گامی نوین ایران در راستای کاهش وابستگی به صادرات مواد خام

امیر روشن‌بخش قنبری در گفت‌وگو با ایسنا، به شرایط ویژه تجارت خارجی کشور در سال جاری اشاره کرده و گفت: امسال وضعیت تجارت خارجی به‌طور قابل‌توجهی با سال‌های گذشته تمایز دارد و بر همین اساس، رویکرد ما در سازمان توسعه تجارت نیز با در نظر داشتن شرایط جنگی و پیامدهای آن طراحی شده است.

وی ادامه داد: استراتژی اساسی ما در چنین شرایطی، توسعه کریدورهای تجاری و مسیرهای جایگزین برای فائق آمدن بر خسارات ناشی از محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای دریایی و تجاری است. در این راستا، سعی کردیم از تمام ظرفیت‌های موجود در مرزها، شامل حمل‌ونقل ریلی، جاده‌ای و دریایی در شمال کشور بهره‌برداری کنیم.

معاون ارتقای کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت گفت: از آغاز جنگ، ما به‌طور مستمر به نظارت بر مرزها پرداختیم و به کمک معاونان بازرگانی ادارات صمت در ۱۲ استان مرزی، وضعیت مرزهای کشور با همسایگان را به‌صورت هفتگی پیگیری کردیم.

بررسی هفتگی مشکلات مرزی

روشن‌بخش قنبری تصریح کرد: در این فرآیند، هر هفته مسائل مرزی مورد بررسی قرار گرفت و مشکلات به سه دسته کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت طبقه‌بندی شد تا بتوانیم برای هر یک از آن‌ها راهکارهای مناسبی ارائه دهیم.

وی با اشاره به اقدامات متقابل برخی کشورهای همسایه که منجر به ایجاد صف و اختلال در مرزها شده بود، گفت: در سازمان توسعه تجارت، با معاونت اقتصادی، استانداران و تمامی نهادهایی که به نوعی تحت تأثیر مسائل کریدوری قرار داشتند، هماهنگی‌های لازم صورت گرفت و خوشبختانه طی چهار ماه ابتدایی، در بسیاری از مرزها نسبت به آغاز جنگ، تغییرات مثبت و بهبودی مشاهده شد.

وی یکی از نمونه‌های بارز این اقدامات را مرز بازرگان معرفی کرد و اظهار داشت: در روزهای اولیه، در این مرز حدود ۱۷ تا ۱۸ کیلومتر صف ایجاد شده بود، اما با اقداماتی که صورت گرفت، وضعیت بهبود یافت.

«حکمرانی لجستیکی» به‌صورت نامتوازن است

روشن‌بخش قنبری با اشاره به این که بخشی از چالش‌های موجود ریشه در ساختار لجستیکی کشور دارد، گفت: نکته‌ای که من از آن تحت عنوان «حکمرانی لجستیکی» نام می‌برم این است که در این حوزه نتوانسته‌ایم به‌طور متوازن عمل کنیم. این عدم توازن باعث شده است که علی‌رغم داشتن ظرفیت‌های استفاده از برخی مرزها، نتوانیم زیرساخت‌های لازم را توسعه دهیم. اکنون، ارتقای زیرساخت‌ها در برنامه ما قرار دارد. ستاد ملی گذر، تحت عنوان وزیر راه و شهرسازی، به پیگیری بسیاری از این مسائل می‌پردازد و برخی از موضوعات نیز به هیئت وزیران ارجاع شده است. سازمان توسعه تجارت نیز به‌عنوان یکی از اعضای این مجموعه، در شناسایی و حل چالش‌های مرزی همکاری می‌کند.

معاون ارتقای کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت هدف اصلی این اقدام‌ها را افزایش تاب‌آوری تجارت خارجی دانست و گفت: ما تلاش کرده‌ایم تا در شرایط فعلی با استفاده از کریدورها و مسیرهای جایگزین، تاب‌آوری تجاری کشور را بهبود بخشیم تا بازرگانان در عرصه صادرات و واردات با کمترین دشواری عزیز قرار نگیرند.

گشایش در مسیر پاکستانی

روشن‌بخش قنبری با اشاره به مذاکرات انجام‌شده با کشورهای همسایه تصریح کرد: در این راستا، مذاکراتی با پاکستان انجام شده و هفته گذشته من به‌عنوان رئیس هیئت به پاکستان سفر کردم و درباره مسائل موجود صحبت کردیم. خوشبختانه در حال حاضر گمرک پاکستان در مرز مشترک به‌صورت ۲۴ ساعته از جانب طرف پاکستانی فعال شده است. همچنین در زمینه حمل‌ونقل پاکستان و در منطقه خزر، اقدامات اصلاحی مؤثری در حال انجام است و تلاش کرده‌ایم تا سرعت تجارت را افزایش دهیم.

وی همچنین به ایجاد کمیته اضطراری در سازمان توسعه تجارت اشاره کرد و گفت: در ایام جنگ، کمیته‌ای برای بررسی مسائل تجاری و بازرگانی تشکیل شد و با یاری شورای عالی امنیت ملی مصوباتی حاصل شد که به ما اجازه داد زمان بیشتری برای انجام برخی فرآیندها برای فعالان اقتصادی فراهم کنیم تا فشارهای ناشی از وضعیت کنونی به تجارت کشور آسیب بیشتری نرساند.

معاون ارتقای کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت در پاسخ به سؤالی در خصوص برنامه‌های این سازمان برای جلوگیری از قطع ارتباط بنگاه‌های ایرانی با بازارهای صادراتی خود در شرایط کنونی بیان داشت: عدم قطع ارتباط بنگاه‌ها با شرکای تجاری خارجی عمدتاً به موضوع کریدورها مربوط می‌شود؛ اما مسئولیت دیگری نیز بر عهده ماست و آن فراهم آوردن بسترهای مناسب برای تجارت است. در این راستا، توافقنامه تجارت آزاد با اوراسیا که از اردیبهشت‌ماه سال گذشته اجرایی شده، شرایط مساعدی برای گسترش تجارت با این منطقه فراهم کرده است.

روشن‌بخش قنبری ادامه داد: با وجود چالش‌ها و محدودیت‌های زمانی اخیر، تجارت با منطقه اوراسیا رو به رشد بوده و صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز افزایش یافته است. این موید آن است که سازمان توسعه تجارت در شرایط جنگ نیز کوشیده از ظرفیت‌های مختلف برای ارتقای تجارت خارجی بهره‌برداری کند و به بازارهای گوناگون همچون بازار اوراسیا و آفریقا توجه داشته باشد.

حرکت به سمت صادرات کالاهای با ارزش افزوده بیشتر

معاون ارتقای کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت با اشاره به تحول در ترکیب صادرات به منطقه اوراسیا بیان کرد: یکی از ویژگی‌های مهم بازار اوراسیا این است که ما سعی کرده‌ایم صادرات را به کالاهای خام و نیمه‌خام محدود نکنیم. در گذشته، بخش قابل توجهی از کالاهای صادراتی ما به این منطقه، نسبتاً از ارزش پایین‌تری به ازای هر تن برخوردار بودند و این امر نشان‌دهنده سهم بالای کالاهای خام و نیمه‌خام در صادرات بود؛ اما اکنون در کنار افزایش صادرات، مبتنی بر تغییر ترکیب کالاهای صادراتی نیز تلاش کرده‌ایم تا کالاهایی با ارزش افزوده بیشتر سهم بیشتری را به خود اختصاص دهند.

برگزاری نمایشگاه‌های تجاری در شرایط جنگی

روشن‌بخش قنبری در مورد برنامه سازمان توسعه تجارت برای برگزاری رویدادها و نمایشگاه‌های تجاری تصریح کرد: بخش‌هایی از برنامه‌های نمایشگاهی در سال جاری تحت تأثیر شرایط جنگ دچار اختلال شد. در آن مقطع، حضور هیئت‌های تجاری و شرکت‌های خارجی با چالش‌هایی مواجه بود؛ از یک سو محدودیت‌های حمل‌ونقل و پروازها وجود داشت و از سوی دیگر، وضعیت امنیتی کشور بر برگزاری تجمعات و رویدادهای تجاری تأثیر گذاشته بود، اما ما برگزاری این رویدادها را متوقف نکردیم و چندین نمایشگاه برگزار شد. همچنین پاویون‌های ایران در برخی از رویدادهای خارجی، از جمله در پاکستان، برقرار گردید.

وی تأکید کرد که نمایشگاه‌ها در توسعه تجارت خارجی اهمیت بالایی دارند و افزود: نمایشگاه‌ها و رویدادهای تجاری در واقع بخشی از هم‌رسانی و حضور تجار خارجی را شامل می‌شوند و هم‌زمان به معرفی شرکت‌های ایرانی اختصاص دارند. بنابراین، این رویدادها می‌توانند نقشی کلیدی در حفظ ارتباط بنگاه‌های ایرانی با بازارهای خارجی ایفا کنند.

معاون ارتقای کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت به یکی از برنامه‌های مهم آتی این سازمان اشاره کرده و گفت: یکی از مسائل مهمی که هم‌اکنون در دستور کار ما قرار دارد، برگزاری نمایشگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه اوراسیا در بلاروس است. بازار اوراسیا می‌تواند فرصت‌های قابل‌توجهی برای صادرکنندگان ایرانی فراهم آورد، با توجه به شرایط روسیه و تحریم‌هایی که این کشور با آن مواجه است، بهره‌برداری از ظرفیت بازار اوراسیا می‌تواند برای ایران اهمیت زیادی داشته باشد و نیازهای این منطقه نیز از طریق توانایی‌های تولیدی و صادراتی ایران تأمین گردد.

انتهای پیام