شلكنندۀ عضلۀ صاف عروقي، ميتواند عروق خونى كرونرى را شلكند و باعث كاهش بازگشت وريدي، كاهش برونده قلبي، كاهش پيشبار (Preload)، پسبار (Afterload) شود كه باعث كاهش فشار انتهاى دياستولى بطن چپ و مقاومت عروق سيستميك ميشود.
موارد مصرف
آنژين صدرى حاد. درمان كمكى در مسموميت با سيانيد. داروى كمكى تشخيصى در معاينه قلبي.
ميزان مصرف
آنژين:
بالغين: استنشاق 0/18 تا 0/3ml، كه ميتوان آن را درطول 5-3 دقيقه تكرار كرد.
مسموميت با سيانيد:
بالغين: استنشاق 0/3ml از آمپول بهمدت 15 ثانيه تا زمان آمادهشدن فرم انفوزيون نيترات سديم و يا تيوسولفات سديم هر 60 ثانيه يكبار اين دوز تكرار شود.
موارد منع مصرف:
حساسيت مفرط به نيترات، كمخونى شديد، انفاركتوس حاد ميوكارد، افزايش فشار داخل جمجمهاي، خونريزى مغزي، هيپرتانسيون، حاملگى (گروه C).
توضيحات دارو
عوارض جانبي:
قلبى عروقي: افت فشارخون وضعيتي، تاكيكاردي، كلاپس قلبى عروقي.
دستگاه عصبى مركزي: سردرد، سرگيجه، ضعف، سنكوپ.
گوارشي: تهوع، استفراغ، درد شكمي.
پوستي: گُرگرفتگي، رنگپريدگي، عرقكردن.
ديگر موارد: پرش عضلاني، آنمى هموليتيك، مِت هموگلوبينمي.
احتياطات:
شيردهي، کودکان، سوء استفاده داروئي، هموراژى مغزي، هيپوتانسيون، حاملگى (گروه C)، آسيب سر.
فارماکوکينتيک: جذب مخاطي: کامل و سريع. شروع اثر: ۳۰ـ۱۰ ثانيه. مدت اثر: ۵/۳ دقيقه دفع: کليوي
تداخلات داروئي: خطر تشديد اثر داروهاى ضد فشار خون را بههمراه دارد؛ باعث کاهش اثر هيستامين و استيل کولين ميشود؛ با بلوک اثرات آلفا آدرنرژيک آدرنالين باعث افت فشارخون و تاکيکاردى ميشود؛ مصرف همزمان آدرنالين، فنيلافرين و افدرين باعث کاهش اثرات ضد آنژينى آن ميشود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ فشار خون در حالت نشسته و خوابيده، نبض در زمان درمان تا رسيدن به ثبات.
توصيهها:
ـ در صورت وجود سردرد، از ضد درد استفاده کنيد.
ـ براى جلوگيرى از بريدگي، آمپول را پس از پوشاندن بشکنيد.
ـ براى کم کردن سرگيجه، از بيمار که در حال درمان، نشسته يا درازکش است، بخواهيد تا سر خود را پائين نگهدارد و نفسهاى عميق بکشد.
ـ بيمار را وادار کنيد تا پانزده دقيقه پس از دريافت دارو استراحت کند.
روش تهيه / تجويز:
ـ در فضاى مقاوم به نور و جاى خنک نگهدارى شود.
ـ هنگام مصرف آمپول را در گاز پيچيده و مابين انگشتان خرد کنيد.
ارزيابى باليني:
پاسخ درماني: از بين رفتن درد قفسه سينه (آنژين).
از نظر مقاومت داروئي: نياز به مقدار داروى بيشتر در هر حمله.
از نظر کاهش فشار خون وضعيتي، سردرد به هنگام درمان، که عوارض شايع استفاده از گشادکنندههاى عروقى ميباشند.
معاينه قلبي: مصرف دارو باعث افزايش شدت سوفلهاى مربوط به تنگى دريچه و کاهش سوفلهاى مربوط به AR و MR ميشود.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ موارد حملات آنژين را ثبت کرده و عوامل تشديدکننده اين وضعيت را بهخاطر بسپارد، درد قفسه سينه طولانى ممکن است ناشى از انفارکتوس ميوکارد باشد که درمان اورژانس ميطلبد.
ـ دارو در حضور شعله، ممکن است منفجر شود.
ـ چند تنفس عميق انجام دهد.
ـ براى جلوگيرى از افت فشار خون وضعيتي، به آرامى تغيير وضعيت دهد.
ـ در صورتيکه پس از مصرف ۳ دوز هر ۵ دقيقه علائم تخليف نيافت، به اورژانس بيمارستان مراجعه کند.
ـ دارو دور از دسترس اطفال و در جاى مطمئن نگهدارى شود چون پتانسيل سوء استفاده بالائى دارد.