به نظر میرسد که در سال جاری (۲۰۲۶)، واژه ال نینو به تنهایی نمیتواند بهدرستی نمایانگر شدت، قدرت و آثار تخریبی این پدیده اقلیمی باشد، چراکه ال نینوی امسال یکی از شدیدترین انواع آن از زمان شروع ثبت سوابق است. شرایط کنونی به دانشمندان ایدهای نوین برای نامگذاری ارائه داده و بسیاری از آنان این پدیده را با عنوان «ال نینوی گودزیلا» معرفی کردهاند که ترکیبی است از ال نینو و موجود خیالی «گودزیلا».
نکته حائز اهمیت در این نامگذاری این است که این اصطلاح صرفاً علمی نبوده بلکه به یک واقعیت عینی اشاره دارد که ناشی از یک ال نینوی بسیار قوی است که بهعنوان «هیولای آب و هوایی» شناخته میشود و اثرات آن بر الگوهای جوی جهانی میتواند بهطور شگفتآور و حتی گاهی فاجعهآمیز باشد.
برخی از دانشمندان حتی هشدار دادهاند که این هیولای اقلیمی ممکن است خرابیهایی به مراتب بیشتر از آنچه که در گذشته شاهد بودیم به بار آورد.
طبق گزارشی از ایسنا و به نقل از «فایننشیال تایمز»، ال نینو یک رویداد طبیعی است که موجب افزایش دمای اقیانوس آرام و تشدید پدیدههای جوی شدید میگردد، ولی امسال در برخی نقاط جهان به شدت بیسابقهای رسیده است. کارشناسان اذعان دارند که این پدیده میتواند در سراسر نیمکره جنوبی زمین خشکسالیها را تشدید کرده و به تولیدات کشاورزی آسیب جدی وارد کند.
«زنو رونالد آبنوجا»، معاون رئیس بانک مرکزی فیلیپین چند روز پیش در یک مصاحبه ویدیویی بیان کرد: این احتمال وجود دارد که با پدیده ای عظیم موسوم به «گودزیلا» روبرو شویم که تأثیرات گستردهای بر منطقه خواهد داشت و نکته نگران کننده این است که اوج آن هنوز فرا نرسیده است.
الگوی آبوهوایی ال نینو در سال جاری که از سوی نهادهای رسمی در دسته «بسیار شدید» طبقهبندی شده و برخی ناظران به آن لقب هیولای فیلمهای ژاپنی را دادهاند، در شرایطی پدیدار شده که اقتصاد جهانی با چالشهای تورمی مواجه است. در فیلیپین و دیگر کشورها، فشارهای ناشی از هزینههای زندگی به بروز اعتراضات و مطالبات بیشتر برای یارانههای دولتی ختم شده است.
کدام مناطق دنیا در معرض خشکسالی و سیلاب قرار دارند؟
به نقل از دویچهوله، ال نینوی ۲۰۲۶ ممکن است به یکی از مهلکترین نمونههای ثبتشده تبدیل شود. این پدیده اقلیمی میتواند خطر سیلاب، خشکسالی، آتشسوزی، نابودی محصولات کشاورزی و افزایش قیمت مواد غذایی را تشدید کند.
در آمریکای جنوبی، نگرانیها درباره بارشهای سنگین و سیلابها رو به افزایش است. در جنوب آفریقا، کشاورزان برای تحمل گرمای بیشتر و کاهش بارندگی آماده میشوند. در کالیفرنیا نیز شهرهای ساحلی با طوفان، امواج بلندتر و فرسایش بیشتر سواحل مواجه هستند.
همه این خطرات مختلف به خاطر ال نینوی فوقالعاده امسال در اقیانوس آرام هستند که به «گودزیلا» نیز شناخته میشود.
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) پیشبینی نموده که ال نینوی امسال میتواند عواقب شدیدی داشته باشد و آثار آن تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه یابد. این پدیده میتواند تاثیرات منفی جدی بر بشر، کشاورزی و محیط زیست در نقاط مختلف جهان بر جای بگذارد.
بر اساس یک تحلیل تازه از سوی پژوهشکده Climate Impact Lab، بین ژوئن ۲۰۲۶ تا فوریه ۲۰۲۷ ممکن است حدود ۴۵۱ هزار نفر بیشتر از یک سال عادی در سطح جهانی به خاطر گرمای شدید جان خود را از دست بدهند.
چرا ال نینو در سال ۲۰۲۶ میتواند بسیار شدید باشد؟
ال نینو یک پدیده طبیعی اقلیمی در نواحی استوایی اقیانوس آرام است که بهطور نامنظم و معمولاً هر دو تا ۱۱ سال یکبار به وقوع میپیوندد.
در طی ال نینو، وزش بادهای مرسوم در اقیانوس آرام تضعیف شده و آب گرمتری در مناطق استوایی باقی میماند. به این ترتیب، دمای سطح آب در ناحیه شرقی اقیانوس آرام بالا میرود. این تغییر میتواند الگوهای دما و بارش را در نقاط گوناگون جهان دگرگون سازد.
سازمان جهانی هواشناسی درباره وقوع یک ال نینوی بسیار شدید در سال جاری پیامدهای هشداردهندهای ارائه داده است. کارستن هاوشتاین، پژوهشگر اقلیم در مؤسسه هواشناسی دانشگاه لایپزیگ، نیز از ال نینوی فوقالعاده قوی سخن به میان آورده است.
او اظهار داشت که احتمال ثبت یکی از شدیدترین ال نینوها از سال ۱۹۵۰ به این سو به حدود ۹۰ درصد میرسد.
با این وجود، دلیل دقیق اینکه چرا برخی از دورههای ال نینو خیلی قویتر از دیگر دورهها هستند، هنوز بهطور کامل قابل توضیح نیست. همچنین این پرسش باقی است که آیا افزایش تعداد برخی از دورههای ال نینو در سالهای اخیر صرفاً تصادفی است یا با گرم شدن اقیانوسها مرتبط است.
جنوب آمریکا؛ احتمال سیلاب و بارشهای سنگین
برخی نواحی در آمریکای جنوبی، از جمله مناطقی، ممکن است در ماههای آینده با بارشهای شدید و سیلابهایی مواجه شوند.
در اروگوئه، تمامی نهادهای مربوطه در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند. در مونتهویدئو، پایتخت این کشور، بارشهای شدید احتمال طغیان رودخانهها و آبگرفتگی را افزایش خواهد داد.
مدلهای اقلیمی برای سال جاری پیشبینی بارشهای بسیار قوی را دارند. دولت اروگوئه نیز برای مواجهه با آثار احتمالی، ۷۵۰ هزار دلار اعتبار اضطراری برای کمک به بلایای طبیعی دریافت نموده است. مقامهای این کشور برآورد کردهاند که تقریباً ۲۵ هزار نفر ممکن است ناچار به ترک منازل خود شوند.
در جنوب برزیل نیز نگرانیها در حال افزایش است. ناحیه اطراف پورتو آلگره که در سال ۲۰۲۴ یکی از بدترین سیلابهای تاریخ را تجربه کرده بود، همچنان منطقهای در خطر محسوب میشود و احتمال بارشهای سنگین و طغیان مجدد وجود دارد.
در عین حال، در بخشهایی از آمازون شرایط متفاوتی برقرار است. در این ناحیه انتظار میرود خشکی، موجهای گرما و آتشسوزیهای جنگلی افزایش یابد. این وضعیت میتواند فشار را بر تولیدات کشاورزی و تأمین انرژی وارد سازد و در نهایت منجر به افزایش قیمت مواد غذایی شود.
جنوب آفریقا؛ خشکسالی، گرما و خطر برای دام
ال نینو معمولاً در برخی نواحی جنوب آفریقا با کاهش بارش و افزایش دما همراه است.
پیامد این وضعیت میتواند به دورههای طولانیتری از خشکسالی، کاهش شدید محصولات کشاورزی و حتی تلف شدن دامها نظیر بز، گوسفند و گاو منجر گردد.
کشاورزان کوچک در برخی مناطق تلاش میکنند با ایجاد سیستمهای آبیاری، حفر چاه و استفاده از منابع آب زیرزمینی خود را برای مواجهه با شرایط دشوارتر آماده کنند.
برخی نیز به انرژی خورشیدی و تولید بیوگاز روی آوردهاند و از گیاهان علوفهای مقاومتر در برابر خشکی بهره میبرند تا بتوانند با شرایط نوین اقلیمی سازگار شوند.
خشکسالی ناشی از ال نینو ممکن است نواحی از جنوب شرق آسیا و استرالیا را نیز شامل شود.
چگونه ال نینو قیمت مواد غذایی را افزایش میدهد؟
یکی از پیامدهای عمده ال نینو کاهش تولید محصولات کشاورزی و افزایش ناامنی غذایی است.
یکی از مصداقهای آن میتواند در گواتمالا مشاهده شود. در این کشور در کریدور خشک که به صورت طبیعی بارش کمی دارد، میلیونها نفر به کشاورزی خردهپا وابستهاند و محصولاتی چون ذرت و لوبیا کشت میکنند.
با اینکه اکنون فصل بارندگی است، در برخی قسمتها بارندگی بسیار اندکی طی ماهها رخ داده است.
طبق آمار ذکر شده در گزارش، حدود سه میلیون نفر در گواتمالا در حال حاضر با ناامنی غذایی مواجه هستند. سازمان امدادرسانی آکسفام تخمین زده است که تقریباً ۳۶ هزار خانواده بهطور مستقیم تحت تأثیر خشکسالی قرار گرفته و بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد تولید محصولات در برخی مناطق از بین رفته است.
قیمت مواد غذایی نیز تحت تأثیر گرفته است. بر اساس این گزارش، قیمت یک کیسه ذرت در فاصلهای کوتاه به دو برابر افزایش یافته است.
پیامدهای ناشی از ال نینو محدود به بازارهای محلی نیست. اختلال در تولید محصولات کشاورزی در کشورهای عمده تولیدکننده میتواند بر بازارهای جهانی نیز تأثیر بگذارد.
اتحادیه صنایع لبنی آلمان با ارجاع به تخمینهای کارشناسان، نسبت به کاهش قابل توجه تولید جهانی شیر در صورت تشدید آثار ال نینو هشدار داده است. خشکسالی در برخی نواحی مهم تولید و صادرات محصولات لبنی میتواند به کاهش تولید منجر شود.
این موضوع برای آلمان نیز دارای اهمیت است. بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی بخش تجارت مواد غذایی، تقریباً ۴۹ درصد از محصولات لبنی تولیدشده در آلمان صادر میشوند و از این رو تغییرات قیمت و عرضه در بازار جهانی میتواند در نهایت بر قیمتها در بازار آلمان نیز تأثیر بگذارد.
اروپا از تاثیرات جهانی در امان نیست
اروپا در مقایسه با بسیاری از دیگر نقاط دنیا، تأثیر مستقیم و پیشبینیپذیر کمتری از ال نینو میبیند.
ال نینو میتواند احتمال وقوع دورههای گرمتر را در برخی نواحی اروپا بیشتر کند، اما کارشناسان میگویند نمیتوان تنها به وقوع ال نینو متکی بود تا پیشبینی دقیقی از شرایط جوی اروپا داشت.
با این حال، اروپا ممکن است از طریق دیگری نیز تحت تأثیر قرار گیرد: اقتصاد جهانی و زنجیرههای تأمین.
به عنوان مثال، خشکسالی در اندونزی میتواند تولید محصولاتی نظیر روغن پالم را کاهش دهد. از سوی دیگر، در صورت وقوع خشکسالی شدید، افت سطح آب کانال پاناما میتواند تردد کشتیهای تجاری در این مسیر حیاتی را محدود سازد.
چنین اختلالاتی میتواند زنجیرههای تأمین بینالمللی را دچار مشکل کند و هزینههای حملونقل و واردات را افزایش دهد.
به گفته آندریاس بکر، از سازمان هواشناسی آلمان، مصرفکنندگان در اروپا ممکن است در نهایت آثار این تحولات را در قیمت کالاهای وارداتی در فروشگاهها مشاهده کنند.
انتهای پیام
نظرات کاربران