حذف برخی مشاغل از لیست شغلهای سخت و زیانآور/ کارگران: خواهان معیارهای شفاف هستیم
بر اساس گزارش ایسنا، بحث سخت و زیانآور بودن مشاغل نه تنها به طور مستقیم با سلامت کارگران مرتبط است، بلکه میتواند اثرات قابل توجهی بر برخورداری از مزایای بازنشستگی در صورتیکه شرایط قانونی رعایت شود، داشته باشد. در این میان، یکی از مسائل کلیدی که از سوی فعالان کارگری مطرح شده، تنظیم معیارهای شفاف، دقیق و قابل استناد و اجرای یکنواخت آنها در کلیه نهادها و سازمانهاست؛ نظری که به باور ایشان میتواند از بروز ناهماهنگی در شناسایی مشاغل سخت و زیانآور و از دست رفتن حقوق کارگران جلوگیری کند.
در چند ماه گذشته، گزارشهایی مبنی بر محدودیتهای جدید در شرایط شناسایی مشاغل سخت و زیانآور به انتشار رسیده است. یکی از جنبههایی که در این مباحث به آن پرداخته شده، نحوه ارزیابی عوامل ارگونومیکی در فرآیند تشخیص این مشاغل است؛ موردی که به عقیده برخی متخصصان و فعالان کارگری، میتواند ابهامات زیادی را درباره سنجش شرایط واقعی کار به وجود آورد.
انتقاد نسبت به غفلت از عوامل ارگونومیکی
محمد گنجیکیا - یکی از اعضای شورای عالی حفاظت فنی و ایمنی کار استان تهران - در گفتوگو با ایسنا، به موضوع عوامل ارگونومیکی اشاره کرد و گفت: بر این نکته تأکید دارم که آثار ارگونومیکی ناشی از عوامل مکانیکی نباید مورد غفلت واقع شود. هنگامی که آسیبهای ارگونومیکی بر اثر عوامل مکانیکی بوجود میآید، کمیتههای تشخیص نمیتوانند این نکات را نادیده بگیرند و این مسئله از نظر کارشناسی قابلیت نقد دارد؛ زیرا این عوامل ارتباطات و تأثیرات قابل توجهی از عوامل مکانیکی دارند.
نگرانی از حذف برخی شغلها از فهرست مشاغل سخت و زیانآور
بهروز بهنیا - یکی از فعالان کارگری - نیز در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تغییراتی که در نحوه تعیین مشاغل سخت و زیانآور انجام شده، بیان کرد: متاسفانه تعدادی از مشاغل از لیست مشاغل سخت و زیانآور حذف شدهاند؛ از جمله مشاغلی که کارگران در آنها با تشعشعات یا مواد شیمیایی سروکار دارند. در بخش مخابرات نیز حدود ۲۰ شغل به دلیل قرارگیری در یک فرآیند کلی، از این لیست خارج شدهاند که به عقیده من این تصمیم اشتباهی است.
او افزود که فهرست جامع و دقیقی برای تعیین صریح مشاغل سخت و زیانآور وجود ندارد و لیستی که بهطور خاص بیان کند چه مشاغلی سخت و زیانآور هستند و چه مشاغلی در این گروه قرار نمیگیرند، وجود ندارد، هرچند برخی مشاغل، مانند مشاغل معدنی، بهطور واضح در این دسته قرار دارند. در بسیاری از سازمانها و نهادها کمیتههایی تأسيس میشود که وضعیت این مشاغل را هر چند سال یکبار بررسی میکنند و در بسیاری از موارد، تعدادی از شغلها بدون ارزیابی کارشناسی دقیق از لیست مشاغل سخت و زیانآور حذف میشوند.
بیشتر بخوانید:
چالش جدید بر سر معیارهای مشاغل سخت/ فرسودگی ناشی از کار نادیده گرفته میشود؟
اختلاف نظر در زمینه تأثیر اقدامات فنی و ایمنی
در قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیانآور، به موضوع حذف یا کاهش عوامل زیانآور از طریق اقدامات فنی و ایمنی نیز توجه شده است. طبق این رویکرد، در برخی مشاغل، در صورت برطرف شدن عوامل زیانآور محیط کار با استفاده از شیوههای فنی و بهداشتی، امکان تغییر وضعیت شغل وجود دارد. با این حال، برخی فعالان کارگری بر این عقیدهاند که گاهی اوقات میان اقدامات فنی اعلامشده و شرایط واقعی محیط کار اختلاف وجود داشته و این موضوع ضرورت ارزیابی دقیق و میدانی شرایط کار را افزایش میدهد.
رئیس کانون کارگران مخابرات در این خصوص به ایسنا گفت: گاهی گفته میشود که با نصب یک فیلتر یا اجرای یک اقدام فنی، وضعیت زیانآوری یک شغل برطرف شده در حالی که ممکن است در واقعیت، چنین تجهیزاتی حتی نصب نشده باشد. این مسئله به ویژه شامل امواج رادیویی است و باید شرایط واقعی محیط کار و میزان مواجهه کارگران با عوامل زیانآور به دقت مورد توجه قرار گیرد.
ابهام در عملکرد کمیتههای تشخیص
تشخیص سخت و زیانآور بودن یک شغل محدود به نام شغل نمیشود و شرایط واقعی محیط کار نیز در این فرایند از اهمیت فراوانی برخوردار است. بدین ترتیب، کمیتههای مربوط در استانها مسئولیت بررسی شرایط مشاغل و محیطهای کاری را به عهده دارند و بازنگری در وضعیت شغلها نیز پیشبینی شده است. پس از ارسال نامهای از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در مورد چگونگی بررسی درخواستهای بازنشستگی مشاغل سخت و زیانآور و تأکید بر بررسی آنها بر اساس موارد تصریح شده در قانون، سؤالاتی در مورد چگونگی لحاظ عوامل ارگونومیکی و سایر عوامل موثر در شناسایی این مشاغل مطرح شده است.
در حالی که اصل بررسی مشاغل بر مبنای مقررات قانونی مورد تأکید است، اما برخی فعالان کارگری تأکید دارند که نحوه اجرای این ضوابط و چگونگی ارزیابی شرایط واقعی محیط کار نیاز به شفافیت بیشتری دارد. نگرانی اصلی این فعالان زمانی بروز میکند که یک شغل، بدون تغییر در شرایط واقعی محیط کار، در بازنگری از لیست مشاغل سخت و زیانآور خارج شود. این موضوع به ویژه برای کارگرانی که با مواد شیمیایی، تشعشعات، آلودگیهای محیطی یا سایر عوامل زیانآور سر و کار دارند، بسیار حیاتی است؛ چراکه تغییر در وضعیت شغل ممکن است بر سوابق سخت و زیانآور آنان و در نتیجه بر شرایط بازنشستگی تأثیر بگذارد.
ضرورت تنظیم معیار واحد
بهنیا بر اهمیت ایجاد یک ساختار مشخص برای تعیین مشاغل سخت و زیانآور تأکید کرد و گفت: وزارت کار باید لیستی جامع، دقیق و مشخص از مشاغل سخت و زیانآور ارائه نماید تا معیار واحدی برای تمامی نهادها و سازمانها فراهم آید. این فهرست باید به گونهای تنظیم شود که تغییرات مستمر نداشته باشد و معیارهای مشخصی برای تشخیص مشاغل به کمیتههای مربوط داده شود. وجود معیارهای شفاف میتواند از تغییرات سلیقهای در وضعیت مشاغل جلوگیری کند و شرایطی را فراهم سازد که کارکنان مشغول در محیطهای مشابه، از حقوق و مزایای یکسانی بهرهمند شوند.
در نهایت، آنچه در حوزه مشاغل سخت و زیانآور اهمیت دارد، صرفا تعریف یک شغل نیست، بلکه ارزیابی دقیق شرایط واقعی محیط کار، میزان مواجهه نیروی کار با عوامل زیانآور و همچنین اجرای یکنواخت ضوابط در واحدها و نهادهای مختلف است؛ موضوعی که به نظر میرسد برای کاهش اختلافات و جلوگیری از تضییع حقوق کارگران، نیازمند معیارهای شفافتر و ارزیابیهای کارشناسی و میدانی با دقت بیشتری باشد.
انتهای پیام