از ورود اقتصاد به دوره تورم‌های سنگین جلوگیری کردیم/ جهش نرخ ارز به خاطر انتظارات تورمی است
ساعت 24 - رئیس کل بانک مرکزی گفت: جهش نرخ ارز به خاطر نبود ارز نیست به سبب انتظارات تورمی است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در گفتگوی ویژه خبری رسانه ملی گفت: بانک مرکزی در حداقل ۶ ماه اول امسال، اگرچه اقدامات خود را از یکی دو ماه قبل از عید آغاز کرده بود، عمده اقدامات خود را با تمرکز بر دو موضوع مهم دنبال کرد؛ نخست کنترل تورم و دوم تأمین کالا‌های اساسی، دارو، معیشت مردم و مواد اولیه کارخانجات در شرایط خاص و تحت فشار.
او افزود: کنترل تورم از مهم‌ترین وظایف بانک مرکزی است. به دلیل رشد نقدینگی و همچنین دو جنگ پشت سر هم و فشار‌هایی که به نقدینگی وارد شده بود، رشد نقدینگی شتاب بیشتری گرفته بود و ما تلاش کردیم در شرایطی که فشارها زیاد است، نیاز‌های مربوط به کالا‌های اساسی، دارو، معیشت مردم و مواد اولیه کارخانجات را تأمین کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: این دو موضوع، استراتژی اصلی بانک مرکزی در این مدت بوده است و اقداماتی که انجام دادیم، خوشبختانه بخشی از آن به‌خصوص در حوزه تورم به نتیجه رسیده است.
همتی گفت: یکی از مسائلی که مهم است این است که باید رشد نقدینگی را کند و به‌تدریج کاهش دهیم. اگر به خاطر داشته باشید، در اوایل، به‌خصوص بعد از جنگ ۴۰ روزه، جنگ رمضان و شروع فشارها، محاصره‌ها و تحریم‌ها، خیلی‌ها تأکید می‌کردند که احتمال ابرتورم و ورود اقتصاد کشور به یک دوره تورم بالا وجود دارد.
او تصریح کرد: تلاش جدی همکاران من در بانک مرکزی این بود که بتوانیم این شرایط را مدیریت کنیم. دولت محترم نیز کمک کرد؛ از این جهت که تا حد زیادی به بانک مرکزی برای تأمین مالی خود تکیه نکرد و ما نیز سعی کردیم کنترل‌های لازم را در نقدینگی ایجاد کنیم اتفاقی که افتاد، به نظر من یکی از اتفاقات مهم بود. البته من اصلاً صحبت از تورم پایین نمی‌کنم، بلکه صحبت من این است که قرار بود تورم‌های سنگینی اتفاق بیفتد.
همتی ادامه داد: هدف آمریکا، یکی از اهدافی که هر روز هم تکرار می‌کنم و ترامپ و وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز آن را تکرار می‌کنند، این بود که از عامل تورم برای فشار بر مردم استفاده شود و ما وارد یک دوره تورم‌های سنگین شویم.
رئیس کل بانک مرکزی اظهار کرد: در ماه گذشته، یعنی شهریور، رشد نقدینگی به یک‌وسه دهم درصد رسیده است که رقم فوق‌العاده‌ای برای رشد نقدینگی است توضیح خواهم داد که این رشد نقدینگی همراه با چه اقداماتی بوده است. اگر همین رشد نقدینگی را به صورت نقطه به نقطه ببینید، در شش ماه اول امسال به این صورت اتفاق افتاده است؛ یعنی در واقع از اوج خود فاصله گرفته است.
او ادامه داد: ما یک هدف‌گذاری مهم برای رشد نقدینگی گذاشته‌ایم تا بتوانیم ان‌شاءالله در ماه‌های آینده کنترل بیشتری بر آن داشته باشیم طبیعی است که وقتی بتوانیم رشد نقدینگی را کنترل کنیم، اثر آن را در تورم خواهیم دید. یکی از مؤلفه‌های مهم ایجاد تورم، البته تورم دلایل مختلفی دارد و هم از بخش عرضه می‌تواند ناشی شود و هم از بخش تقاضا، اما به دلیل التهابات و نقدینگی‌هایی که اضافه شده بود، میزان تقاضا افزایش پیدا کرده و فشار تقاضا بسیار زیاد شده بود.
رئیس کل بانک مرکزی افزود: بنابراین تورم ماهانه ما به این صورت کاهشی شد. روند گذشته تورم ماهانه را در سه ماه گذشته، یعنی تیر، مرداد و شهریور، مشاهده می‌کنید که تقریباً نصف سه ماه قبل بوده است همین موضوع کمک کرده است که تورم نقطه‌ای ما متوقف و به سمت کاهش حرکت کند.
همتی خاطرنشان کرد: این را نمی‌خواهم بگویم که همه‌چیز خوب است؛ همه مردم عزیز می‌دانند که تورم در کشور بالاست و مردم احساس خوبی ندارند. وقتی خرید می‌کنند، به مغازه می‌روند و لوازمی را که نیاز دارند بررسی می‌کنند، می‌بینند که تورم بالاست من درباره آن چیزی صحبت می‌کنم که می‌توانست اتفاق بیفتد و هدف آمریکا و اسرائیل بود؛ اینکه از عامل تورم برای فشار بر مردم استفاده کنند و ما را وارد یک دوره تورم‌های سنگین کنند خوشبختانه این اتفاق نیفتاد و بانک مرکزی برنامه دارد و به دنبال این است که رشد نقدینگی را کنترل کند.
همتی افزود: البته همان‌طور که بعداً درباره آن صحبت خواهیم کرد، التهابات ارزی نیز می‌تواند دوباره باعث تورم شود، اما برای آن هم برنامه داریم و ان‌شاءالله بتوانیم شتاب آن را نیز کنترل کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی در ادامه بیان کرد: جلوی بانک‌های ناتراز را گرفته‌ایم و آنان را به سمت اصلاح و یا خارج کردن از صحنه فعالیت بانکی می‌بریم.
همتی بیان کرد: مبلغ کالابرگ ۴۲ میلیون نفر از هموطنانمان حداقل ۵۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد.
از ابتدای سال تاکنون ۲۴.۹ میلیارد دلار تأمین ارز صورت گرفت
او افزود: ۲۴.۹ میلیارد دلار تأمین ارز از ابتدای سال تاکنون برای کشور صورت گرفته نسبت به مدت مشابه ۱۲ درصد کاهش تأمین ارز داشتیم که بخشی از آن در صنعت بود در دارو تازه ۳۰ درصد تأمین ارز بیشتری صورت گرفته است.
طرح عرضه ۲ میلیارد دلاری بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز است
همتی در واکنش به برخی اظهارات در خصوص عرضه ۲ میلیارد دلار ارز گفت: ۱۰ هزار دلار سقف مشخص شده است و همه می‌توانند خرید کنند میانگین خرید هم ۵ هزار دلار بوده است. بانک مرکزی بر اساس قانون این اختیار را دارد که در بازار مداخله کند هدف بانک مرکزی مدیریت نوسان و ایجاد ثبات است؛ این ثبات نسبی به معنی کف‌سازی ما نیست؛ ارز نداشته باشیم که ارز را نمی‌فروشیم چرا می‌فروشیم چون بازار را مدیریت می‌کنیم. جهش نرخ ارز به خاطر نبود ارز نیست به سبب انتظارات تورمی است؛ مداخله در بازار را تا زمانی که نیاز باشد ادامه می‌دهیم و اصلا مشکل ارزی نداریم.
این مقام مسئول بیان کرد: دشمنان فکر می‌کردند ما فقط همان ۲۴ میلیارد دلار بلوکه‌شده را داریم، اما از همین‌جا می‌گویم که ما بیشتر از این حرف‌ها دلار داریم؛ همان‌طور که اطلاعات مربوط به موشک‌ها و میزان تجهیزات نظامی خود را به دشمنان نمی‌دهیم، اطلاعات ارزی و دارایی‌مان را هم به آن‌ها نمی‌گوییم.
او افزود: حدود ۲۱ میلیارد دلار ارز از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون به چرخه اقتصادی کشور بازنگشته است از این میزان ۱۳ میلیارد دلار شناسه‌دار است و این میزان قطعا وارد چرخه اقتصادی کشور وارد می‌شود برای مابقی هم پیگیر هستیم؛ روزانه به طور متوسط ۱۹۵ میلیون دلار در مرکز مبادله به صورت مستقیم یا غیرمستقیم مبادله می‌شود.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین در خصوص صندوق ارزی اظهار کرد: سود صندوق‌های ارزی خیلی جذاب نیست اما منابع برای پروژه‌های ملی استفاده می‌شود بتدریج مجوز به صندوق‌های دیگر هم خواهیم داد.
نمی‌توانیم قبول کنیم بانکها اضافه برداشت داشته باشند
همتی اظهار کرد: بانکها سهم زیادی در رشد نقدینگی دارند؛ دو الی ۳ موسسه و بانک ناتراز داریم اما در آینده شاهد تحولات خواهیم بود نمی‌توانیم قبول کنیم بانکها اضافه برداشت داشته باشند؛ اجازه نمی‌دهیم بانکها بی‌رویه خلق نقدینگی داشته باشند؛ اما وقتی نقدینگی را کنترل می‌کنیم از تولید غافل نمی‌شویم؛ ۷۰۰۰ هزار میلیارد تومان از اول سال تسهيلات پرداخت کرده‌ایم که حدود ۷۷ درصد آن صرف تولید شده است؛ ظرف چند ماهه آينده موضوع بنگاه‌داری بانکها به بنگاه‌سازی تبدیل خواهد شد؛ سامانه ثبت اموال و املاک بانکها ایجاد شده و بانکها باید اموال غیربانکی خود را با ۸۵ درصد قیمت به صندوق بانک مرکزی واگذار کنند. اگر تعلل کنند و خودشان اموالشان را واگذار نکنند اموال آنان را خودمان کنترل خواهیم کرد.
او افزود: کنترل تورم از مهم‌ترین وظایف بانک مرکزی است. به دلیل رشد نقدینگی و همچنین دو جنگ پشت سر هم و فشار‌هایی که به نقدینگی وارد شده بود، رشد نقدینگی شتاب بیشتری گرفته بود و ما تلاش کردیم در شرایطی که فشارها زیاد است، نیاز‌های مربوط به کالا‌های اساسی، دارو، معیشت مردم و مواد اولیه کارخانجات را تأمین کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: این دو موضوع، استراتژی اصلی بانک مرکزی در این مدت بوده است و اقداماتی که انجام دادیم، خوشبختانه بخشی از آن به‌خصوص در حوزه تورم به نتیجه رسیده است.
همتی گفت: یکی از مسائلی که مهم است این است که باید رشد نقدینگی را کند و به‌تدریج کاهش دهیم. اگر به خاطر داشته باشید، در اوایل، به‌خصوص بعد از جنگ ۴۰ روزه، جنگ رمضان و شروع فشارها، محاصره‌ها و تحریم‌ها، خیلی‌ها تأکید می‌کردند که احتمال ابرتورم و ورود اقتصاد کشور به یک دوره تورم بالا وجود دارد.
او تصریح کرد: تلاش جدی همکاران من در بانک مرکزی این بود که بتوانیم این شرایط را مدیریت کنیم. دولت محترم نیز کمک کرد؛ از این جهت که تا حد زیادی به بانک مرکزی برای تأمین مالی خود تکیه نکرد و ما نیز سعی کردیم کنترل‌های لازم را در نقدینگی ایجاد کنیم اتفاقی که افتاد، به نظر من یکی از اتفاقات مهم بود. البته من اصلاً صحبت از تورم پایین نمی‌کنم، بلکه صحبت من این است که قرار بود تورم‌های سنگینی اتفاق بیفتد.
همتی ادامه داد: هدف آمریکا، یکی از اهدافی که هر روز هم تکرار می‌کنم و ترامپ و وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز آن را تکرار می‌کنند، این بود که از عامل تورم برای فشار بر مردم استفاده شود و ما وارد یک دوره تورم‌های سنگین شویم.
رئیس کل بانک مرکزی اظهار کرد: در ماه گذشته، یعنی شهریور، رشد نقدینگی به یک‌وسه دهم درصد رسیده است که رقم فوق‌العاده‌ای برای رشد نقدینگی است توضیح خواهم داد که این رشد نقدینگی همراه با چه اقداماتی بوده است. اگر همین رشد نقدینگی را به صورت نقطه به نقطه ببینید، در شش ماه اول امسال به این صورت اتفاق افتاده است؛ یعنی در واقع از اوج خود فاصله گرفته است.
او ادامه داد: ما یک هدف‌گذاری مهم برای رشد نقدینگی گذاشته‌ایم تا بتوانیم ان‌شاءالله در ماه‌های آینده کنترل بیشتری بر آن داشته باشیم طبیعی است که وقتی بتوانیم رشد نقدینگی را کنترل کنیم، اثر آن را در تورم خواهیم دید. یکی از مؤلفه‌های مهم ایجاد تورم، البته تورم دلایل مختلفی دارد و هم از بخش عرضه می‌تواند ناشی شود و هم از بخش تقاضا، اما به دلیل التهابات و نقدینگی‌هایی که اضافه شده بود، میزان تقاضا افزایش پیدا کرده و فشار تقاضا بسیار زیاد شده بود.
رئیس کل بانک مرکزی افزود: بنابراین تورم ماهانه ما به این صورت کاهشی شد. روند گذشته تورم ماهانه را در سه ماه گذشته، یعنی تیر، مرداد و شهریور، مشاهده می‌کنید که تقریباً نصف سه ماه قبل بوده است همین موضوع کمک کرده است که تورم نقطه‌ای ما متوقف و به سمت کاهش حرکت کند.
همتی خاطرنشان کرد: این را نمی‌خواهم بگویم که همه‌چیز خوب است؛ همه مردم عزیز می‌دانند که تورم در کشور بالاست و مردم احساس خوبی ندارند. وقتی خرید می‌کنند، به مغازه می‌روند و لوازمی را که نیاز دارند بررسی می‌کنند، می‌بینند که تورم بالاست من درباره آن چیزی صحبت می‌کنم که می‌توانست اتفاق بیفتد و هدف آمریکا و اسرائیل بود؛ اینکه از عامل تورم برای فشار بر مردم استفاده کنند و ما را وارد یک دوره تورم‌های سنگین کنند خوشبختانه این اتفاق نیفتاد و بانک مرکزی برنامه دارد و به دنبال این است که رشد نقدینگی را کنترل کند.
همتی افزود: البته همان‌طور که بعداً درباره آن صحبت خواهیم کرد، التهابات ارزی نیز می‌تواند دوباره باعث تورم شود، اما برای آن هم برنامه داریم و ان‌شاءالله بتوانیم شتاب آن را نیز کنترل کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی در ادامه بیان کرد: جلوی بانک‌های ناتراز را گرفته‌ایم و آنان را به سمت اصلاح و یا خارج کردن از صحنه فعالیت بانکی می‌بریم.
همتی بیان کرد: مبلغ کالابرگ ۴۲ میلیون نفر از هموطنانمان حداقل ۵۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد.
از ابتدای سال تاکنون ۲۴.۹ میلیارد دلار تأمین ارز صورت گرفت
او افزود: ۲۴.۹ میلیارد دلار تأمین ارز از ابتدای سال تاکنون برای کشور صورت گرفته نسبت به مدت مشابه ۱۲ درصد کاهش تأمین ارز داشتیم که بخشی از آن در صنعت بود در دارو تازه ۳۰ درصد تأمین ارز بیشتری صورت گرفته است.
طرح عرضه ۲ میلیارد دلاری بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز است
همتی در واکنش به برخی اظهارات در خصوص عرضه ۲ میلیارد دلار ارز گفت: ۱۰ هزار دلار سقف مشخص شده است و همه می‌توانند خرید کنند میانگین خرید هم ۵ هزار دلار بوده است. بانک مرکزی بر اساس قانون این اختیار را دارد که در بازار مداخله کند هدف بانک مرکزی مدیریت نوسان و ایجاد ثبات است؛ این ثبات نسبی به معنی کف‌سازی ما نیست؛ ارز نداشته باشیم که ارز را نمی‌فروشیم چرا می‌فروشیم چون بازار را مدیریت می‌کنیم. جهش نرخ ارز به خاطر نبود ارز نیست به سبب انتظارات تورمی است؛ مداخله در بازار را تا زمانی که نیاز باشد ادامه می‌دهیم و اصلا مشکل ارزی نداریم.
این مقام مسئول بیان کرد: دشمنان فکر می‌کردند ما فقط همان ۲۴ میلیارد دلار بلوکه‌شده را داریم، اما از همین‌جا می‌گویم که ما بیشتر از این حرف‌ها دلار داریم؛ همان‌طور که اطلاعات مربوط به موشک‌ها و میزان تجهیزات نظامی خود را به دشمنان نمی‌دهیم، اطلاعات ارزی و دارایی‌مان را هم به آن‌ها نمی‌گوییم.
او افزود: حدود ۲۱ میلیارد دلار ارز از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون به چرخه اقتصادی کشور بازنگشته است از این میزان ۱۳ میلیارد دلار شناسه‌دار است و این میزان قطعا وارد چرخه اقتصادی کشور وارد می‌شود برای مابقی هم پیگیر هستیم؛ روزانه به طور متوسط ۱۹۵ میلیون دلار در مرکز مبادله به صورت مستقیم یا غیرمستقیم مبادله می‌شود.
رئیس کل بانک مرکزی همچنین در خصوص صندوق ارزی اظهار کرد: سود صندوق‌های ارزی خیلی جذاب نیست اما منابع برای پروژه‌های ملی استفاده می‌شود بتدریج مجوز به صندوق‌های دیگر هم خواهیم داد.
نمی‌توانیم قبول کنیم بانکها اضافه برداشت داشته باشند
همتی اظهار کرد: بانکها سهم زیادی در رشد نقدینگی دارند؛ دو الی ۳ موسسه و بانک ناتراز داریم اما در آینده شاهد تحولات خواهیم بود نمی‌توانیم قبول کنیم بانکها اضافه برداشت داشته باشند؛ اجازه نمی‌دهیم بانکها بی‌رویه خلق نقدینگی داشته باشند؛ اما وقتی نقدینگی را کنترل می‌کنیم از تولید غافل نمی‌شویم؛ ۷۰۰۰ هزار میلیارد تومان از اول سال تسهيلات پرداخت کرده‌ایم که حدود ۷۷ درصد آن صرف تولید شده است؛ ظرف چند ماهه آينده موضوع بنگاه‌داری بانکها به بنگاه‌سازی تبدیل خواهد شد؛ سامانه ثبت اموال و املاک بانکها ایجاد شده و بانکها باید اموال غیربانکی خود را با ۸۵ درصد قیمت به صندوق بانک مرکزی واگذار کنند. اگر تعلل کنند و خودشان اموالشان را واگذار نکنند اموال آنان را خودمان کنترل خواهیم کرد.