پشت پرده سکوت یک شهر، نیرویی مشتاق ایستاده است

به نقل از ایرنا، مفهوم امنیت تنها به عدم وجود جرم خلاصه نمی‌شود؛ امنیت به معنای آرامش خاطر پدر خانواده‌ای است که در ساعت‌های دیر وقت به منزل برمی‌گردد و نگران کوچه و خیابان نیست، به مغازه‌داری αφορά می‌شود که بدون ترس از زورگیری می‌تواند کرکره مغازه‌اش را بالا ببرد، و همچنین مادری که با خیالی آسوده فرزندش را به مدرسه می‌فرستد و راننده‌ای که در جاده‌ها و معابر شهری به نظم و قانون متکی است.

در قزوین، یکی از نمودهای بارز در دوران فرماندهی سردار محمدقاسم طرهانی، افزایش چشمگیر حضور و اقتدار پلیس در برابر اراذل و اوباش و برهم‌زنندگان نظم عمومی است.

بخش قابل توجهی از قدرت‌نمایی‌های خیابانی، درگیری‌های علنی و استفاده از سلاح‌های سرد و گرم که پیش‌تر در برخی مناطق مشاهده می‌شد، به طرز محسوسی کاهش یافته و به طور واضح‌تر، اراذل و اوباش به این نتیجه رسیده‌اند که در خیابان دیگر فضای خود را ندارند.

امروزه در قزوین، به ندرت می‌توان در بوستان‌ها و پارک‌ها نشانه‌ای از تجمع اراذل و اوباش مشاهده کرد؛ به عبارتی، فضاهای عمومی شهر قزوین تحت حمایت و نظارت پلیس به آرامش بیشتری دست یافته‌اند و خبری از چاقوکشی و درگیری‌های گروهی به گوش نمی‌رسد.

این تحولات تنها ناشی از دستگیری‌ها نیست؛ بلکه این پشتوانه به اشراف اطلاعاتی، شناسایی، رصد و حضور مستمر پلیس در میدان مربوط می‌شود؛ حتی در ورودی‌های استان قزوین نیز حضور و کنترل پلیس به مراتب بیشتر محسوس است و نظارت بر بزهکاری‌های خودروها افزایش یافته است.

امروز، تردد خودروها و رفتارهای سرنشینان آن، تحت نظارت دقیق پلیس قرار دارد، به گونه‌ای که هیچ خانواده‌ای حتی در دورترین نقاط تفریحی نگرانی از بابت امنیت خود و همراهانش ندارد و این پیشرفت باید در زمینه پیشگیری از جرایم مورد توجه قرار گیرد.

در زمینه سرقت‌های خشن نیز نمی‌توان به سادگی از عملکرد پلیس قزوین گذشت؛ سارقان اگر بخواهند با تهدید و زور به اموال مردم دست‌اندازی کنند، با این واقعیت مواجه می‌شوند که پلیس بسیار جدی با چنین رفتارهایی برخورد خواهد کرد. یک نمونه بارز از این موضوع ماجرای سرقت به عنف در خیابان دانشگاه قزوین و تاکستان است، حادثه‌ای که به واکنش سریع پلیس انجامید و سارقان در مدت کوتاهی با شلیک گلوله به زمین افتادند و دستگیر شدند؛ این موارد نشان می‌دهد که خیابان‌های قزوین دیگر مکان مناسبی برای جولان زورگیران و سارقان نیست.

اما نقش پلیس تنها به مواجهه با مجرمان محدود نمی‌شود؛ یکی از صحنه‌های مهمی که شاید کمتر به آن پرداخته شده، حضور نیروی انتظامی در روزهای پس از جنگ است؛ زمانی که شهر به نظم، آرامش و مدیریت جمعیت و ترافیک نیاز داشت.

در آن روزها، نیروهای پلیس در کنار پرچم‌داران و تجمع‌های مردمی به چشم می‌خوردند؛ نیروهایی که به کمک نظم و حضور مستمر خود هم در تأمین امنیت و هم در کنترل ترافیک نقش داشتند؛ این تصاویر نشان داده است که امنیت نه تنها در اتاق‌های عملیات و کلانتری‌ها، بلکه در خیابان‌ها، میدان‌ها و در میان مردم نیز شکل می‌گیرد.

این حضور البته مستلزم هزینه‌های خاصی است، هزینه‌ای که تنها با تجهیزات و اعتبارات قابل سنجش نیست، بلکه خانواده‌های کارکنان فراجا نیز با این چالش‌ها روبرو هستند؛ زمانی که دیگر کارمندان و کارگران پس از ساعت کاری در کنار خانواده‌هایشان هستند، خانواده‌های کارکنان پلیس تا دیروقت چشم انتظارشان باقی می‌مانند و این نوع زندگی را نمی‌توان جز با فداکاری و ایثار تعریف کرد.

یکی از نگرانی‌های عمده سردار طرهانی از بدو ورودش به استان قزوین، مسئله معیشت و رفاه خانواده‌های کارکنان انتظامی بوده و پیگیری بهبود وضعیت مسکن و توجه به رفاه آنها در نشستی با استاندار، گواهی بر اهمیت این مسئله است.

با این حال، موضوع معیشت نیروهای انتظامی صرفاً در سطح مدیریت یک استان خلاصه نمی‌شود و به اتخاذ تصمیمات جدی‌تری در سطح ملی نیاز دارد؛ نیرویی که ساعات طولانی را در خیابان، پاسگاه، جاده و عملیات فعالیت می‌کند و گاهی پس از پایان ساعت اداری باید به خدماتش ادامه دهد، به طبع باید از حقوق و مزایای متناسب با مسئولیت خود برخوردار باشد و در این راستا، مجلس و دولت نیز باید سهم خود را در تقویت معیشت این نیروها ایفا کنند.

تغییر قابل توجه دیگر در این دوره، کاهش فاصله بین صف (نیروهای عملیاتی) و ستاد (نیروهای اداری) است؛ امنیت موفق‌تر خواهد بود وقتی که نحوه همکاری کارمندان اداری، نیروهای پشتیبان، مأموران گشت و پلیس‌های تخصصی به گونه‌ای باشد که همگی خود را بخشی از یک میدان مشترک بدانند و در قزوین، اکنون این همبستگی بین بخش‌های اداری و عملیاتی قابل مشاهده است؛ نیروهایی که در کنار مأموریت‌های روزانه خود برای کشیک‌ها و پست‌های طولانی‌مدت نیز آمادگی خدمت دارند و این نشانگر مفهوم کار جهادی است.

در این میان، یک نکته مهم دیگر نیز وجود دارد و آن، رابطه پلیس با جامعه است؛ بهبود شرایط فرهنگی و اجتماعی تنها با برخورد سلبی تحقق نمی‌یابد؛ از اظهارات و رویکرد سردار طرهانی در گفت‌وگو با اصناف و کسب‌وکارها، می‌توان برداشت کرد که پلیس به دنبال همکاری برای حل مسائل اجتماعی از طریق گفت‌وگو است؛ به این معنی که از کسب‌وکارها می‌خواهد خودشان برای ایجاد فضایی سالم‌تر برای خانواده‌ها راهکارهایی ارائه کنند و پلیس نیز برای شنیدن این ایده‌ها آماده است که می‌تواند روشی کم‌هزینه‌تر برای حل مسئله‌های اجتماعی باشد.

بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که مجموعه نیروهای انتظامی استان قزوین در تمامی حوزه‌ها رویکردی اجتماعی و مسأله محور اتخاذ کرده و از تصویر پلیس سنتی دو دهه گذشته فاصله گرفته است؛ زیرا واقعیت این است که امنیت پایدار تنها از طریق افزایش فعالیت‌های انتظامی حاصل نمی‌شود و موضوعاتی همچون پیشگیری، آموزش، همکاری مردم، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، ارتقای ایمنی شهری و همچنین حضور مؤثر پلیس، تمامی آنها حلقه‌های زنجیره امنیت را تشکیل می‌دهند.

در این راستا، توجه همزمان به سرقت، جرایم خشن، ترافیک، موادمخدر، آسیب‌های اجتماعی و جرایم فضای مجازی می‌تواند به درک جامع‌تری از مفهوم امنیت کمک کند؛ واقعیتی که امروز بر دوش پلیس سنگینی می‌کند و دامنه مسئولیت‌ آنها فراتر از دزدان و مجرمان خیابانی است و بخشی از میدان جرم به تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی نیز منتقل شده است و این تغییر، ماموریت‌های انتظامی را پیچیده‌تر از قبل کرده است.

خوشبختانه، پلیس فتا در استان قزوین نسبت به جرایم سایبری نیز فعال‌تر و هوشمندانه‌تر از قبل عمل کرده است و نتایج اقداماتشان در برخورد با بزهکاران نشان می‌دهد که نظارت پلیس بر فضای داده و اطلاعات به اندازه حضور آنان در خیابان‌ها قوی است و از هیچ حرکتی که خلاف قانون باشد چشم‌پوشی نمی‌کند.

با تمام این موارد، شاید اصلی‌ترین سرمایه پلیس چیزی فراتر از سلاح، خودرو و تجهیزات باشد و آن هم اعتماد مردم است؛ پلیس قزوین موفقیت خود را زمانی به دست آورده که شهروندان قزوینی با دیدن نیروهای پلیس احساس آرامش و امنیت کنند و باور داشته باشند که فضاهای شهری نسبت به گذشته برای مجرمان ناامن‌تر شده است.

۱۳ مهر، تنها یک روز برای نامگذاری یک نهاد نظامی نیست؛ روزی است که یادآور زحمات افرادی است که بسیاری از ساعت‌های آرام زندگی ما مدیون تلاش‌های شبانه‌روزی آنها هستیم، در قزوین نیز با هر اندازه که خیابان‌ها برای اراذل و اوباش ناامن‌تر و برای مردم امن‌تر شود و همچنین با کاهش سرقت‌های خشن و افزایش حضور پلیس در زمان بحران‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که امنیت فراتر از یک مفهوم ساده، به یک تجربه دلنشین برای شهروندان تبدیل شده است.