، نتوانست اداره مجلس دهم را بر عهده بگیرد
رسولی یادآور شد: با وجود آنکه فراکسیون امید از اکثریت برخوردار بود، برخی نامرامیها مانع شد که این فراکسیون اداره مجلس دهم را بر عهده بگیرد و در نهایت، به فعالیت خود در قالب یک فراکسیون ادامه داد.
وی ادامه داد: دکتر عارف نیز با وجود نامهربانیهایی که در حق او شد، برای حفظ منافع ملی صبوری کرد و در آن شرایط، از مواضع اصلاحطلبان در همه موارد دفاع کرد.
عضو بنیاد امید ایرانیان گفت: محمدرضا عارف همزمان در خارج از مجلس نیز به عنوان رئیس شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان، که متشکل از احزاب و چهرههای سیاسی اصلاحطلب بود، همچنان به عنوان فردی مورد اعتماد، مسئولیت اداره این تشکل سیاسی را بر عهده داشت.
رسولی افزود: به نظر من، تاریخچه مجلس دهم، مسائل انتخابات سال ۱۳۹۲ و اتفاقاتی که پس از پیروزی اصلاحطلبان در تهران، بهویژه در مجلس دهم، رخ داد، نیازمند واکاوی دقیق و موضوعی است که بررسی آن را باید به فرصت دیگری موکول کرد.
سیاستورزی اخلاقی و مقبولیت میان مدیران و نخبگان از خصوصیات بارز دکتر عارف است
وی در ارزیابی از میراث سیاسی دکتر عارف اظهار کرد: اگر بخواهم در اینباره سخن بگویم، میتوان به سیاستورزی اخلاقی آقای دکتر عارف، پایبندی وی به رأی جمعی، حتی در مواردی که با نظر شخصی خودشان مخالف بوده است، و همچنین تقید به مدیریت دقیق زمان اشاره کرد.
این اصلاحطلب بیان کرد: آشنایی با نحوه اداره امور کشور در بخشهای مختلف، آگاهی نسبت به مناسبات منطقهای و جهانی و برخورداری از اجماع و مقبولیت در میان مدیران و نخبگان کشور، همچنین در مجامع علمی و دانشگاهی، از دیگر ویژگیهایی است که میتوان به عنوان آثار و نشانههای سبک و منش سیاسی و مدیریتی آقای عارف برشمرد.
نظرات کاربران