تلاشهای یک زن برای تجربه مادر شدن؛ «روز چهلم» تجدید نظری بر یک خرافه عمومی است
رضا قرهگوزلی، یکی از نویسندگان فیلم کوتاه «روز چهلم»، در گفتوگویی با خبرنگار مهر به بیان ایده اولیه این اثر پرداخت و گفت: آغاز این پروژه، مفهومی تکخطی از زنی بود که در دنیایی از درهای بسته برای مادر شدن گرفتار شده و به هر روشی برای دستیابی به این آرزو متوسل میشود. در ادامه مسیر، بهعنوان نویسنده، بر این باور بودیم که باید با کاوش در عمق این داستان، به طرح یک سؤال انسانی بپردازیم.
وی در خصوص موضع اثر نسبت به آیینها و آداب باورهای عمومی نیز ابراز داشت: با دقت و هدفمند، تصمیم گرفتیم از یک کهنالگو بهره ببریم تا بتوانیم درباره دغدغههای انسانی که میتواند با زبانهای مشترک بین انسانها ارتباط برقرار کند، صحبت کنیم؛ برای مثال، جامعهای که در آن هویت یک زن تنها با مادر بودن یا نبودنش مورد سنجش قرار میگیرد یا بحث درباره مفهوم انتظار و انتخاب. اگر قصد داشتم تنها به سراغ آیینی بروم که سالهای طولانی مردم با آن دست و پنجه نرم کردهاند، مطمئناً به شکست میانجامید و در سطح باقی میماندم؛ اما خواستم با پرداختن به درون شخصیت بهعنوان محور اصلی داستان و بواسطه یک الگوی جمعی، در عمق روان و وجود انسان نفوذ کنم.
نویسنده فیلمنامه «روز چهلم» درباره نگرش خود نسبت به مفهوم مرگ عنوان کرد: این موضوع ناشی از دیدی کاملاً فردی است؛ من به این باور رسیدهام که مرگ همواره در کنار ما قرار دارد، چون به نوعی همانند حادثهای است که هنوز اتفاق نیفتاده، اما باید جزئی از پذیرش ما در راستای طبیعت انسان باشد. بنابراین، به طور ناخودآگاه مرگ را جزء جداییناپذیر زندگی مداوم بشر میدانم و سعی دارم با آثارم، این جنبه را مورد یادآوری قرار دهم.

قرهگوزلی همچنین بر اهمیت اجتناب از کلیشهها و حفظ ویژگیهای فردی در نگارش تأکید کرد و گفت: به گمانم، تمامی داستانها تاکنون روایت شدهاند و اگرچه همواره ممکن است یکی از پایگاههای ما بر روی کلیشهها لنگ بزند، بر طبق آموزههایم، بر این باورم که نوشتهای که از من نشأت میگیرد باید آثاری از خودم به همراه داشته باشد؛ بنابراین سعی کردهام که از نگرش سطحی عبور کنم و با تعمق در موضوع، اثری منحصربهفرد و قابل تفکر خلق کنم.
وی در پایان به رابطه اثر با مخاطب اشاره کرد و یادآور شد: نقش هنرمند این نیست که به تفسیر یک موضوع بپردازد یا به جای مخاطب فکر کند؛ حداقل من خود را در چنین جایگاهی نمیبینم و خود را همسطح با مخاطب میدانم. کوشش من این است که پرسشی مطرح کنم تا با کمک خرد جمعی، به پاسخهای متنوع و جذاب دست یابیم.
در این اثر کوتاه، بهار نوحیان، محمد مطهریپور، توفیق حیدری و مهری آلآقا به ایفای نقش پرداختهاند و فیلمنامه «روز چهلم» به قلم رضا قرهگوزلی و امینرضا علیمحمدی نوشته شده است.
در خلاصه داستان «روز چهلم» آمده است: «مریم و یوسف برای به دست آوردن فرزندی باید به مدت چهل روز به شست و شوی جنازهها بپردازند؛ اما در روز چهلم، دیگر جنازهای در روستا باقی نمانده است.»
این فیلم در بخش ۷ فیلمهای داستانی در چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران به نمایش گذاشته خواهد شد.