دو میلیاردر روس چگونه موفق به فرار از لیست تحریمهای اروپا شدند؟
فرارو– جنیفر رانکین، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه گاردین
به نقل از فرارو و روزنامه گاردین، اتحادیه اروپا موافقت کرده است نام دو میلیاردر روس، علیشر عثمانوف و میخائیل فریدمن، را از فهرست تحریمهای خود بردارد; تصمیمی که به موازات تمدید محدودیتها علیه نزدیک به ۳ هزار فرد و نهاد مرتبط با جنگ روسیه در برابر اوکراین برای سه سال آینده انجام گرفت. ۲۷ کشور عضور اتحادیه اروپا برای تمدید این تحریمها تا مهلت روز سهشنبه نیازمند رسیدن به توافق کامل بودند. در نهایت، کشورهای عضو موفق شدند توافقی را به دست آورند که حذف نام عثمانوف و فریدمن را ممکن ساخته است؛ اقدامی که بسیاری از دولتهای اروپایی با آن مخالفت بودند.
فشارهای فرانسه و لوکزامبورگ برای حذف نام دو میلیاردر
این هفته، فرانسه با ارائه درخواست برای حذف عثمانوف، شهروند روس-ازبکی، از فهرست تحریمها بسیاری از دولتهای اروپایی را شگفتزده کرد. پاریس این اقدام را به ملاحظات «امنیت ملی» مرتبط دانسته و ادعا کرده است که این موضوع به مذاکرات مربوط به تبادل زندانیان فرانسوی و جمهوری آذربایجان ارتباط دارد. پس از این اتفاق، لوکزامبورگ نیز از سوی میخائیل فریدمن، میلیاردر روس، درخواست مشابهی را مطرح کرد. فریدمن در حال حاضر از مقامهای لوکزامبورگی به خاطر مسدود شدن داراییهایش شکایت کرده و ۱۶ میلیارد دلار غرامت خواستار شده است.
برخی دولتهای عضو اتحادیه اروپا به این درخواستها اعتراض کرده و هشدار دادند که پذیرش چنین استثناهایی میتواند به سابقهای منجر شود که کشورهای عضو در آینده، به بهانه منافع ملی خود، تحریمهای مشترک اروپا را تضعیف کنند.
واکنش قاطع اوکراین
اوکراین ضمن محکوم کردن تصمیم اتحادیه اروپا برای حذف این دو میلیاردر، واکنش تندی نشان داد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، پس از انتشار خبر این تصمیم اظهار داشت که هیچ نامی در فهرست تحریمها «تصادفی» قرار ندارد. آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، این تصمیم را به عنوان «شرمآور و غیرقابل توجیه» توصیف کرده و گفت که مسکو از این اقدام، که احساس مصونیت را ایجاد میکند، به منظور تضعیف انسجام اروپا و شکافاندازی میان کشورهای اروپایی بهرهبرداری خواهد کرد.
تمدید سهساله برای اجتناب از بنبست
برای رسیدن به توافق، پیشنهاد شد که تحریمهای فعلی به جای دوره معمول ششماهه، برای ۳۶ ماه تمدید شوند. ریاست دورهای اتحادیه اروپا که در دست ایرلند است، این توافق را «مصالحهای دشوار» خواند و اعلام کرد که تمدید سهساله میتواند به ثبات و قابلیت پیشبینی نظام تحریمهای اتحادیه اروپا افزوده و کاهش یابد.
لاتویا نیز در آخرین دقایق فرایند مذاکرات را وضعیت پیچیده کرد. دولت این کشور که در آستانه انتخابات پارلمانی سوم اکتبر قرار دارد، ابتدا در مورد حذف نام دو میلیاردر اعتراض کرد، اما دیپلماتها گزارش دادند که ریگا در نهایت با عدم رأیگیری، مسیر را برای توافق هموار کرد.
فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا همچنان شامل ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه، تعدادی از نمایندگان دومای روسیه، بانکهای بزرگ، شرکتهای انرژی و بخش صنایع نظامی این کشور است. مقامات ارشد اتحادیه اروپا همچنین اعلام کردهاند که در ماه آینده حدود ۱۶۰۰ تحریم جدید در مورد افراد و نهادهای مرتبط با مجتمع صنایع نظامی روسیه پیشنهاد خواهند کرد. با این وجود، اختلافات اخیر درباره حذف عثمانوف و فریدمن نشاندهنده آن است که دستیابی به توافق در مراحل بعدی سیاست تحریمی اروپا علیه روسیه ممکن است به مراتب دشوارتر گردد.