در واقع، گوشی‌های هوشمند اندرویدی امروزی، به‌سبب برخورداری از ویژگی‌های پیشرفته امنیتی داخلی، دیگر نیازی به این نرم‌افزارهای قدیمی ندارند. با این حال، مهم است که به این نکته توجه کنید که دستگاه شما به‌طور کامل در برابر بدافزارها ایمن نیست و ضرورت امنیت گوشی بر اساس استفاده شما از آن متفاوت خواهد بود.

چگونه اندروید از دستگاه شما در برابر تهدیدات محافظت می‌کند؟

سیستم‌عامل اندروید مانند هر نرم‌افزار دیگری، به طور کامل در برابر ویروس‌ها، بدافزارها و مشکلات امنیتی ایمن نیست. این پلتفرم با تهدیداتی روبرو است که عمدتاً مختص دنیای موبایل است، از جمله اعلان‌های فشاری مخرب. گزارشی در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که چنین اعلان‌هایی در مدت سه ماه سه برابر شده‌اند. بعلاوه، جاسوس‌افزارها به عنوان یک چالش مهم و رو به رشد برای دستگاه‌های موبایل به شمار می‌آیند.

خوشبختانه، برای کاربران معمولی، اندروید دارای ویژگی‌ها و تنظیماتی است که به‌صورت خودکار از گوشی در برابر این تهدیدات محافظت می‌کند. گوگل پلی پروتکت یکی از بزرگترین لایه‌های دفاعی به شمار می‌رود که به طور فعال به دور نگه داشتن اپلیکیشن‌های مضر از گوشی شما کمک می‌کند. گوگل اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵، این سرویس ۲۷ میلیون اپلیکیشن مخرب جدید را از پلی استور مسدود کرده است. پلی پروتکت به‌طور مداوم اپلیکیشن‌های شما را هنگام نصب و پس از آن بررسی می‌کند تا تهدیدات潜ی را تشخیص دهد. در صورت شناسایی تهدید، بسته به شدت آن، ممکن است اپلیکیشن را غیر فعال کرده یا به طور خودکار حذف کند.

علاوه بر این، اندروید از «سندباکسینگ» برای جداسازی هر اپلیکیشن از دیگر برنامه‌ها استفاده می‌کند. این ویژگی به هر اپلیکیشن یک شناسه کاربری ایمن اختصاص می‌دهد و آن‌ها را به گونه‌ای اجرا می‌کند که با دیگر اپلیکیشن‌ها تعامل نداشته باشند. همچنین، گوشی‌های هوشمند مدرن اندرویدی به‌روزرسانی‌های امنیتی منظم را دریافت می‌کنند تا آسیب‌پذیری‌های موجود رفع گردد، در حالی که سیستم مجوزدهی به گونه‌ای طراحی شده است که پیشگیرانه و انتخابی باشد و از داده‌ها، مخاطبین و محیط اطراف شما محافظت کند. گوگل پلی پروتکت همچنین به این تلاش کمک می‌کند و در مقابل اپلیکیشن‌هایی که درخواست دسترسی به اطلاعات حساس را دارند، هشدار می‌دهد و مجوزهای اپلیکیشن‌هایی که برای مدتی استفاده نشده‌اند را به‌طور خودکار بازنشانی می‌کند.

محافظت اندروید به‌طور مداوم در حال پیشرفت است و هوش مصنوعی (AI) نیز سهم خود را ایفا می‌کند. این سیستم به دنبال ایجاد راهکارهایی برای مسدود سازی تماس‌های کلاهبرداری است تا تماس‌های خطرناک مانند تماس‌های بانکی را قطع کند. قابلیت تشخیص تهدیدات زنده خود را گسترش می‌دهد تا فعالیت‌های مشکوک از قبیل فوروارد کردن پیامک‌ها به شماره‌های دیگر را شناسایی کند. به‌علاوه، گوگل سیاست‌های خود را در مورد نصب جانبی برنامه‌های اندروید تغییر داده و تنها به «کاربران باتجربه» اجازه می‌دهد که برنامه‌هایی را که از محافظت پلی استور فرار می‌کنند نصب کنند. این تغییر با یک دوره تأخیر اولیه ۲۴ ساعته و نیاز به احراز هویت توسعه‌دهندگان همراه خواهد بود.

بزرگترین خطرات موبایل که آنتی ویروس نمی‌تواند از شما محافظت کند

مهندسی اجتماعی در مرکز این خطرات قرار دارد. پیامک‌ها و تماس‌های تلفنی جعلی ابزارهای اصلی کلاهبرداری هستند و اگرچه اندروید در حال لایه‌بندی با هوش مصنوعی برای جلوگیری از آن‌ها است، هنوز به‌طور کامل در دسترس نیست. به وضوح همه ما پیامک‌های جعلی با لینک‌های فیشینگ را دیده‌ایم که برای ترغیب شما به افشای اطلاعاتتان طراحی شده‌اند، از جمله رمز عبور یا اطلاعات شخصی که برای مقاصد بد استفاده می‌شود. حمایت فنی جعلی، گزارش مشکل به‌جای فرزند یا خویشاوند، و کلاهبرداری‌های مالی عاشقانه همه تهدیدات روان‌شناختی هستند که هیچ آنتی ویروس اندرویدی قادر به مقابله با آن‌ها نیست.

شما همچنین در زمان اتصال به شبکه‌های عمومی، در معرض خطر بیشتری خواهید بود. اتصال به یک شبکه وای‌فای عمومی می‌تواند دستگاه شما را در معرض تهدید قرار دهد، به‌خصوص اگر از VPN استفاده نکنید. افرادی که بر اتصال شما نظارت می‌کنند می‌توانند داده‌های رمزگذاری نشده را رهگیری کرده و یا جلسات مرورگر شما را مختل کرده و شما را به وب‌سایت‌های جعلی هدایت کنند تا اطلاعات شما را به سرقت ببرند.

اعلان‌های فشاری مخرب نیز یکی از روش‌های کلاهبرداران به شمار می‌آید. با کلیک بر روی گزینه «اجازه» در این وب‌سایت‌های نادرست، ممکن است به آن‌ها اجازه دهید تا با پیام‌های شبیه به هشدارهای واقعی شما را هدف قرار دهند. بعضی از آن‌ها حتی می‌گویند که شما به ویروس آلوده شده‌اید، که به طرز کنایه‌آمیزی اتفاق می‌افتد.

در چه شرایطی نصب آنتی ویروس اندروید منطقی است؟

سطح خطر همیشه یکسان نیست. خطراتی که شما هنگام کار با گوشی هوشمند اندرویدی خود با آن‌ها مواجه می‌شوید، ممکن است از روزی به روز دیگر یا از فردی به فرد دیگر فرق کند. واضح‌ترین نقاط ضعف برای حمله، مکان‌هایی هستند که شما را در معرض بیشترین خطر قرار می‌دهند. به‌عنوان مثال، استفاده از شبکه‌های وای‌فای عمومی خطرناک است، به‌خصوص در مکان‌های شلوغی همچون فرودگاه‌ها یا لابی هتل‌ها. حتی سازمان امنیت حمل‌ونقل آمریکا (TSA) در مورد خطرات شبکه‌های وای‌فای عمومی هشدار می‌دهد. در حالی که استفاده از یک VPN که اتصال شما را رمزگذاری می‌کند، احتمالاً بهترین شکل دفاع است، نرم‌افزار آنتی ویروس اندروید می‌تواند در مراحل بعدی کمک کند تا فایل‌هایتان را برای هرگونه بدافزار که ممکن است دانلود کرده باشید، دوباره بررسی کند.

اگر شما از آن دسته افرادی هستید که به نصب برنامه‌های جانبی تمایل دارید، همچنین می‌توان گفت که نصب یک برنامه آنتی‌ویروس برای اندروید می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. در حالی که گوگل پلی پروتکت اپلیکیشن‌ها را به‌طور مداوم بررسی می‌کند، حتی اپلیکیشن‌هایی که از پلی استور نیز نیستند، اما اگر این قابلیت را غیرفعال کرده باشید یا از دستگاهی بدون سرویس‌های گوگل پلی (Google Play services) استفاده کنید، این حفاظت کارایی نخواهد داشت. محافظت پیشرفته گوگل در برابر نصب جانبی به‌زودی در دسترس خواهد بود، اما فقط برای دستگاه‌های تأیید شده اندرویدی.

علاوه بر این، اگر نشانه‌های روشنی از آلوده شدن گوشی اندرویدی شما به ویروس در دست دارید و قصد دریافت راه‌اندازی مجدد دارید، نصب آنتی‌ویروس یک ایده خوب خواهد بود. این نشانه‌ها ممکن است شامل پنجره‌های پاپ‌آپ، کاهش ناگهانی سرعت، درخواست‌های مجوز غیرمعمول یا حتی شارژ باتری غیر عادی باشد. این موارد ممکن است به دلیل وجود یک عفونت نباشند، اما باید مورد بررسی قرار گیرند.

استفاده از گوشی اندرویدی که به‌روزرسانی‌های سیستم‌عامل یا امنیتی را دریافت نمی‌کند، شما را در معرض خطر بیشتری قرار می‌دهد. یک آنتی‌ویروس اندروید نمی‌تواند به‌طور کامل جایگزین این به‌روزرسانی‌ها شود، اما می‌تواند شما را در برابر خطراتی که ناشی از یک آسیب‌پذیری کشف‌شده در دنیای واقعی ناشی می‌شود، محافظت کند.

آیا آنتی ویروس اندروید واقعاً ضروری است؟

برای اکثریت کاربران، نرم‌افزارهای آنتی‌ویروس برای گوشی‌های هوشمند اندرویدی واقعاً ضروری نیستند. گوگل پلی پروتکت به شما در برابر اپلیکیشن‌های خطرناک محافظت می‌کند و استفاده از یک VPN می‌تواند به حفظ امنیت شما در زمان آنلاین بودن کمک کند. طراحی اپلیکیشن‌های اندروید به گونه‌ای است که اجازه تعامل با یکدیگر را در هنگام اجرا نمی‌دهد و مجوزها به‌طور عمده انتخابی هستند، بنابراین شما می‌توانید به‌خوبی کنترل کنید که آن‌ها چه اطلاعاتی را می‌توانند در دستگاه شما مشاهده کنند و به چه چیزهایی دسترسی داشته باشند.

با این حال، اگر شما کاربری با ریسک بالا هستید، ممکن است وجود یک آنتی‌ویروس تفاوت زیادی ایجاد کند. دسترسی به وب‌سایت‌های خطرناک یا نصب برنامه‌های جانبی، به خصوص در صورتی که قادر به غیر فعال کردن ویژگی گوگل پلی پروتکت هستید، شما را به یک هدف جذاب‌تر برای بدافزارها تبدیل خواهد کرد. در این صورت، نصب یک آنتی‌ویروس معتبر می‌تواند به عنوان یک آرامش خاطر اضافی مفید باشد، مشروط بر اینکه از یک توسعه‌دهنده معتبر در پلی استور باشد. برندهای مطرحی چون نورتون (Norton) یا آواست (Avast) هم‌چنان در این حوزه موجودند و معمولاً با مجموعه‌ای کامل از خدمات حفاظت شامل ویژگی‌هایی چون اتصال VPN، مسدود کردن تبلیغات مضر و فیلتر پیامک همراه هستند.

به‌هرحال، آگاهی و آموزش یکی از بهترین روش‌های دفاع در هر یک از این موقعیت‌ها است. اگر بتوانید از سناریوهایی که ممکن است شما را در معرض خطر قرار دهند دوری کنید، در طول زمان امنیت بالاتری را تجربه خواهید کرد. این به معنای بررسی دقیق تماس‌های ناشناس یا دقت بیشتر در مواجهه با پیام‌های غیرعادی از دوستان و عزیزان شماست که به‌نظر مشکوک می‌آید.

نصب نکردن آنتی ویروس اندروید هیچ عیبی ندارد. برخی حتی معتقدند که اصولاً به آن‌ها نیازی نیست. پاسخ نهایی به این سوال به وضوح مشخص نیست و به خود شما بستگی دارد. خوشبختانه، تدابیر امنیتی داخلی گوگل تضمین می‌کند که اغلب کاربران اندروید به‌طور خودکار محافظت می‌شوند و این اقدامات به تکامل خود در برابر تهدیدات جدید و جدی‌تر ادامه خواهند داد.