کاهش ۲۴ هزار کیلومتر مربعی دریاچه خزر؛ چه چیزی باعث این تغییر شده است؟
به نقل از خبرآنلاین، عباس محمدی، مدیر انجمن دیدهبان کوهستان، اظهار میکند که دریای خزر در چندین دهه گذشته تحت تأثیر دورههای متفاوت پیشروی و پسروی قرار داشته؛ اما کاهش سطح آب در حدود ۱۵ سال اخیر به طور جدی قابل توجه بوده و نمیتوان تمامی آن را تنها به تغییرات اقلیمی مرتبط دانست.
او به مطالعات همکاریشده میان تعدادی از پژوهشگران ایرانی و روس اشاره میکند و میافزاید که طبق این بررسیها، میزان تبخیر از سطح دریای خزر به حدی افزایش نیافته که بتواند کاهش مقدار آب فعلی را توجیه کند. در عین حال، سطح بارش در حوزه رودخانه ولگا، که تقریبا ۹۰ درصد آب دریای خزر را تأمین میکند، به طور اساسی کاهش پیدا نکرده و حتی در دو دهه اخیر بیشتر نیز شده است.
محمدی به «مداخلات مستقیم انسانی» به عنوان عامل اصلی این موضوع مینگرد و اظهار میدارد: «تغییرات انسانی در این حوزه وسیع، منجر به پسرفت دریای خزر شده است؛ مشاهدات از سدسازی گسترده، انتقال آب، تغییر مسیر رودخانهها و برداشت بیرویه آب برای کشاورزی و فعالیتهای صنعتی همگی تأثیرگذارند.»
برای مطالعه کامل این گفتوگو با عنوان «خطر در کمین دریای خزر؛ پیشبینی عقبنشینیها چقدر است؟/ سالانه حدود یک میلیون تن نفت وارد این دریا میشود/ «میانکاله» در خط مقدم پسروی» به خبرآنلاین مراجعه کنید.
نمونهای از این وضعیت در ایران، رودخانه سفیدرود است. محمدی اظهار میکند که بر روی این رودخانه که در تأمین آب برای خزر مؤثر است، دهها سد بنا نهاده شده است. کاهش ورودی رودخانهها تنها بر حجم آب تأثیر نمیگذارد؛ بلکه همچنین شوری مناطق ساحلی و شرایط زیست ماهیان وابسته به رودخانههایی نظیر سفیدرود را دستخوش تغییر میکند.
به نظر او، در حالیکه نمیتوان تغییر اقلیم را نادیده گرفت، اما لازم است سیاستهای آبی و مداخلات کشورهای منطقه به طور جدی در تحلیل علل عقبنشینی دریای خزر مورد بررسی قرار گیرند.
۴۷۲۳۲