سرطانهای رایج در زنان: از پیشگیری و غربالگری تا فرآیند بازتوانی
سرطان تنها بهعنوان یک بیماری مطرح نمیشود، بلکه چالشی است که بر ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی زندگی افراد تأثیرات عمیقی میگذارد. به همین دلیل، متخصصان حوزه سلامت در کنار پیشرفتهای درمانی، به اهمیت پیشگیری، شناسایی زودهنگام و توانمندسازی بیماران تأکید بیشتری دارند. این رویکرد میتواند در کاهش بار بیماری و ارتقای کیفیت زندگی بیماران تاثیر شگرفی داشته باشد. در این راستا، ایسنا به یک بنیاد سلامت بانوان مراجعه کرده و فعالیتهای آموزشی و حمایتی این موسسه را بررسی کرده است. فعالیتها با محوریت سرطان پستان و سرطان دهانه رحم آغاز میشود و از آموزش و ترویج غربالگری شروع شده و تا حمایت و توانمندسازی بیماران پس از درمان ادامه مییابد.
افزایش آگاهی؛ گام اول در پیشگیری از سرطان
ملک تاج یزدانپناه -مدیرعامل این بنیاد سلامت- در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: این بنیاد بهعنوان یک نهاد غیردولتی، کار خود را با تمرکز بر پیشگیری و ارتقای آگاهی درباره سرطان پستان و سرطان دهانه رحم آغاز نموده و هدف آن بالا بردن سواد سلامت، آموزش، ترویج غربالگری، تشخیص اولیه و توانمندسازی زنان مبتلا به سرطان است.
وی با اشاره به اینکه اکثر مراکز درمانی تنها بر درمان بیماران تمرکز دارند، افزود: در زمینه پیشگیری، نهادهای تخصصی کمتری فعالیت دارند و این بنیاد تلاش کرده است این کمبود را با تمرکز بر آموزش و آگاهیبخشی پر کند. زیرا آگاهی، اولین و پر اهمیتترین گام در تشخیص بهموقع و پیشگیری از سرطان محسوب میشود.
مدیرعامل این بنیاد یادآور شد: دورههای آموزشی این بنیاد برای گروههای متنوعی از جامعه از جمله دانشجویان، دانشآموزان، کارکنان ادارات، زنان حاضر در فرهنگسراها، مساجد، پارکها و مناطق کمبرخوردار برگزار میشود تا به افراد در خصوص عوامل خطر، نشانههای هشداردهنده، روشهای پیشگیری و اهمیت غربالگری اطلاعاتی ارائه شود.
اصلاح سبک زندگی و غربالگری؛ دو مؤلفه کلیدی پیشگیری
در ادامه این بازدید، دکتر فاطمه همایی شاندیز- متخصص رادیوتراپی و انکولوژی بر اهمیت سرطان بهعنوان یکی از چالشهای اصلی سلامت تأکید کرد و گفت: با توجه به شیوع بالای این بیماری و آثار جسمی، روانی و اقتصادی آن، پیشگیری و تشخیص زودهنگام به دلیل اهمیت ویژهای برخوردار میباشد.
وی اضافه کرد: پیشگیری از سرطان در سطوح مختلفی تعریف میشود که نخستین سطح آن، شناسایی عوامل خطر و علائم بیماری است تا اعضای جامعه با دانش کافی بتوانند از بروز بیماری جلوگیری کرده یا آن را در مراحل ابتدایی تشخیص دهند و بدین ترتیب از درمانهای مؤثر بهرهمند شوند.
همایی در ادامه به فعالیتهای آموزشی این بنیاد اشاره کرد و افزود: در کلاسها و جلسات این مؤسسه، به موضوع سرطانهای شایع زنان، بهویژه سرطان پستان و سرطان دهانه رحم، عوامل خطر، علائم بیماری، راهکارهای پیشگیری و درمان پرداخته میشود. همچنین بر اهمیت واکسیناسیون HPV و انجام غربالگری برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم تأکید شده است.
این متخصص رادیوتراپی و انکولوژی اصلاح سبک زندگی را از اساسیترین راهکارها برای کاهش خطر ابتلا به سرطان برشمرد و گفت: کاهش مصرف دخانیات و الکل، حفظ وزن مناسب، انجام فعالیت بدنی منظم و داشتن رژیم غذایی غنی از میوه و سبزیجات، علاوه بر کاهش خطر ابتلا به بسیاری از سرطانها، میتواند از مرگومیر ناشی از این بیماری نیز جلوگیری نماید. برآوردها نشان میدهد با اصلاح سبک زندگی، امکان پیشگیری از ۳۰ تا ۴۰ درصد موارد سرطان وجود دارد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: حتی با رعایت این نکات، احتمال ابتلا به سرطان بهطور کامل از بین نمیرود، از این رو، غربالگری از اهمیت بسزایی برخوردار است. در حال حاضر برای سرطانهای پستان، دهانه رحم، روده بزرگ، پروستات و ریه برنامههای غربالگری وجود دارد که میتوانند بیماری را پیش از بروز علائم تشخیص دهند.
توانمندسازی؛ بخشی از درمان که مغفول مانده است
با اینکه پیشگیری و شناسایی زودهنگام بهعنوان مهمترین روش های مقابله با سرطان شناخته میشود، اما کارشناسان معتقدند که حمایت از بیماران پس از بهپایان رسیدن درمان نیز نباید نادیده گرفته شود.
مدیرعامل این بنیاد سلامت تصریح کرد: یکی از بخشهای کلیدی فعالیتهای بنیاد، توجه به حمایت از بانوان پس از اتمام درمان است. معمولاً پس از تشخیص بیماری، تمرکز بر روی درمان جسمی بیمار قرار میگیرد، در حالی که بازگشت فرد به زندگی عادی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.
یزدانپناه افزود: به همین منظور، کارگاههای روانشناسی، جلسات کتابخوانی، دورههای آموزشی و برنامههای حمایتی برای زنان مبتلا به سرطان برگزار میشود تا آنها بتوانند پس از درمان، توانمندیهای خود را بازسازی کنند، کیفیت زندگیشان را بهبود بخشند و با رویکردی hopeful به زندگی و نقشهای اجتماعی خود برگردند.
در این زمینه، دکتر آرزو نوفرستی- روانشناس، نیز در گفتوگو با ایسنا گفت: سلامت روان و جسم با یکدیگر رابطه نزدیکی دارند و این ارتباط در بیماران مبتلا به سرطان بسیار پررنگتر میشود.
وی افزود: این بنیاد در کنار آموزشهای مربوط به پیشگیری و غربالگری که توسط پزشکان ارائه میشود، به سلامت روان نیز توجه خاصی داشته و به همین علت کارگاههایی در زمینه مدیریت استرس، مهارتهای زندگی، تابآوری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برگزار میکند.
نوفرستی تاکید کرد: در این کارگاهها، شرکتکنندگان با مفهوم استرس، راهکارهای مدیریت آن، مهارتهای ارتباطی مؤثر، عزتنفس، خودآگاهی، مدیریت زمان، مدیریت خشم و ابراز وجود آشنا میشوند تا بتوانند در مواجهه با بیماری با سازگاری بیشتری مواجه شوند.
این روانشناس تصریح کرد: توجه همزمان به سلامت روان و جسم میتواند نه تنها کیفیت زندگی را بهبود بخشد، بلکه در موفقیت در روند درمان نیز کمک کننده باشد.
از آگاهی تا اقدام
در بازدید از این بنیاد سلامت بانوان و گفتوگو با کارشناسان این حوزه، بیش از هر موضوع دیگری بر ضرورت تغییر نگاه از درمانمحوری به پیشگیری، شناسایی زودهنگام و توانمندسازی تأکید شده است. به اعتقاد آنها، افزایش آگاهی عمومی، اصلاح سبک زندگی، انجام غربالگریهای منظم و توجه به سلامت روان، زنجیرهای به هم پیوسته برای مقابله با سرطانهای شایع در میان بانوان است که میتواند به کاهش بار بیماری کمک کرده و در عین حال شانس درمان موفق و کیفیت زندگی بیماران را ارتقاء بخشد.
انتهای پیام