به گزارش هریتیج دیلی، یخهای در حال عقبنشینی کوههای یوتونهایمِن در نروژ، پرده از روی تعدادی آثار باستانی برمیدارند که برخی از آنها بیش از ۶ هزار سال قدمت دارند. در خلال سه هفته کاوش فشرده، باستانشناسان موفق به کشف ۴۸ تیر باستانی از درون یخهای ذوب شده شدند؛ در میان این کشفیات، یک سرپیکان سنگی با قدمت نزدیک به ۵ هزار سال، بهخصوص توجهها را به خود جلب کرد.
این کشفیات از اهمیت بسیاری برای باستانشناسی یخچالی در مناطق اینلاندت برخوردار هستند؛ جایی که پروژه بررسی آثار باستانی که از یخ بیرون آمدهاند، بیستمین سال فعالیت خود را جشن میگیرد. اشیای کشف شده به دورههای مختلف پیشاتاریخی تعلق دارند و دامنه زمانی آنها از عصر سنگ تا عصر برنز را شامل میشود.
سرپیکان ۵ هزار ساله با بقایای دسته چوبی
یکی از کشفیات بارز امسال در ناحیه لانگفونه در یوتونهایمِن بهدست آمد. باستانشناسان یک سرپیکان ساخته شده از سنگ لوح را در میان شن و سنگریزهها بر روی سنگداد کوه پیدا کردند. در ابتدا فرض میشد که این سرپیکان تنها یک نمونه منحصر به فرد است، اما پس از بررسیهای بیشتر، اهمیت این کشف بیشتر نمایان گردید.
دو بخش از دسته چوبی اصل تیر نیز به همان مکان باقی مانده بود. قرار گرفتن در یخ به مدت هزاران سال، بخشهایی از این جزء ارگانیک حساس را حفظ کرده و به باستانشناسان این امکان را میدهد که جزئیاتی را مشاهده کنند که معمولاً در این نوع آثار باستانی به کلی ناپدید میشوند.
آثار بستها و نیز تار از پوست درخت غان که برای محکم کردن سرپیکان به دسته چوبی اضافه شده بود، هنوز بر روی این یافته وجود دارند. این جزئیات اطلاعات گرانبهایی درباره تکنیکهای ساخت ابزارهای شکار در حدود ۵ هزار سال پیش به پژوهشگران ارائه میدهد.
۴۸ تیر باستانی از دل یخ بیرون آمدند
سرپیکان لانگفونه تنها کشف قابل توجه این فصل بود. باستانشناسان در طول سه هفته فعالیت میدانی، در مجموع ۴۸ تیر باستانی را از مناطقی که یخ آنها در حال تحلیل بود، استخراج کردند. بسیاری از این آثار به بیش از ۲ هزار سال پیش باز میگردند و قدیمیترین نمونهها به بیش از ۶ هزار سال قبل مربوط میشوند.
این دامنه زمانی نشان میدهد که انسانها برای هزاران سال از ارتفاعات کوهستانی نروژ بهرهبرداری میکردند. یافتههای جدید به شواهد پیشین اضافه میشوند که نشاندهنده حضور انسانها در این نواحی، تردد در ارتفاعات و شکار در محیطهای سرد و دشوار است.
در یکی از صحنههای جالب این فصل، گلهای از گوزنهای شمالی اهلی در نزدیکی محل کشف سرپیکان جمع شدند و به تماشای فعالیتهای باستانشناسان روی یخ پرداختند؛ این صحنه ارتباط عمیق میان مناظر امروزی منطقه و تاریخ طولانی حضور انسانها در آن را به طور غیرمعمولی بازسازی کرد.
قدیمیترین یخها، قدیمیترین آثار را حفظ کردهاند
اهمیت کشفیات امسال تنها به قدمت یا وضعیت حفاظت آنها محدود نمیشود. باستانشناسان اکنون با پدیدهای مواجه هستند که همزمان فرصت و تهدیدی برای تحقیقات باستانشناسی محسوب میشود.
با عقبنشینی یخهای کوهستانی، بخشهایی از متریالی که هزاران سال درون یا زیر یخ مدفون بودهاند، بهنحو شگفتانگیزی نمایان میشوند. از آنجا که برخی از قدیمیترین تودههای یخ ممکن است شامل قدیمیترین آثار باقیمانده در کوهستان باشند، ذوب شدن آنها به معنای پیدایش شواهدی از دورههای بسیار دور تاریخ انسان است.
متریالهای ارگانیک از قبیل چوب، چرم و بقایای گیاهی معمولاً در شرایط طبیعی به سرعت نابود میشوند، اما یخ میتواند آنها را به مدت طولانی حفظ کند. بنابراین، ذوب شدن یخچالها و تودههای یخی فرصت کشف اشیایی را فراهم میآورد که در شرایط عادی احتمال زیادی برای باقی ماندن نداشتند.
عصر سنگ از دل یخ بیرون میآید
کشفیات امسال در یوتونهایمِن دو روایت به هم پیوسته را بیان میکنند. از طرفی، تیرها و سرپیکانهای یافته شده، شواهد تازهای از زندگی انسانهایی را به نمایش میگذارند که هزاران سال پیش برای شکار و رفت و آمد به ارتفاعات نروژ مراجعه میکردند. از طرف دیگر، وضعیت کنونی این آثار نشان میدهد که تغییرات معاصر در پوشش یخی کوهستان چگونه میتواند تصور باستانشناسی این مناطق را دگرگون کند.
هرچه یخهای قدیمیتر تنزل میکنند، احتمال نمایان شدن آثار مربوط به دورههای پیشاتاریخ دورتر نیز افزایش مییابد. بدین ترتیب، پژوهشگران در یوتونهایمِن اکنون با پدیدهای مواجه هستند که معنای آن کاملاً مشهود است: بخشی از تاریخ عصر سنگ پس از گذشت هزاران سال، نه از بطن خاک، بلکه از دل یخ به بیرون آمده است.