نسخه سانتیمتری برای بحران مسکن میلیونها نفری/ قابلیت نقدشوندگی «خانهریز» در چه حد است؟
حسن محتشم در مصاحبهای با ایسنا در خصوص طرح «خانهریز» که شهرداری تهران به تازگی از آن رونمایی کرده است، گفت: طرحهایی مانند «خانهریز» که بهطور محدود در برخی مناطق به مرحله اجرا درآمده است، ممکن است باعث افزایش تولید مسکن شوند، اما توانایی آنها در زمینه کمک به خانهدار شدن مردم موضوعی کاملاً مجزا و متفاوت است.
او ادامه داد: پیش از این تجربه بورس مسکن و فروش متری آن را داشتیم که شهرداری نیز در این زمینه دخالت کرده بود. هرچند ما از هرگونه تولید مسکن استقبال میکنیم زیرا این امر به افزایش عرضه مسکن کمک خواهد کرد، اما اینکه طرحی با نام جذاب «خانهریز» معرفی شود و ادعا شود که فرد قادر است یکصدم سانتیمتر از یک ملک را خریداری کند، هیچ ارتباطی به موضوع خانهدار شدن ندارد.
عضو هیئتمدیره انجمن انبوهسازان استان تهران خاطرنشان کرد: در گذشته نیز واگذاری متری مسکن انجام شد و خرید یک یا دو مترمربع تاثیری در امکان تملک مسکن برای متقاضیان نداشت. تبلیغات فروش بخشی از مسکن به شکل کوچک (سانتیمتری) به نظر نمیرسد که چارهای برای مشکل خانهدار شدن مردم باشد. راهحل اساسی این است که نهادهای دولتی با همکاری یکدیگر امکانات لازم را فراهم سازند و یک واحد مسکونی را به مردم معرفی کنند، بهگونهای که آنها بتوانند یا اجارهبها را با مبلغ کمتری پرداخت کنند یا هزینه کل مسکن را به صورت قسطی تسویه نمایند.
بحران کسری مسکن و ناکارآمدی طرحهای محدود
محتشم با اشاره به اینکه اگر از طریق طرح خانهریز تولید مسکن افزایش یابد، باید بررسی گردد که آیا این مقدار پاسخگو به نیاز سالانه یک میلیون واحد مسکونی خواهد بود یا خیر، افزود: در حال حاضر ما با کسری حدود شش میلیون واحد مسکونی مواجه هستیم تا به وضعیت تعادل برسیم. البته در میانه دهه ۹۰، برآوردها نشان میداد که کسری مسکن به ۱۰ میلیون واحد رسیده است. بر اساس برآوردهای جدید وزارت راه و شهرسازی، این کسری در سال ۱۴۰۵ به شش میلیون واحد کاهش یافته است؛ بنابراین، این شکاف وسیع با تعداد محدودی واحد تولیدی جبران نخواهد شد.
او همچنین به طرح «مسکن استیجاری» که وزارت راه و شهرسازی در حال پیادهسازی است اشاره کرد و گفت: به عنوان نمونه، وزارت راه و شهرسازی طرحی با عنوان «استیجار عمومی» را مطرح کرده که قرار بود ۱۰ هزار واحد خریداری شود؛ در حالی که در حال حاضر گفته میشود حدود ۵۰ درصد از آن مجموعه خریداری شده است، اما مشخص نیست چه تعداد از این واحدها واقعاً به مستأجران ارائه شدهاند. این ۱۰ هزار واحد در مقایسه با کسری چند میلیونی موجود بسیار ناچیز به نظر میرسد.
ابهامات در عملکرد شهرداری و لزوم شفافیت
محتشم بیان کرد که شهرداری تهران چندین بار خواسته است تا به موضوع ساخت مسکن ورود کند، اما در عمل ما تاکنون نتایج مطلوبی مشاهده نکردهایم. برای مثال، در طرح «نهضت ملی مسکن»، شهرداری اعلام کرد که قابلیت ساخت سالانه ۱۸۰ هزار واحد را دارد و تفاهمنامههایی نیز منعقد نمود، اما این فعالیتها تنها در مرحله کاغذی باقی ماند و ما هیچگونه شواهدی از ساخت واحدهای مسکونی و ارائه آنها به مردم ندیدهایم.
او افزود: حالا درباره طرح خانهریز سؤالات بیپاسخی مطرح است؛ این طرح با چه امکاناتی، تحت مدیریت کدام پیمانکاران و با چه قیمتی به اجرا درخواهد آمد؟ زمان تحویل پروژه چه زمانی خواهد بود؟ اگر شخصی ۱۶۰ میلیون تومان بابت خرید یک مترمربع پرداخت کند، به نوعی انگار که ۱۰ گرم طلا خریده است، با این تفاوت که طلا قابلیت نقدشوندگی بالایی دارد، اما در مورد نقدشوندگی دارایی در طرح خانهریز ابهامات زیادی وجود دارد.
ضرورت مشارکت انبوهسازان و رویکرد عرضه زمین
وی تاکید کرد که اگر شهرداری قصد دارد به این حوزه ورود کند، باید با همکاری تولیدکنندگان و انبوهسازان حرفهای اقدام کند و در مورد احتمال افزایش قیمت مسکن باید گفت که شاید شهرداری نیازی به افزایش قیمت نداشته باشد؛ بستگی به اصول قیمتگذاری و عرضه دارد. اگر شهرداری زمین را با قیمت مناسب عرضه کند و به جای تمرکز بر منافع درآمدی، صرفاً بر افزایش عرضه و ایجاد تعادل در بازار مسکن تمرکز کند، وضعیت به گونهای دیگر خواهد بود. تمامی این موارد زمانی شفاف میشوند که طرح به نتایج ملموسی دست یابد.
محتشم بر این نکته تاکید کرد که در نهایت هر واحد مسکونی که به شكلی در بازار ارائه شود، به طور نسبی به تعادل بازار مسکن یاری میرساند، اما طرح «خانهرز» بدون شفافیت و همکاری با بخشهای خصوصی، نمیتواند به عنوان راهکار مناسبی برای خانهدار شدن مردمی که در جستجوی مسکن هستند، عمل کند.
بر اساس این گزارش، پس از حدود هشت ماه بحث و بررسی درباره طرح «خانهریز»، این طرح از تاریخ ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ بهوسیله شهرداری تهران به اجرا درآمد. طبق اعلام سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای شهرداری تهران، نخستین پروژه در چارچوب طرح «خانهریز» دارای متراژ کل زیربنای ۱۰ هزار و ۲۹۰ متر مربع و متراژ مفید ۶ هزار و ۴۸۰ متر مربع میباشد و شامل ۹ طبقه و ۵۴ واحد مسکونی است. افرادی که در این طرح مشارکت میکنند، به ازای هر ۱۰۰ خانهریز خریداریشده، از مزایای تغییر ارزش یک مترمربع از این پروژه بهرهمند خواهند شد و بهطور همزمان با پیشرفت پروژه، از رشد فیزیکی و تورم در زمینه مسکن بهصورت توأماً بهرهبرداری خواهند کرد.
انتهای پیام