زمین آنقدرها هم گرد نیست؛ تصویر عجیب ناسا
گرانش در همه نقاط زمین به یک اندازه عمل نمیکند و همین تفاوت، تأثیر قابلتوجهی بر شکل سیاره ما دارد.
اگر اقیانوسهای زمین جزر و مد، موج، باد و جریانهای دریایی نداشتند و فقط تحت تأثیر گرانش و چرخش زمین قرار میگرفتند، سطح آنها اندکی متفاوت میشد. در چنین شرایطی، سطح اقیانوسها به جای تشکیل یک کره کاملاً صاف، دارای برآمدگیها و فرورفتگیهای ظریفی میبود.
ناسا در تصویرسازی جدید خود این تفاوتها را ۱۰ هزار برابر بزرگنمایی کرده است؛ به همین دلیل زمین در این تصویر شبیه یک سیبزمینی ناهموار به نظر میرسد.
ژئوئید چیست؟
ژئوئید یک مدل ریاضی از میدان گرانشی زمین است که سطح فرضی آب دریاها را در سراسر کره زمین، حتی در زیر قارهها، نشان میدهد. بنابراین، ژئوئید شکل واقعی سطح فیزیکی زمین نیست.
از آنجا که جرم در بخشهای مختلف زمین بهطور یکنواخت توزیع نشده، میدان گرانشی نیز در نقاط مختلف متفاوت است.
کوهها، گودالهای عمیق اقیانوسی و تفاوت چگالی مواد درون زمین همگی بر میدان گرانشی تأثیر میگذارند. مناطقی که جرم بیشتری دارند، آب را با نیروی بیشتری به سمت خود میکشند و در نتیجه، در مدل ژئوئید به صورت برآمدگی دیده میشوند. در نقاط دیگر، سطح فرضی دریا پایینتر قرار میگیرد و فرورفتگی ایجاد میشود.
پایینترین نقطه ژئوئید در جنوب هند قرار دارد
در تصویر ناسا، اختلاف ارتفاع ژئوئید برای بهتر دیده شدن ۱۰ هزار برابر بزرگنمایی شده است. اما در واقعیت، اختلاف بین بالاترین و پایینترین نقاط ژئوئید حدود ۱۹۱ متر است.
ژئوئید در اطراف ایسلند حدود ۸۵ متر بالاتر از سطح مرجع قرار دارد، در حالی که در منطقهای در جنوب هند حدود ۱۰۶ متر پایینتر از آن است.
این سطح مرجع، یک مدل ریاضی صاف و کمی پَخ از زمین است که بهعنوان مبنایی برای اندازهگیری این اختلافات مورد استفاده قرار میگیرد.
این تصویرسازی بر اساس بیش از یک میلیارد داده و مشاهده است که توسط ۱۹ ماهواره طی ۱۵ سال جمعآوری شدهاند. این دادهها شامل اطلاعات مأموریتهای ماهوارهای ناسا و آژانس فضایی اروپا، از جمله مأموریت GRACE و ماهواره GOCE است.
دانشمندان از ژئوئید برای مطالعه میدان گرانشی زمین و تغییرات آن استفاده میکنند. این اطلاعات همچنین نشان میدهد که چگونه آب، یخ و دیگر تودههای مادی در سراسر سیاره جابهجا میشوند.
به گفته ناسا، اطلاعات مربوط به ژئوئید در زمینههایی مانند نقشهبرداری، نقشهبرداری دقیق و ناوبری نیز اهمیت زیادی دارد.
منبع : یورو نیوز