فرانسه به عنوان دومین کشور پس از ایالات متحده، هماکنون تنها دارنده یک ناو هواپیمابر هستهای در جهان است. این وضعیت منحصر به فرد با بازنشستگی ناو هواپیمابر شارل دوگل به پایان خواهد رسید و شاهد ورود یک نسل نو به عرصه نظامی خواهیم بود. پروژه PANG که مدتی است به بحث گذاشته شده، حالا با نام رسمی فرانس لیبر به جهان معرفی میشود و امیدهای زیادی به پیشرفت چشمگیر ظرفیتهای نظامی این کشور اروپایی میبخشد.
معرفی فرانس لیبر: جانشین شارل دوگل
امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه، در مارس سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که نام پروژه PANG به یاد دولت در تبعید فرانسه در زمان جنگ جهانی دوم، "فرانس لیبر" انتخاب شده است. این ناو هواپیمابر بهطور خاص به عنوان جانشینی برای ناو هستهای شارل دوگل (CDG) که در ۱۸ مه ۲۰۰۱ به آب انداخته شد، طراحی شده است. انتظار میرود که ساخت فرانس لیبر از سال ۲۰۳۱ شروع شده و وارد مراحل عملیاتی در سال ۲۰۳۸ شود؛ سالی که مقرر شده شارل دوگل از خدمت خارج شود. این برنامه زمانی، نشاندهنده اهمیت کلیدی فرانس لیبر در حفظ قابلیتهای هستهای و قدرت دریایی فرانسه خواهد بود.
مشخصات فنی و تواناییهای عملیاتی
زمانی که این ناو جنگی جدید به پایان ساخت برسد، نه تنها بزرگترین ناو هواپیمابر فرانسه، بلکه بزرگترین ناو جنگی تاریخ اروپا خواهد بود. فرانس لیبر با بار کامل دارای وزنی معادل ۷۸,۰۰۰ تن خواهد بود و ابعاد آن شامل طول ۳۱۰ متر و عرض ۸۵ متر میباشد. برای مقایسه، ناو شارل دوگل با وزن ۴۲,۵۰۰ تن، طول ۲۶۱ متر و عرض ۶۴ متر ساخته شده است.
این ناو هواپیمابر با تکنولوژیهای پیشرفتهای مانند سیستم پرتاب الکترومغناطیسی برای پرتاب هواپیما و سازوکارهای مدرن برای فرود و توقف هواپیماها تجهیز خواهد شد؛ فناوریهایی که به طرز مشابهی در ناوهای کلاس جرالد آر. فورد نیروی دریایی ایالات متحده استفاده شدهاند.
این ناو قادر به حمل ۳۰ فروند جنگنده داسو رافال F5، سه هواپیمای هشدار زودهنگام نورثروپ گرومن E-2D ادونسد هاوکآی، سه هلیکوپتر اناچاینداستریز اناچ۹۰ کایمان (NHIndustries NH90 Caïman) برای جنگهای ضد زیردریایی و سه هلیکوپتر ایرباس اچ۱۶۰ام گوپارد (Airbus H160M Guépard) برای عملیاتهای جستجو و نجات و ماموریتهای ارتباطی خواهد بود.
تاریخچه پرفراز و نشیب پروژههای ناو هواپیمابر فرانسه
با وجود اهداف بلندپروازانه برای ناو فرانس لیبر، فرانسه در گذشته با چالشهایی در زمینه ساخت ناوهای هواپیمابر روبرو بوده است. ناو هواپیمابر شارل دوگل تنها ناو از نوع خود برای فرانسه محسوب میشود و به نظر میرسد این کشور از هیچ ناو غیر هستهای برای تکمیل آن برخوردار نیست، که موجب افزایش ریسک عملیاتی خواهد شد.
در سال ۲۰۰۳، پروژه ناو هواپیمابر PA2 بهعنوان جانشینی برای ناوهای از رده خارج شده Clemenceau و Foch مطرح شد. قرار بود این طرح بر اساس طراحی کلاس کوئین الیزابت بریتانیا پیادهسازی شود. اما اختلافات در مورد نوع پیشرانه (فرانسه تمایل به استفاده از پیشرانه هستهای و بریتانیا به توربینهای گازی) نهایتاً به تعلیق همکاری در سال ۲۰۰۸ و لغو نهایی پروژه PA2 در سال ۲۰۱۳ انجامید، که این موضوع نیز در کتاب سفید ۲۰۱۳ دفاع و امنیت ملی فرانسه مورد اشاره قرار گرفت.
تصمیم رئیس جمهور وقت فرانسه، امانوئل ماکرون، در دسامبر ۲۰۲۵ به منظور ادامه فاز ساخت فرانس لیبر، از تعویق پروژه جلوگیری به عمل آورد. با این حال، با توجه به تاریخچه پیچیده پروژههای گذشته، مقامات نیروی دریایی فرانسه امیدوارند که این ناو بزرگ جدید با موانع بوروکراتیک مواجه نشود و به برنامه زمانبندی خود پیادهسازی گردد تا موقعیت فرانسه در عرصه قدرت دریایی جهانی حفظ گردد.


