از «حق بازگشت» به وطن تا «نمایش سیاسی» / بازگشت چهره‌های خارج از کشور زیر ذره‌بین مخاطبان
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در پی انتشار پرسش «با بازگشت هنرمندان و چهره‌های ایرانی خارج از کشور موافقید یا مخالف، چرا؟»، مخاطبان خبرآنلاین دیدگاه‌های متفاوتی درباره بازگشت چهره‌های فرهنگی و هنری به ایران مطرح کردند؛ دیدگاه‌هایی که از تأکید بر حق طبیعی هر ایرانی برای بازگشت به وطن تا تردید درباره انگیزه این بازگشت‌ها و بی‌اهمیت دانستن موضوع در برابر مشکلات اقتصادی را دربرمی‌گیرد.
بخش قابل‌توجهی از مخاطبان اساساً با دوگانه «موافق یا مخالف بازگشت» همراه نبودند و معتقد بودند بازگشت هر ایرانی به کشورش یک حق فردی است و دیگران نباید درباره آن تصمیم بگیرند. یکی از کاربران نوشت: «ما چه حقی داریم که موافق باشیم یا مخالف؟ یک آدم اختیار داره تو سرزمینی که به دنیا اومده زندگی بکنه یا نکنه.» کاربر دیگری نیز تأکید کرد: «این پرسش از ریشه ایراد دارد. ایران سرای همه ایرانیانه. هر کسی در چارچوب قوانین کشور حق آمدن دارد. هنرمند و غیرهنرمند ندارد.»
در همین زمینه، یکی دیگر از مخاطبان نوشت: «هر ایرانی در هر جای دنیا با هر مرام و مسلکی حق طبیعی و قانونی دارد در وطن خود زندگی کند... معترض و منتقد بودن و مخالف بودن تا زمانی که باعث زیر پا گذاشتن قانون یا تضییع حقوق دیگران نشود، باعث رشد جامعه می‌شود.»
برخی کاربران نیز بر این باور بودند که نه‌تنها هنرمندان، بلکه همه ایرانیان خارج از کشور باید امکان رفت‌وآمد آزادانه داشته باشند. یکی از مخاطبان نوشت: «نه تنها هنرمندان بلکه تمام ایرانیان خارج از کشور لازم است آزادانه رفت‌وآمد کنند، مگر کسانی که مرتکب قتل و دزدی شده‌اند.» کاربر دیگری نیز نوشت: «چرا نباید برگردن؟ سرزمینشونه.»
در مقابل، گروهی از مخاطبان نگاه متفاوتی داشتند و معتقد بودند بازگشت چهره‌های هنری در شرایط فعلی، اولویت جامعه نیست. یکی از کاربران با اشاره به مشکلات اقتصادی نوشت: «به جای این حرف‌ها به فکر مردم باشید... یک پیرمرد ۷۰، ۸۰ ساله از آن ور دنیا بیاد اینجا چه دردی از ما دوا می‌کنه؟ مردم دل و دماغی براشون نمونده که بخوان بیژن مرتضوی گوش بدن.»
کاربر دیگری نیز نوشت: «هیچ فرقی نمی‌کنه، ملت در فقر و گرسنگی هستند.» در کامنت دیگری آمده بود: «فرقی به حال ما نمی‌کنه.» برخی نیز مشخصاً تأکید کردند که بهتر است به جای تمرکز بر هنرمندان، برای بازگشت نخبگان و متخصصان ایرانی خارج از کشور برنامه‌ریزی شود. یکی از مخاطبان نوشت: «به جای این هنرمندان لطف کنید طرح بدین بستری فراهم بشه که رتبه‌های برتر ۲۰ سال گذشته رو برگردونید کشور، مملکت رو نجات بدن.»
در میان نظرات، موضوع معین نیز پررنگ بود و برخی کاربران مشخصاً از بازگشت این خواننده استقبال کردند. یکی از مخاطبان نوشت: «فقط معین بیاد، بقیه هم نیومدن مهم نیست. خدایی معین بیاد، قبل از مرگمون یه کنسرت صد هزار نفره استادیوم آزادی بریم.» در مقابل، کاربر دیگری با اشاره به تجربه حبیب، درباره امکان فعالیت هنرمندان پس از بازگشت ابراز تردید کرد و نوشت: «عزیز فوقش معین بیاد، مگه می‌ذارن کنسرت بذاره؟ میشه مثل حبیب خدا بیامرز.»
بخشی از مخاطبان نیز بازگشت هنرمندان را به عملکرد و سابقه آنها مشروط کردند. یکی از کاربران نوشت: «هنرمندانی که جنگ را محکوم کردند، هر طیفی باشند و در کنار مردم بودند، باید بهشان فرصت دوباره داد؛ ولی کسانی که حمایت کردند... نباید برگردند و باید مجازات شوند.»
کاربر دیگری نیز با اشاره به همین نگاه مشروط نوشت: «موافقم، نسبت به آن کسانی که حتی در سال‌های قبل سابقه دعوت به حمله نظامی به کشور نداشته باشند... کسانی که از نتانیاهو و ترامپ حمایت نکرده باشند.»
در مقابل، برخی مخاطبان تأکید کردند که قانون باید درباره همه افراد یکسان اجرا شود. یکی از کاربران نوشت: «اونی که کلی به اسلام و نظام توهین کرده، یا اونی که فیلم مورددار بازی کرده... چه فرقی می‌کنه با داخل؟ ایرانی که خارجیه راحت برگرده اما داخلیه مجازات شه؟... یا نذارن بیاد، یا اگه خواستن بذارن، قانون رو برای همه اجرا کنن.»
در این میان، گروهی از کاربران بازگشت هنرمندان را اتفاقی مثبت برای جامعه می‌دانستند و حتی حضور آنها را در ایجاد نشاط اجتماعی مؤثر ارزیابی کردند. یکی از مخاطبان نوشت: «هنرمندان باعث افزایش روحیه و نشاط جامعه می‌شوند؛ پس به طریق اولی حتی لازم است از آنها دعوت شود که بیایند.» کاربر دیگری نیز نوشت: «هنر با فراوانی آفرینش‌ها رشد می‌کند... آنها حق دارند که بیایند و حق دارند که بیافرینند.»
برخی دیگر نیز بازگشت را نه یک امتیاز ویژه برای چهره‌های مشهور، بلکه حقی عمومی برای همه ایرانیان می‌دانستند. یکی از کاربران نوشت: «کشور برای همه است، چه موافق و چه مخالف.» کاربر دیگری نیز تأکید کرد: «حق طبیعی هر ایرانی هست که در کشورش زندگی کند یا رفت‌وآمد داشته باشد؛ حقی که سال‌هاست از این هنرمندان خاطره‌ساز گرفته شده است. امیدوارم راه بازگشت همه این عزیزان باز شود و اجازه کار هم داشته باشند.»
در مقابل، شماری از کاربران نسبت به اهداف پشت برخی بازگشت‌ها بدبین بودند و آن را اقدامی نمادین یا تبلیغاتی می‌دانستند. یکی از مخاطبان در این باره نوشت: «بستگی دارد با چه هدفی برمی‌گردند؟ با هدف خوش‌رقصی برای سیستم و عادی نشان دادن اوضاع، خیر!» کاربر دیگری نیز معتقد بود «با آمدن این هنرمندان مشکل کشور حل نمی‌شود و فقط با این شوهای مسخره می‌خواهند سر مردم را گرم کنند.»
با این حال، در میان کامنت‌ها دیدگاهی نیز وجود داشت که بازگشت چهره‌های فرهنگی را در صورتی که با تغییر شرایط اجتماعی همراه باشد، مثبت ارزیابی می‌کرد. یکی از کاربران نوشت: «اگر این قضایا در راستای آزادی اجتماعی و باز شدن شرایط باشه، شدیداً موافقم.»
در مجموع، واکنش مخاطبان خبرآنلاین نشان می‌دهد که موضوع بازگشت هنرمندان و چهره‌های شناخته‌شده ایرانی برای کاربران، تنها به موافقت یا مخالفت با حضور چند چهره محدود نمی‌شود. گروهی این بازگشت را حق طبیعی هر ایرانی می‌دانند، گروهی آن را مشروط به سابقه و عملکرد افراد و رعایت قانون می‌کنند و عده‌ای نیز معتقدند در شرایط اقتصادی و اجتماعی فعلی، بازگشت چهره‌های هنری مسئله اصلی جامعه نیست. در کنار این دیدگاه‌ها، بخشی از مخاطبان نیز بازگشت هنرمندان را فرصتی برای رونق دوباره فعالیت‌های فرهنگی و ایجاد نشاط اجتماعی می‌دانند.
۵۹۵۹