با توجه به تازهترین اخبار داخلی، بررسیهای بهعملآمده نشان میدهد که اختلال در دریافت پیامکها و عدم پذیرش پیششماره ۹۸+ واقعیتی است که از یک شایعه ساده فراتر رفته است. با این حال، دلایل فنی دقیقی که این موضوع را توجیه کند، هنوز بهخوبی روشن نیست.
تحلیل وقایع اختلال در کد تأیید گوگل؛ ناشی از تحریم یا مشکلات فنی؟
در روزهای اخیر، شاهد انتشار گزارشهای متعددی در میان کاربران اینترنت و رسانهها هستیم که از بروز مشکلات جدی در فرآیند ثبتنام و دریافت کد تأیید گوگل خبر میدهند. بنا بر آنچه که در گزارشهای مردمی درج شده، این اختلال به تمام بخشهای فعال جیمیل مربوط نمیشود و ایمیلها و حسابهای کاربری قدیمی همچنان در دسترس هستند و دسترسی عمومی به آنها مسدود نشده است.
مشکل اصلی در واقع در مراحل ایجاد حساب کاربری جدید و فرآیند تأیید شماره موبایل و نیز بازیابی حسابهای از دست رفته به نمایان شدن خود میپردازد. کاربران ایرانی در طی این مراحل با خطای عدم دریافت کد تأیید گوگل برای احراز هویت مواجه میشوند یا سیستم بهسادگی شمارههای دارای پیششماره ایران را در همان مرحله آغازین رد میکند.
انتشار این تجربیات باعث شده است که برخی از رسانهها نسبت به احتمال اعمال تحریمهای جدید و مسدودسازی رسمی شمارههای ایرانی از سوی این شرکت فناوری اشاره کنند.
تحلیل دقیق گزارشهای موجود نشان میدهد که این مشکل فراتر از حدس و گمانهای مجازی است و شواهد ملموسی از آن در انجمنهای رسمی پشتیبانی حسابهای گوگل مشاهده میشود. یکی از نمونههای مهم، پستی است که یک کاربر در تاریخ اول ژوئیه ۲۰۲۶ در این انجمن منتشر کرد و به وضوح توضیح داد که شمارههای ایرانی در اکثر مواقع قادر به دریافت کد تأیید پیامکی نیستند یا سیستم اصولاً اجازه عبور از این مرحله را به آنان نمیدهد.
در همان راستا، تجارب مشابهی توسط افراد مختلف به اشتراک گذاشته شده است. با این حال، لازم به ذکر است که محتوای این بخش حاصل ثبتنامهای کاربران است و دیدگاههای بیان شده در آن لزوماً بیانگر موضع یا سیاست رسمی گوگل به شمار نمیرود. بعلاوه، مشکل عدم دریافت پیامک تأیید تاریخچهای طولانیمدت دارد و مشابه مواردی در فوریه و مه ۲۰۲۶ نیز به ثبت رسیده که بعضی از کاربران تحت آن اعلام کرده بودند گزینه تماس تلفنی گوگل برای دریافت کد هم به خطوطشان متصل نمیشود.
در آن زمان، کارشناسان غیررسمی انجمن به مسائلی نظیر اختلال شبکه محلی یا محدودیتهای منطقهای اشاره کرده بودند و بنابراین، صرف وجود این گزارشها به معنای روشنی علت اصلی اختلال نیست.
سیاستهای فنی گوگل و خطاهای منطقهای
شرکت گوگل در مستندات رسمی خود به این نکته اشاره دارد که به منظور حفظ امنیت و افزایش اعتماد کاربران، در شرایط خاص، احراز و تأیید شماره موبایل را برای تأسیس حساب یا ورود کاربران اجباری میکند. از منظر فنی، نرسیدن کد پیامکی ممکن است به خاطر ترافیک و ناپایداری شبکه یا مشکلات در خطوط اپراتورهای مخابراتی باشد؛ به همین دلیل به کاربران توصیه میشود که در این مواقع روش تماس صوتی را انتخاب کنند.
نکته دیگر اینکه سیستمهای امنیتی گوگل به منظور جلوگیری از سوءاستفاده و ایجاد حسابهای غیرمجاز، تعداد حسابهای معتبر مرتبط با یک شماره تلفن و دفعات درخواست تأیید را محدود میکنند.
بنابراین، مشاهده پیامی مانند «این شماره تلفن برای تأیید قابل استفاده نیست» همیشه به معنای اعمال تحریم کشوری نیست و ممکن است دلایلی همچون رفتارهای غیرعادی، تجاوز به حد مجاز، مشکلات در سیستمهای ارسال پیامک تجاری یا محدودیتهای اعمال شده توسط اپراتور عامل آن باشد؛ موضوعی که پیشتر توسط کاربران کشورهای دیگر نیز بارها گزارش شده است.
بررسی احتمالات و عدم اعلام سیاست تحریمی رسمی
تجربه کاربرانی که با رد شدن شمارههای ۹۸+ مواجه هستند، بیانگر یک واقعیت محرز است که ماهها در سال ۲۰۲۶ ادامه داشته است. با این حال، از نظر فنی و حقوقی، تفاوت قابل توجهی بین بروز یک چالش در مسیر ثبت شماره با اعلام رسمی گوگل برای اعمال تحریم کلی وجود دارد.
تا به امروز هیچ سند، بیانیه یا ابلاغیهای از سوی گوگل در خصوص اتخاذ رویه جدید برای مسدود کردن پیششمارههای ایرانی منتشر نشده است. بنابراین، همچنان سناریوهای مختلفی از مشکلات در زیرساختهای بینالمللی ارسال پیامک و نواقص اپراتورهای داخلی تا فعال شدن فیلترهای ضدهرزنامه و موانع منطقهای مطرح است.
تحلیل کارشناسان امنیت شبکه درباره ریشه اختلالات اخیر
آرین اقبال، کارشناس امنیت شبکه در گفتوگویی با خبرآنلاین بیان کرد که در ابتدا احتمال اختلال در نشانی آیپی یا حساسیت سیستمهای حفاظتی گوگل را مورد بررسی قرار داده است. اما پس از انجام آزمایش با آیپیهای مختلف، از جمله نشانیهای داخلی و آزمایش سیمکارتهای متعلق به اپراتورهای گوناگونی مانند همراه اول، ایرانسل، رایتل و شاتلموبایل، متوجه شده که هیچکدام از این شمارهها حتی در مرحله اولیه قبول نمیشوند و در این مرحله خطا بهوجود میآید.
به گفته این کارشناس، گسترش کمبود دریافت کد تأیید گوگل در میان تمامی اپراتورها و استمرار خطا در بستر آیپیهای متعدد، احتمال وجود نقص مقطعی در مسیر ارسال پیامک یا اشکال در یک اپراتور خاص را به حداقل میرساند و این احتمال وجود محدودیت در لایههای سرور گوگل یا تغییر در فرآیند اعتبارسنجی شمارههای ایران را افزایش میدهد.
با این حال، وی خاطرنشان کرد که ازآنجاکه گوگل موضعی رسمی در این خصوص اتخاذ نکرده، نمیتوان با قطعیت درباره تحریم جدید سخن گفت و تأیید نهایی چنین فرضیهای نیازمند اعلامیه رسمی از جانب شرکت یا بررسیهای فنی جامعتر خواهد بود.