هشدار بیل گیتس: هوش مصنوعی باید مهار شود
بیل گیتس، همبنیانگذار مایکروسافت، روز چهارشنبه هشدار داد که توسعه هوش مصنوعی باید با محدودیتهای جدی همراه شود؛ در غیر این صورت، آسیبهایی که این فناوری به انسانها وارد میکند ممکن است از فواید بالقوه آن بیشتر شود.
گیتس در مقالهای حدود ۶ هزار کلمهای با عنوان «عصر پرتلاطم هوش مصنوعی فرا رسیده است؛ انتخابهایی که امروز میکنیم حیاتیاند» نوشت:
«هوش مصنوعی یا به بزرگترین ابزار ایجاد برابری که بشر تاکنون ساخته تبدیل خواهد شد، یا به بدترین منبع بیعدالتی.»
گیتس نخستین چهره بزرگ فناوری نیست که درباره سرعت پیشرفت هوش مصنوعی ابراز نگرانی میکند. بااینحال، اظهارات تازه او در شرایطی مطرح میشود که نگرانیها درباره رفتار برخی مدلهای هوش مصنوعی و همچنین احتمال از بین رفتن مشاغل افزایش یافته است؛ در حالی که شرکتهای فعال در این حوزه و والاستریت همچنان با تمام توان به سرمایهگذاری و توسعه این فناوری ادامه میدهند.
گیتس: انقلاب هوش مصنوعی بسیار مخربتر از انقلاب کامپیوتر خواهد بود
گیتس بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی انقلاب کامپیوترهای شخصی در قرن گذشته، به یکی از ثروتمندترین افراد جهان تبدیل شد. اما او معتقد است انقلاب فناوری بعدی، یعنی هوش مصنوعی، تأثیری بسیار عمیقتر و پرآشوبتر بر جامعه خواهد داشت.
او نوشت:
«حتی در بهترین شرایط، گذار به عصر جدید هوش مصنوعی یکی از پرتلاطمترین دورههای تاریخ بشر خواهد بود.»
گیتس افزود:
«من شواهدی نمیبینم که نشان دهد رهبران، کارشناسان و جوامع بهاندازه کافی با این چالشها روبهرو شدهاند. هیچ برنامه مشخصی برای آسانتر کردن ورود به عصر هوش مصنوعی وجود ندارد.»
به اعتقاد او، هوش مصنوعی میتواند در حوزههایی مانند کشاورزی و پزشکی فواید بزرگی ایجاد کند؛ از جمله کمک به پیشگیری از بیماریها و دستیابی به روشهای تازه درمان.
اما این تحول با خطرهای بزرگی نیز همراه است.
بیکاری، آسیب به کودکان و خطر از دست رفتن کنترل
گیتس از بیکاری گسترده بهعنوان یکی از مهمترین خطرهای احتمالی هوش مصنوعی نام برد.
او همچنین هشدار داد استفاده نامناسب از این فناوری میتواند به رشد آموزشی و اجتماعی کودکان آسیب بزند و در عین حال، کار مجرمان و دیگر بازیگران مخرب را برای وارد کردن آسیب عمدی آسانتر کند.
حتی خود هوش مصنوعی نیز ممکن است در آینده به منبع خطر تبدیل شود.
گیتس هشدار داد:
«هرچه مدلها قدرتمندتر شوند، ممکن است شروع به اقدام برخلاف منافع ما کنند و ما کنترل را از دست بدهیم.»
به گفته او، چنین خطرهایی باید هرچه سریعتر تحت کنترل قرار گیرند.
گیتس: اگر راهی برای کند کردن توسعه جهانی AI بود، از آن حمایت میکردم
گیتس در مقاله خود نوشت:
«اگر کسی برنامهای معتبر برای کند کردن پیشرفت هوش مصنوعی در سراسر جهان داشت، احتمالاً از آن حمایت میکردم.»
اما او بلافاصله اضافه کرد که تحقق چنین سناریویی را بعید میداند.
«فکر نمیکنم چنین اتفاقی بیفتد. انگیزههای ژئوپلیتیکی و اقتصادی آنقدر قدرتمندند که همه را به حرکت با حداکثر سرعت سوق میدهند.»
رقابت میان کشورها و شرکتها برای دستیابی به مدلهای قدرتمندتر، یکی از دلایلی است که توقف یا حتی کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی را دشوار میکند.
«از سرعت پیشرفت مدلها شوکه شدهام»
گیتس در مصاحبهای با اندرسون کوپر از CNN نیز گفت مدلهای هوش مصنوعی بسیار سریعتر از آنچه خودش تصور میکرد قدرتمند شدهاند.
او گفت:
«اکنون این مدلها توانایی ایجاد خطر حملات سایبری، خطر بیوتروریسم و خطرهای روانی و اجتماعی را دارند.»
گیتس افزود:
«باید بگویم تا حدی شوکه شدهام که هنوز معیارهای دقیق برای ارزیابی این مدلها و اقداماتی که باید برای کاهش آسیبهایشان انجام شود، تقریباً وجود ندارند.»
پیشنهاد مالیات بر هوش مصنوعی و رباتها
گیتس در کنار هشدارها، چند پیشنهاد مشخص نیز مطرح کرده است.
یکی از مهمترین پیشنهادهای او، دریافت مالیات از هوش مصنوعی یا رباتها مشابه مالیاتی است که برای استخدام یک نیروی انسانی پرداخت میشود.
هدف از این اقدام، کاهش سرعت جایگزینی نیروی انسانی با ماشینهاست.
به عبارت دیگر، اگر شرکتی بهدلیل استفاده از هوش مصنوعی از پرداخت برخی هزینههای مرتبط با استخدام انسان معاف شود، ممکن است انگیزه بسیار بیشتری برای حذف سریع کارکنان داشته باشد. گیتس معتقد است مالیات میتواند بخشی از این عدم تعادل را کاهش دهد.
او همچنین پیشنهاد کرده است بعضی مشاغل یا وظایف مشخص فقط برای انسانها محفوظ بمانند و به هوش مصنوعی یا رباتها واگذار نشوند.
پیام گیتس به رهبران جهان
گیتس در پایان هشدار داد که فرصت سیاستگذاران برای واکنش نامحدود نیست.
او خطاب به رهبران گفت:
«شما اکنون فرصت دارید اقدام کنید؛ پیش از آنکه بیکاری بهشدت افزایش یابد، جوامع آسیب ببینند و اعتماد عمومی از بین برود.»
او افزود:
«میتوانید مطمئن شوید که هوش مصنوعی به نفع همه عمل میکند و میتوانید با دولتهای دیگر برای مقابله با این چالش ملی و جهانی همکاری کنید.»