طبق گزارش ایسنا، نبرد اخیر در خاورمیانه یکی دیگر از جنگ‌های ایالات متحده است که میراثی پرخطر در زمینه حفاظت از محیط زیست در ناحیه خلیج فارس به جا گذاشته است. انفجارها و حملات موشکی منجر به آزادسازی فلزات سنگین و مواد شیمیایی خطرناک در جو شده‌اند. حملات مشترک آمریکایی-صهیونیستی به تأسیسات نفتی ایران، از جمله در تهران، باعث بروز آتش‌سوزی‌های شدید در مخازن نفتی و به بار آمدن باران‌های حاوی مواد شیمیایی شد که میلیون‌ها نفر را در معرض آلودگی قرار داد و اثرات بلندمدتی برای سلامتی و رفاه آن‌ها به دنبال داشت.
بر اساس گزارشی از شبکه سی‌ان‌ان، کارشناسان نسبت به احتمال وقوع یک بحران آلودگی گسترده‌تر هشدار داده‌اند. در طول چند ماه اخیر، نفتکش‌ها در تنگه هرمز به هدف تبادل آتش قرار گرفته‌اند.
برایان بارنز، یکی از اقیانوس‌شناسان در دانشگاه فلوریدای جنوبی که به بررسی آثار این جنگ می‌پردازد، تصریح کرد که در موارد متعددی، فرآیند انتشار آلودگی از محل حادثه به به آسیب‌های زیست‌محیطی به وضوح قابل شناسایی است.
بارنز اظهار داشت: «ما در برخی کشتی‌های پر اهمیت که مورد حمله واقع شده‌اند، شاهد انتشار دودهایی هستیم که تا صدها کیلومتر دورتر از نقطه تصادف گسترش یافته‌اند.»
خلیج فارس به مدت طولانی دستخوش آلودگی‌های نفتی است، اما تحلیلی که بارنز و دیگر محققان در آن به مقایسه شرایط مارس ۲۰۲۶، که اوج تنش‌ها در جنگ غیرقانونی علیه ایران است، با دوره مشابه در سال گذشته پرداخته‌اند، نشان‌دهنده افزایش قابل توجه آلودگی است.
با این وجود، وی متذکر شد که تصاویر ماهواره‌ای تنها می‌توانند آنچه را که روی سطح آب وجود دارد به تصویر بکشند و از اندازه‌گیری عمق آلودگی ناتوان هستند، که برای به دست آوردن نمای کلی از وسعت آلودگی اطلاعات دقیق‌تری فراهم می‌کند.
در ادامه، این رسانه آمریکایی به چالش‌های پیش روی ارزیابی اثرات آلودگی نفتی بر حیات دریایی و اکوسیستم این ناحیه، به دلیل محدودیت دسترسی فیزیکی ناشی از شرایط جنگی، اشاره کرد:
خلیج فارس دارای اکوسیستمی غنی از تنوع زیستی است. این ناحیه محل زندگی چندین نوع لاک‌پشت دریایی، صدها گونه ماهی و دومین جمعیت بزرگ جهان از دلفین‌هاست.
برنهارد ریگل، استادی از دانشگاه نوا ساوت‌ایسترن در فلوریدا که سال‌ها به مطالعه خلیج فارس پرداخته، تصریح کرد: «یکی از بزرگ‌ترین تجمع‌های کوسه‌نهنگ در نزدیک میدان نفتی پارس جنوبی، در مکانی واقع در میان قطر و ایران وجود دارد.»
جزایر شنی و بسترهای وسیع علف دریایی، خلیج فارس را به مکانی ایده‌آل برای لانه‌سازی و تولیدمثل تبدیل کرده است. رویشگاه‌های گسترده حرا و ساختارهای صخره مرجانی به‌عنوان محل‌های امن و محافظت‌شده برای دلفین‌ها، پرندگان دریایی و کوسه‌نهنگ‌ها عمل می‌کنند. با این حال، در فاصله بهاری که به طور سنتی زمان تولیدمثل است، جنگ در بیشترین شدت خود قرار داشت. فقط جانوران دریایی مقاوم قادر به زنده ماندن در این آب‌ها هستند.
آلودگی در خلیج فارس چالش‌های منحصر به فردی را ایجاد می‌کند، زیرا این ناحیه آبی به طور نسبی کم‌عمق بوده و مساحتی برابر با ۹۳ هزار و ۲۴۱ کیلومتر مربع دارد. همچنین این خلیج تنها یک راه ورودی و خروجی دارد که آن را به اقیانوس آزاد متصل می‌کند: تنگه هرمز. این مسیر به دریای عمان و از آن به اقیانوس هند متصل می‌شود. همه اینها بدین معنی است که آلودگی‌ها در این ناحیه به سادگی پراکنده یا رقیق نمی‌شوند.
ریگل خاطرنشان کرد که چه کشوری یا چه شناوری هدف این جنگ باشد، عواقب آن تأثیرات وسیعی بر جای خواهد گذاشت: «اگر یک قطره نفت را بگیریم و در آب‌های سمت ایران وارد خلیج فارس کنیم، یک سال بعد آن در کویت ظاهر می‌شود و دو سال بعد به سمت عمانی خلیج رفته و از آنجا به خارج منتقل می‌شود.»
این استاد دانشگاه به یادآور شد که جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ باید به عنوان هشداری جدی تلقی شود؛ زمانی که نیروهای عراقی در حال خروج صدها چاه نفت را در کویت به آتش کشیدند و فاجعه‌ای زیست‌محیطی به وجود آوردند که اثرات آن در سراسر خلیج فارس حس شد. او افزود: «سواحل به شدت دچار آسیب شدند. در واقع، در بسیاری از مناطق عربستان سعودی، اگر به حفاری در شن‌ها بپردازید، هنوز نفت قدیمی در آنجا وجود دارد و پاکسازی آن به شدت دشوار است.»
ریگل به اهمیت بی‌نظیر خلیج فارس اشاره کرده و گفت: خلیج فارس میزبان برخی از ارزشمندترین گونه‌های زیستی در هر دریا در سطح جهانی است، چرا که بسیاری از سازگاری‌هایی که باید در آینده به وقوع بپیوندد، پیش‌تر در این ناحیه محقق شده است. به عبارت دیگر، اگر دوست داریم بدانیم اقیانوس‌ها تا پایان این قرن به چه شکل خواهند بود، باید به خلیج فارس توجه کنیم.»
انتهای پیام
نظرات کاربران