بهنقل از سیانان؛ مجمع عمومی سازمان ملل با رأی قاطع اعضای خود، قطعنامه «نقشه را اصلاح کنید» را تصویب کرد؛ تصمیمی که استفاده از تصویر «برابری زمین» (Equal Earth) را برای نمایش دقیقتر اندازه واقعی کشورها و قارهها انتخاب میکند. این اقدام، نتیجه کارزاری به رهبری کشورهای آفریقایی است که معتقد بودند نقشههای رایج، آفریقا و بخشهایی از جنوب جهان را کوچکتر از واقعیت نشان میدهند.
این قطعنامه با ۱۶۴ رأی موافق به تصویب رسید؛ ۶ کشور رأی ممتنع دادند و ایالات متحده تنها مخالف آن بود. هرچند این مصوبه الزامآور نیست، اما سازمان ملل از دولتها، ناشران آموزشی، رسانهها و حتی شرکتهای فناوری خواسته است به سمت استفاده گستردهتر از نقشههای دقیقتر حرکت کنند.
چرا نقشه مرکاتور جنجالی شده است؟
بیشتر نقشههای جهان که امروز در کتابهای درسی، اطلسها و بسیاری از سرویسهای دیجیتال دیده میشوند، بر پایه تصویر مرکاتور ترسیم شدهاند؛ نقشهای که «جراردوس مرکاتور» آن را در سال ۱۵۶۹ برای دریانوردی طراحی کرد.

مزیت اصلی این تصویر، حفظ دقیق جهتها برای ناوبری است؛ اما یک مشکل اساسی دارد: هرچه از خط استوا دورتر شویم، اندازه خشکیها بزرگتر از واقعیت نمایش داده میشود. به همین دلیل، گرینلند روی این نقشه تقریبا هماندازه آفریقا به نظر میرسد، در حالی که آفریقا در واقعیت حدود ۱۴ برابر بزرگتر از گرینلند است.
نقشه «برابری زمین» چه تفاوتی دارد؟
طرح «برابری زمین» که در سال ۲۰۱۸ معرفی شد، تلاش میکند مساحت واقعی کشورها و قارهها را بدون بزرگنمایی مناطق نزدیک قطبها نمایش دهد.
در این تصویر، اروپا کوچکتر از چیزی دیده میشود که در نقشه مرکاتور به آن عادت کردهایم، برزیل بزرگتر به نظر میرسد، گرینلند به اندازه واقعی خود بازمیگردد و آفریقا جایگاه واقعیاش را از نظر وسعت پیدا میکند.

طرفداران این تغییر معتقدند نقشههای سنتی طی قرنها باعث شدهاند قارههایی مانند آفریقا، آمریکای لاتین و جنوب آسیا در ذهن بسیاری از مردم کوچکتر از واقعیت تصور شوند.
آفریقا آغازگر این تغییر بود
پیش از رأی سازمان ملل، اتحادیه آفریقا همین نقشه را بهعنوان تصویر رسمی خود پذیرفته بود و سپس توگو به نمایندگی از این اتحادیه، پیشنهاد تصویب آن را به مجمع عمومی ارائه کرد.
حامیان این طرح میگویند این اقدام تنها یک تغییر فنی در نقشهنگاری نیست، بلکه گامی در جهت «عدالت شناختی» و اصلاح تصویری است که قرنها از اندازه واقعی آفریقا در ذهن جهان شکل گرفته بود.
فرانسه هم مرکاتور را کنار میگذارد
همزمان با تصویب این قطعنامه، فرانسه اعلام کرد که استفاده از تصویر مرکاتور را کنار میگذارد و به نقشههایی روی میآورد که مساحت واقعی کشورها را دقیقتر نشان میدهند. مقامهای فرانسوی تأکید کردهاند که بزرگنمایی برخی مناطق روی نقشههای سنتی به مرور زمان بر برداشت عمومی از جایگاه کشورها تأثیر گذاشته است.
آیا گوگل مپس هم تغییر خواهد کرد؟
در حال حاضر، سرویسهایی مانند گوگل مپس همچنان از نسخهای از تصویر مرکاتور استفاده میکنند؛ زیرا این تصویر برای نمایش و بزرگنمایی نقشهها در مقیاسهای مختلف مزایای فنی دارد.
با این حال، سازمان ملل از شرکتهای فناوری و ارائهدهندگان نقشههای دیجیتال خواسته است با همکاری دولتها، امکان استفاده گستردهتر از تصویرهای دقیقتر را بررسی کنند.