به گزارش هریتیج دیلی؛ محققان باستانشناسی در شهر باستانی کیبیرا واقع در جنوب غربی ترکیه یکی از مهمترین کشفیات اخیر را به انجام رساندهاند؛ آنها با ترکیب قطعات پراکنده مرمر، مجسمهای به ارتفاع ۲٫۱۴ متر از امپراتور هادریان را به وجود آوردهاند؛ یک اثر که به عنوان یکی از کاملترین پیکرههای شناختهشده از این امپراتور در آناتولی به شمار میرود.
این کشف تنها به هادریان محدود نمیگردد. همچنین تکههایی از مجسمه همسرش، امپراتریس سابینا، و تعدادی پیکره رومی دیگر در این محل به چشم میخورد؛ مجموعهای که میتواند اطلاعات جدیدی در مورد موقعیت کیبیرا در دوران امپراتوری روم فاش کند.
چهرهای که هویت مجسمه را نمایان کرد
کاوشهای مربوط به کیبیرا از سال ۲۰۰۶ آغاز شده است، اما تمرکز بر روی دروازه ورودی باشکوه شهر در فصلهای اخیر افزوده شده است؛ این سازه سهطاقه با برجهای دایرهای، یکی از ورودیهای مرکزی شهر به حساب میآید.
شوکرو اوزودوغرو، سرپرست تحقیقات، بیان کرده است که باستانشناسان در ابتدا با انبوهی از سنگ های ریزش کرده مواجه شدند. در میان این debris، سر مرمری سالمی از هادریان پیدا شد؛ همان کشفی که مسیر تحقیقات را دگرگون کرد.
پس از بررسیها، پژوهشگران متوجه شدند که این سر با تنه زرهپوشی که سالها پیش یافت شده بود، هماهنگی دارد. این تطابق این امکان را فراهم آورد که بخش بزرگی از مجسمه بازسازی گردد.
شیری بر زره و عقابی در بر سینه امپراتور
این مجسمه از مرمر بسیار مرغوبی که از معادن افیون-دوگر و ایسجهحصار استخراج شده است، تراشیده شده و هادریان را در لباس نظامی به تصویر میکشد. زره وی مزین به عناصر برجستهای از شیر و عقاب است که قدرت و مقام امپراتور را به نمایش میگذارد.
باستانشناسان تاریخ ساخت این اثر را حداکثر به سال ۱۳۰ میلادی نسبت دادهاند؛ زمانی که هادریان در اوج قدرت خود به سر میبرد و سفرهای فراوانی به استانهای شرقی امپراتوری، از جمله آناتولی، داشت.
آیا این مجسمه برای گرامیداشت هادریان ساخته شده بود؟
یک از فرضیههای جذاب در میان پژوهشگران این است که مجسمه ممکن است برای استقبال از سفر احتمالی هادریان به کیبیرا ساخته شده باشد.
در دوران روم، شهرها برای نشان دادن وفاداری و اهمیت خویش به امپراتور، مجسمهها و بناهای یادبود میساختند. هرچند هنوز هیچ مدرک مستند مبنی بر حضور هادریان در کیبیرا یافت نشده، اما زمان ساخت و موقعیت نصب این پیکره چنین احتمالی را تقویت میکند.
چنانچه این فرضیه صحیح باشد، این مجسمهها جزئی از نمای باشکوه دروازهای بودهاند که هر مسافری هنگام ورود به شهر از آن عبور میکرده است.
همسر امپراتور نیز از زیر خاک بیرون آمد
کاوشها تنها به مجسمه هادریان محدود نبودند. پژوهشگران همچنین موفق به شناسایی بخشهای معنیداری از مجسمه سابینا، همسر هادریان، شدهاند.
علاوه بر این، مجسمه زرهپوش دیگری به ارتفاع تقریباً ۱٫۸۶ متر، یک تندیس زنانه و یک سر مردانه نیز کشف شده است. تا کنون حدود ۲۰ تکه مجسمه، شامل دستها، پاها و دیگر بخشهای بدن، از این محوطه بیرون آمده و ممکن است در فصلهای آینده کاوش، قطعات مفقوده بیشتری نمایان گردد.
زلزلهای که همه چیز را ویران کرد
پژوهشهای باستانشناسی نشان میدهد که این مجسمهها احتمالاً در زلزله بزرگی که در سال ۴۱۷ میلادی به وقوع پیوست، از بخش بالایی دروازه به زمین سقوط کردند.
ارتفاع بالای محل قرارگیری آنها باعث شد که هنگام برخورد با زمین تکهتکه شوند؛ تکههای که نزدیک به ۱۶ قرن زیر آوار باقی مانده بودند و اکنون دوباره جمعآوری شدهاند.
پروژهای که هنوز ادامه دارد
تحقیقات دروازه ورودی کیبیرا از سال ۲۰۲۵ وارد مرحله جدیدی شده و تا کنون حدود ۲۵۰۰ بلوک سنگی از محل جابجا، مستندسازی و طبقهبندی شدهاند.
باستانشناسان اعلام کردهاند که حداقل یک فصل دیگر برای تکمیل حفاریها لازم است و پس از آن مرحله اصلی بازسازی و مرمت آغاز خواهد شد.
پس از اتمام عملیات حفاظتی، انتظار میرود که همه چهار مجسمه در موزه بوردور به نمایش گذاشته شوند؛ جایی که بازدیدکنندگان قادر خواهند بود یکی از کاملترین بازسازیهای یک امپراتور رومی در آناتولی را از نزدیک مشاهده کنند.