۴۶ درصد از جنگلهای بلوط در استان به زوال و خشکیدگی مبتلا شدهاند
نوشین بیرجندی در مصاحبهای با ایسنا بیان کرد: جنگلهای بلوط در لرستان جزء عناصر حیاتی اکوسیستم این استان به شمار میروند، اما متأسفانه این جنگلها در شرایط نامناسبی قرار دارند و پدیده زوال یا خشکیدگی به عنوان مهمترین تهدید، به بقاء این جنگلها آسیب جدی وارد کرده است.
وی ادامه داد: برای حل این معضل، لازم است به عوامل متعددی که منجر به زوال و خشکیدگی جنگلهای بلوط میشوند، توجه ویژهای شود و بر اساس هر یک از این عوامل، راهکارهای متناسبی ارائه گردد.
زوال ۴۶ درصدی جنگلهای بلوط لرستان
این دکتری محیط زیست درباره وضعیت کنونی جنگلهای بلوط استان تصریح کرد: در حال حاضر از مجموع بیش از یک میلیون و نیم هکتار جنگل بلوط که در لرستان موجود است، تقریباً ۴۶ درصد آن به خاطر پدیده زوال یا خشکیدگی آسیب دیدهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان خاطرنشان کرد: این شرایط بسیار نگرانکننده است و میزان و شدت پدیده زوال در نقاط مختلف استان متفاوت میباشد.
وی اشاره کرد: زوال در نواحی جنوبی لرستان، به ویژه در پلدختر، کوهدشت و خرمآباد، در وضعیت بحرانیتری قرار دارد و در برخی از این نواحی، میزان زوال به ۷۵ درصد یا حتی ۱۰۰ درصد نیز میرسد.
بیرجندی افزود: پدیده خشکیدگی به طور جدی به محیط زیست و جنگلها آسیب زده است.
وی با اشاره به منطقه دادآباد عنوان کرد: در جنگلهای بلوط این منطقه، حدود ۴۰ درصد از زیستتوده به دلیل پدیده زوال نابود شده است.
تغییر اقلیم و خشکسالی؛ از عوامل اصلی زوال بلوط
این دکتری محیط زیست با بیان اینکه عوامل گوناگونی در بروز و تشدید این بحران تأثیر دارند، اظهار داشت: یکی از مهمترین این عوامل به تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای طولانیمدت مربوط میشود.
وی تصریح کرد: همانطور که مشاهد میشود، خشکسالیهای اخیر تأثیرات منفی شدیدی بر درختان بلوط گذاشته و باعث تضعیف آنها شده است.
بیرجندی ادامه داد: پارامترهای اقلیمی مانند کاهش بارش و افزایش دما، دو عامل کلیدی هستند که در ایجاد و شدت زوال نقش حیاتی دارند.
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان اظهار داشت: فعالیتهای انسانی نیز به عنوان عامل دیگری در پدیده زوال تأثیرگذار است؛ اقداماتی نظیر کشاورزی، چرای بیرویه دام و تغییر کاربری اراضی میتوانند به شدت این مشکل را گسترش دهند.
درختان تضعیفشده در معرض آفات و بیماریها قرار میگیرند
وی افزود: درختانی که تحت فشارهای انسانی و تغییرات اقلیمی تضعیف شدهاند، آسیبپذیری بالایی به آفات و بیماریها، از جمله قارچهای مضر و دیگر آفات، دارند.
این دکتری محیط زیست بیان کرد: این عوامل موجب میشوند که درختان ضعیفتر شوند و در نهایت به مرگ آنها منتهی گردند.
بیرجندی همچنین اشاره کرد: علاوه بر این عوامل، فشارهای انسانی به طور مستقیم نیز میتواند عامل اصلی در زوال جنگلها باشد، به عنوان مثال آتشسوزیهایی که در سطح جنگلها رخ میدهد و فعالیتهای معدنکاری.
وی تأکید کرد: در حقیقت، این فعالیتها میتوانند شدت پدیده زوال را افزایش داده و فشار بیشتری به جنگلهای بلوط وارد سازند.
احیای جنگلهای بلوط نیازمند برنامه بلندمدت است
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان درباره راهکارهای مدیریت و مقابله با پدیده زوال جنگلهای بلوط گفت: یکی از راهکارها تدوین یک برنامه بلندمدت است؛ به نحوی که با شناسایی رویشگاههای مقاوم، از گونههای بومی مقاوم در این مناطق استفاده شود.
وی افزود: برخی از گونههای بلوط که در ارتفاعات رشد میکنند، به دلیل آنکه مقاومتر هستند، میتوانند در برنامههای احیای جنگل مؤثر واقع شوند.
بیرجندی همچنین اظهار کرد: راهکار دیگر میتواند شامل مدیریت منابع آب و برنامههای آبخیزداری باشد تا بتوان رطوبت خاک را افزایش داد.
وی ادامه داد: افزاش رطوبت خاک میتواند به طور چشمگیری تهدید آفات را که در فرآیند زوال نقش دارند، کاهش دهد.
مشارکت جوامع محلی برای کاهش فشار بر جنگلها
این دکتری محیط زیست یکی دیگر از راهکارهای مقابله با زوال جنگلهای بلوط را بهرهمندی از ظرفیتهای جوامع محلی دانست و گفت: اهمیت مشارکت مردم و جوامع محلی در حفاظت از جنگلها بسیار زیاد است.
وی افزود: اجرای طرحهایی نظیر زراعت چوب در زمینهای کمبازده، میتواند به تأمین چوب کمک کند و فشار بر روی جنگلها را کاهش دهد.
بیرجندی ادامه داد: همچنین میتوان به توسعه زنبورداری و مرتعداری اشاره کرد که میتواند برای جوامع محلی فرصتهای معیشتی فراهم آورد و در نتیجه فشار را بر جنگلها کم کند.
ضرورت اصلاح قوانین فعالیتهای معدنکاری
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان بیان کرد: به عنوان یک راهکار نهایی، اصلاح قوانین و مقررات ضروری است؛ به ویژه در زمینه فعالیتهای معدنکاری که میتواند به شدت بر زوال جنگل تأثیر بگذارد.
وی اضافه کرد: پیشنهاد میشود ممنوعیت صدور پروانههای معدنکاری مخرب که به جنگل آسیب میزنند، در نظر گرفته شود و جلوی توسعه این فعالیتها در کنار جنگلها گرفته شود.
بیرجندی همچنین تأکید کرد: لازم است تعداد نیروهای حفاظتی که در زمینه نظارت و پیشگیری از آتشسوزیها و قاچاق چوب فعال هستند، افزایش یافته و تجهیزات مناسب در اختیار آنها قرار گیرد.
افزایش سطح ذخیرههای جنگلی؛ اقدامی امیدوارکننده
این عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان در ادامه به یکی از اقدامات انجامشده در حوزه حفاظت از جنگلهای استان اشاره کرد و عنوان کرد: خوشبختانه اقداماتی صورت گرفته که ضروری است ادامه یابد، از جمله افزایش سطح ذخیرههای جنگلی استان که امیدوارکننده است.
وی ادامه داد: برای حفاظت از گونههای ارزشمند جنگلهای استان، توسعه ذخیرهسازی گونههای جنگلی در حال انجام باید استمرار داشته باشد.
بیرجندی در پایان تأکید کرد: جنگلهای بلوط لرستان به عنوان یک میراث طبیعی شایسته حفاظت است و برای در امان نگهداشتن آنها از پدیده زوال باید تدابیر لازم اتخاذ شود.
وی افزود: در غیر این صورت، باید اذعان کرد که جنگلهای بلوط و زاگرس با تهدید تبدیل شدن به مناطق بیابانی و نیمهبیابانی مواجه خواهند شد.
انتهای پیام