فشار مالی کاخ سفید بر ایران به فاز جدیدی رسید؛ نفت و چین در کانون توجه امریکا
بر اساس گزارش ایلنا، یکی از مقامات کاخ سفید اظهار داشته که تحریمهای اقتصادی و محاصره دریایی آمریکا باعث شده تا ایران به وضعیت "ورشکستگی کامل" برسد و دونالد ترامپ در ماههای آینده گزینههای متعددی برای افزایش فشار اقتصادی بر تهران در دست خواهد داشت؛ گزینههایی که میتواند در جهت هدف قرار دادن صادرات نفت و مسیرهای مالی ایران عمل کند.
این مقام که با بلومبرگ مصاحبه کرده، جزییات این گزینهها را مشخص نکرد، اما این خبرگزاری گزارش کرده که واشنگتن میتواند از طریق محدود کردن صادرات نفت ایران یا مسدود کردن دسترسی تهران به منابع مالی نفتی، فشار اقتصادی را تشدید کند؛ هرچند این اقدامات ممکن است تبعات دیپلماتیک بیشتری برای آمریکا به همراه داشته باشد.
یکی از گزینههای معطوف به اقدام، تمرکز بر چین و هند به عنوان بزرگترین خریداران نفت ایران است. چین به تنهایی حدود ۹۰ درصد از نفت صادراتی ایران را خریداری میکند و تحریم شرکتها و نهادهای همکاریکننده در این معاملات میتواند بهطور مستقیم بر درآمدهای نفتی تهران تأثیر بگذارد.
آمریکا تاکنون چندین پالایشگاه و شرکت چینی در ارتباط با تجارت نفت ایران را تحت تحریم قرار داده است، اما هنوز به سراغ بانکهای بزرگ چین که تأمین مالی این تجارت را انجام میدهند، نرفته است. بلومبرگ تأکید کرده که هدف قرار دادن این بانکها اگرچه ممکن است به کاهش درآمدهای ایران منجر شود، اما میتواند تنشهای جدیدی با پکن ایجاد کند؛ به ویژه در آستانه ملاقات احتمالی ترامپ و شی جینپینگ در ماه سپتامبر.
صرافیهای فعال در کشورهایی نظیر امارات نیز ممکن است از دیگر اهداف واشنگتن باشد؛ این نهادها نقش مهمی در انتقال درآمدهای ایران به یوان چین و تبدیل آن به ارزهای قابل استفاده در داخل کشور ایفا میکنند. با این حال، کارشناسان بر این باورند که چنین اقداماتی به تنهایی برای وادار کردن ایران به تغییر موضع کافی نخواهد بود.
ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد که واشنگتن در قبال ایران بهطور "ساکت" عمل میکند و تحولات این کشور، از جمله نرخ بالای تورم و وضعیت مالی آن را با دقت زیر نظر دارد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا نیز پیش از این تاکید کرده بود که واشنگتن به فشار بر ایران ادامه خواهد داد.
این در حالی است که آمریکا از سال ۲۰۱۸ تا کنون حدود ۲۲۰۰ تحریم علیه ایران اعمال کرده که از این تعداد، تقریباً ۳۵۰ مورد در چارچوب کارزاری با نام "خشم اقتصادی" اجرایی شده است.
در مجموع، با وجود ادعای واشنگتن مبنی بر اثرگذاری فشارهای اقتصادی، گزینههای بعدی آمریکا با یک چالش جدی روبروست: هرچه شدت فشار بر شبکه فروش نفت و انتقال درآمدهای ایران بیشتر شود، هزینههای رویارویی واشنگتن با شرکای اقتصادی تهران، به ویژه چین، نیز افزایش خواهد یافت؛ موضوعی که ممکن است اجرای سیاست "فشار حداکثری" را برای دولت ترامپ پیچیدهتر سازد.