کدام ترکیبات واقعاً چین‌وچروک پوست را کم می‌کنند؟
خرید محصولات کاهش‌دهنده چین‌وچروک گاهی شبیه خواندن یک کتاب شیمی زیستی است؛ روی بسته‌بندی این محصولات نام موادی مانند رتینوئیدها، آنتی‌اکسیدان‌ها، پپتیدها و اسیدهای لایه‌بردار دیده می‌شود. با این حال، به نوشته اکونومیست، بسیاری از ادعاهای مربوط به جوان‌تر نشان دادن پوست بر مطالعاتی با حمایت شرکت‌های تولیدکننده یا نظرسنجی از مصرف‌کنندگان تکیه دارند و نه شواهد بالینی دقیق.
پوست پیرتر حاصل دو فرایند است: گذشت زمان و آسیب‌های محیطی ناشی از اشعه فرابنفش، آلودگی هوا و سیگار کشیدن. این عوامل به رشته‌های کلاژن و الاستین که ساختار نگهدارنده پوست را تشکیل می‌دهند آسیب می‌زنند و در ایجاد چین‌وچروک و افتادگی پوست نقش دارند.
به نوشته اکونومیست، اگر فردی به دنبال ماده‌ای برای کاهش چین‌وچروک باشد، ترتینوئین، که با نام اسید رتینوئیک نیز شناخته می‌شود، از قوی‌ترین پشتوانه‌های علمی برخوردار است. این ماده مشتقی از ویتامین A است و در ابتدا برای درمان آکنه تولید شد، اما متخصصان پوست در دهه ۱۹۸۰ متوجه شدند بیمارانی که از آن استفاده می‌کنند، علاوه بر کاهش جوش‌ها، چین‌وچروک کمتری نیز دارند.
مطالعات نمونه‌های پوست و تصویربرداری‌های غیرتهاجمی نشان داده‌اند که ترتینوئین می‌تواند لایه بیرونی پوست را ضخیم‌تر کند و در نتیجه ظاهر پوست را صاف‌تر و خطوط ظریف را کمتر کند. همچنین تولید کلاژن را در لایه زیرین پوست تحریک می‌کند و به بازسازی بخشی از ساختار حمایتی پوست کمک می‌کند.
ترتینوئین معمولاً تنها با نسخه پزشک در دسترس است و می‌تواند باعث تحریک پوست شود. در مقابل، رتینول و رتینال، که از مشتقات ملایم‌تر ویتامین A هستند، در بسیاری از کرم‌ها و سرم‌های بدون نسخه استفاده می‌شوند. این مواد پس از جذب در پوست به ترتینوئین تبدیل می‌شوند. اکونومیست توصیه می‌کند برای کاهش احتمال تحریک، استفاده از رتینوئیدهای بدون نسخه با غلظت پایین آغاز شود و به‌تدریج افزایش یابد.
ویتامین C نیز از دیگر ترکیباتی است که شواهدی درباره اثر آن بر پیری پوست وجود دارد. این ویتامین در تولید کلاژن نقش مهمی دارد و شواهدی نشان می‌دهد که می‌تواند به کاهش چین‌وچروک و تغییرات رنگدانه‌ای پوست کمک کند. با این حال، ویتامین C ماده‌ای ناپایدار است و اگر محصول به‌درستی تولید یا نگهداری نشود، ممکن است به‌سرعت تجزیه و بی‌اثر شود.
پپتیدها نیز از ترکیبات رایج محصولات ضدچروک هستند. پپتیدها زنجیره‌های کوتاهی از اسیدهای آمینه‌اند. برخی از آنها تولید پروتئین‌های سازنده ساختار پوست را تحریک می‌کنند، برخی مانع تجزیه این پروتئین‌ها می‌شوند و بعضی دیگر با شل کردن عضلات صورت، عملکردی شبیه بوتاکس دارند. با این حال، اکونومیست تأکید می‌کند که مطالعات مورد استفاده شرکت‌های تولیدکننده محصولات آرایشی برای اثبات اثر ضدچروک پپتیدها، اغلب توسط همان شرکت‌ها انجام شده یا هزینه آن تأمین شده است.
این ترکیبات را می‌توان به شکل‌های مختلف با یکدیگر ترکیب کرد، اما برای مشاهده نتیجه باید صبور بود. متخصصان پوست توصیه می‌کنند یک برنامه مراقبت از پوست برای چند ماه ادامه پیدا کند و سپس درباره نتیجه آن قضاوت شود.
با وجود اینکه برخی از این ترکیبات می‌توانند بخشی از نشانه‌های پیری پوست را معکوس کنند، پیشگیری همچنان مؤثرتر است. به نوشته اکونومیست، محافظت از پوست در برابر نور خورشید مهم‌ترین اقدام برای مقابله با آسیب‌های پوستی ناشی از افزایش سن است.
منبع: The Economist