پشتیبانی قهوه از بهداشت روانی
بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط خبرگزاری مهر و به نقل از مدیکال نیوز تودی، تحقیقات اخیر نشان داده است که نوشیدن نوشیدنی‌های غیرالکلی قنددار به افزایش ۱۸ درصدی خطر ابتلا به افسردگی مرتبط است، در حالی که قهوه به‌عنوان یک سپر حفاظتی به نظر می‌رسد.
این نکته واضح است که این خاصیت مثبت تنها در مورد قهوه‌های ساده و فاقد شکر (یا با کمترین میزان قند) مصداق دارد و قهوه‌هایی که دارای مقادیر زیاد شکر هستند، با خطرات مختلفی برای سلامتی در ارتباط هستند.
این مقاله به بررسی داده‌های حاصل از ۵۹ تحقیق پرداخت که شامل بیش از دو میلیون نفر از ۲۲ کشور مختلف بوده است. نتایج نشان داد افرادی که مقادیر بیشتری قهوه مصرف می‌کردند، به میزان تقریبی ۱۳ درصد کمتر از کسانی که مصرف قهوه را به حداقل رسانده یا از آن پرهیز می‌کردند، در معرض علائم افسردگی قرار داشتند.
با این حال، این سپر حفاظتی صرفاً در زمینه افسردگی قابل مشاهده است و به نظر نمی‌رسد که افزایش مصرف قهوه تأثیر مشابهی بر روی اضطراب یا استرس داشته باشد.
چندین تحقیق رابطه‌ای میان نوشیدنی‌های قنددار و نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شیرین‌کننده‌های مصنوعی و افزایش ریسک ابتلا به اختلالات سلامت روان و ظهور علائم بیشتر را شناسایی کرده‌اند.
دانشمندان در توضیح این پدیده می‌گویند: «یکی از مکانیزم‌های محتمل، التهاب است. مصرف منظم یک رژیم غذایی غنی از قند می‌تواند فعالیت‌های التهابی در نواحی مغزی مربوط به پاسخ‌های اضطرابی را افزایش دهد؛ این شامل افزایش نشانگرهای التهابی نظیر IL-۶ و TNF-α می‌شود. نوشیدنی‌های حاوی قند ممکن است در نوسانات قند خون و مقاومت به انسولین نیز تأثیرگذار باشند؛ عواملی که می‌توانند بر "فاکتور نوروتروفیک مشتق‌شده از مغز" (BDNF) و قابلیت انعطاف‌پذیری نورونی (نوروپلاستیسیته) تأثیر بگذارند.»
فاکتور نوروتروفیک مشتق‌شده از مغز (BDNF) پروتئینی حیاتی است که به رشد و نگهداری از نورون‌ها کمک می‌کند و میزان پایین آن با افزایش خطر ابتلا به افسردگی وابسته شناخته شده است.
یکی دیگر از راه‌های تأثیر شکر بر سطح اضطراب، رابطه آن با هورمون کورتیزول است.
محققان اضافه می‌کنند: «رژیم‌های غذایی با قند بالا می‌توانند ریتم طبیعی ترشح کورتیزول را مختل کنند و بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-فوق‌کلیه (HPA) که مسئول تنظیم واکنش‌ها به استرس است، تأثیر بگذارند. استرس اکسیداتیو نیز احتمالاً در این قضیه نقش دارد.»
از طرف دیگر، رژیم‌های غذایی سرشار از قند و جذب نامناسب فروکتوز ممکن است موجب کاهش سطح سروتونین در بدن شوند؛ وضعیتی که می‌تواند تأثیر منفی بر تنظیم خلق‌وخو بگذارد.
با این حال، قهوه ممکن است به کاهش خطر افسردگی کمک کند. تحقیقات گذشته نشان داده‌اند که نوشیدن قهوه می‌تواند از سلامت روان حمایت کند. یک مطالعه خاص به این نتیجه رسیده که مصرف روزانه ۴ فنجان قهوه می‌تواند خطر افسردگی را در زنان تا ۲۰ درصد کاهش دهد.
اما چگونه قهوه این اثر حفاظتی را اعمال می‌کند؟ یکی از شیوه‌هایی که محققان به آن اشاره می‌کنند، تأثیر کافئین بر انتقال‌دهنده‌های عصبی در مغز است.
کافئین با مسدود کردن آدنوزین، که نقشی مهم در ایجاد احساس خواب‌آلودگی و کندی فعالیت مغز دارد، می‌تواند به‌طور طبیعی سطح دوپامین و سروتونین را افزایش دهد - دو انتقال‌دهنده عصبی ضروری برای ایجاد انگیزه، لذت و خوشحالی.
یکی دیگر از احتمال‌ها، محتوای غنی قهوه از آنتی‌اکسیدان‌هاست. آنتی‌اکسیدان‌هایی نظیر اسید کلروژنیک قادرند به کاهش التهاب در مغز کمک کنند که از جمله عوامل اصلی به وجود آوردنده افسردگی می‌باشد.