مشتری مطلع، محرک پیشرفت در توسعه پایدار
به نقل از ایسنا، روز جهانی مصرفکننده سبز هر ساله در تاریخ ۲۸ سپتامبر، معادل با ۶ مهرماه، جشن گرفته میشود. این روز بر اهمیت کاهش مصرف، استفاده مجدد و بازیافت تأکید دارد. سجاد حسینی، یکی از اعضای دبیرخانه تخصصی مدیریت پسماند در شبکه محیط زیست، منابع طبیعی و توسعه پایدار کشور، در گفتگویی با ایسنا به مفهوم توسعه پایدار اشاره کرد و گفت: پایداری به معنای توازن در محیط زیست، اقتصاد، فرهنگ و سیاست است و اگر یکی از این ابعاد از تعادل خارج شود، توسعه پایدار محقق نمیشود. این را میتوان به یک چهارپایه تشبیه کرد؛ اگر هر یک از پایهها ناپایدار باشد، نمیتوانید بر روی آن بنشینید و نشستن بر روی این صندلی نماینده زندگی ما در این کره خاکی است.
وی همچنین به ارتباط بین الگوی مصرف و پایداری اشاره کرد و افزود: الگوی مصرف در هر یک از جوانب زندگی ما تأثیرگذار است. مد پایدار به ویژه در عرصه پوشاک و موارد مشابه نمود پیدا میکند، اما به ابعاد دیگری نیز گسترش مییابد. به موازات گسترش مد پایدار، جنبههای زیستمحیطی و فرهنگی آن نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند و اگر این جوانب هماهنگ نباشند، جامعهای کاملاً مصرفگرا شکل میگیرد.
حسینی در ادامه به مفهوم مصرفکننده سبز پرداخت و گفت: مصرفکننده سبز بدین معناست که کالاها به مدت طولانیتری به زباله تبدیل شوند؛ زباله در اینجا به معنای اشیائی است که فرد آنها را غیرضروری میداند. بنابراین، توجه به دوام کالاها هنگام خرید یک ضرورت است.
وی تأکید کرد که در مد پایدار نیز کالاها باید به گونهای طراحی شوند که دیرتر به زباله تبدیل شوند که این عمل منجر به کاهش تولید زباله خواهد شد. در چرخههای زباله و فرآیندهای آن، توجه به کاهش تولید زباله یک اصل اساسی است. این کاهش به معنای خرید کمتر نیست، بلکه مرتبط به خرید کالاهای باکیفیت و بادوام است که در نهایت مدت بیشتری باقی خواهند ماند.
این کارشناس افزود: موضوع دیگر در کاهش زباله، استفاده مجدد از محصولات است، به طوری که بعد از استفاده اولیه، محصول بتواند دوباره توسط دیگران مورد استفاده قرار گیرد و در نهایت به چرخه بازیافت وارد شود. به این ترتیب، آن محصول دوباره به زباله تبدیل نخواهد شد چون منابع ما محدود است و تنها یک زمین داریم.
وی همچنین بیان کرد: در مد پایدار، الزامات اجتماعی، انسانی و زیستمحیطی متعددی وجود دارد که رعایت آنها باعث میشود فرآیند تولید با استانداردهای پایداری هماهنگ گردد و در نهایت به نتایج مطلوب و پایداری دست یابد.
حسینی در خصوص وضعیت اطلاعرسانی و فرهنگسازی درباره مد پایدار در ایران خاطرنشان کرد: گروههای مختلفی در شهرهای گوناگون، از جمله تهران، در این زمینه فعالیت میکنند و پویشهای متعددی نیز آغاز شده است.
این کارشناس در پاسخ به این سؤال که آیا اقدامات انجامشده در حوزه مد پایدار کافی است، به طور قاطع گفت: ما هنوز در ابتداي راه قرار داریم. فرهنگسازی و آگاهی در این راستا باید از سالهای ابتدایی زندگی، مانند دوران مهدکودک، شروع شود تا در ذهن و رفتار افراد ریشه بگیرد.
وی در مورد مهمترین تغییراتی که باید در رفتار مصرفکنندگان ایرانی به منظور تحقق مد پایدار ایجاد شود، افزود: برخی افراد به عنوان مصرفکننده هنوز به درستی آموزش ندیدهاند که باید به نشانهها و اطلاعات روی بستهبندیها توجه داشته باشند و بر اساس اطلاعات موجود خرید کنند. این آگاهی برای درک نوع محصولاتی که خریداری میکنیم و تأثیر آنها بر سلامت و محیط زیست باید در ذهن افراد شکل بگیرد.
حسینی با تأکید بر لزوم افزایش آگاهی مصرفکنندگان، مثالی را ارائه کرد و گفت: کتابها و دفترهایی که بر روی آنها نشان AFC وجود دارد، از منابع چوبی مدیریتشده و درختان کشتشده تولید شدهاند و در تهیه آنها از چوب جنگلهای طبیعی استفاده نشده است. اگر همین میزان آگاهی در میان مصرفکنندگان وجود داشته باشد و خرید خود را بر اساس آن انجام دهند، به رشد این مزارع کمک کرده و قاچاق چوب کاهش خواهد یافت. در حقیقت، وقتی افراد به درستی خرید میکنند، به رشد صحیح بازار کمک میکنند.
این عضو دبیرخانه تخصصی مدیریت پسماند در مورد اقدامات دولتی در زمینه مصرف مسئولانه نیز گفت: فرهنگسازی مهم و ضروری است، اما این فرآیند زمانبر و دشوار است. با این حال، در بسیاری موارد شاهد رویکردهای محدودکننده از سوی برخی مسئولان هستیم؛ به این معنا که بهجای فرهنگسازی، آگاهیبخشی و اصلاح الگوی رفتاری، به محدودیتهای سختگیرانه روی میآورند.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به فرهنگسازی اذعان کرد: ما به مدیران شجاعی برای افزایش فرهنگسازی نیاز داریم، زیرا ممکن است آنها افکار و اقداماتی را آغاز کنند که نتایج آنها سالها بعد نمایان شود و آنها خود در مقام مدیریتی نباشند.
این کارشناس در پایان خاطرنشان کرد: هدف این است که افراد به گونهای عمل کنند که کمترین ارتباط منفی را با محیط زیست داشته باشند و این رفتار در نهایت به پایداری جامعه منجر شود. در واقع، رفتارهای سازگار با طبیعت باید به تدریج از یک انتخاب آگاهانه به یک عادت نهادینه و بخشی از زندگی روزمره افراد تبدیل شود تا در آینده به بخشی طبیعی و ذاتی از زندگی مردم بدل گردد.
حسینی در انتها یادآور شد: در مباحث مربوط به محیط زیست، همواره جملهای را مطرح میکنیم. ما زمین را به ارث نبردهایم، بلکه آن را به امانت داریم تا به نسلهای آینده بسپاریم. باید به جایی برسیم که فرزندان ما نیز بهطور طبیعی و آگاهانه رفتارهایی را از خود نشان دهند که به پایداری زمین کمک کند.
انتهای پیام