کاتالیست‌های اجاره‌ای تحت بررسی‌های زیست‌محیطی/ بازگشت خودروهای آلاینده به فرآیند تولید
احمد طاهری در گفتگو با ایسنا، در خصوص نقش سازمان حفاظت محیط زیست در الزام خودروسازان به کاهش مصرف سوخت و حرکت به سوی تولید خودروهای برقی اظهار داشت: ضروری است که تفاوتی میان کاهش مصرف سوخت و کاهش انتشار آلاینده‌ها قائل شویم، زیرا این دو مسئله از نظر مسئولیت‌های سازمان‌های اجرایی گوناگون با یکدیگر متمایز هستند.
وی گفت: بررسی میزان مصرف سوخت خودروها به عهده سازمان ملی استاندارد است، در حالی که سیاست‌گذاری در این زمینه نیز بر عهده وزارتخانه‌های مربوطه از جمله وزارت صنعت، معدن و تجارت قرار دارد و بنابراین این مسئولیت در حیطه وظایف سازمان حفاظت محیط زیست قرار نمی‌گیرد.
طاهری به مسئولیت این سازمان در حوزه کنترل آلایندگی ناوگان حمل‌ونقل اشاره کرد و گفت: طبق ماده ۴ قانون هوای پاک، نظارت بر آلایندگی خودروها به عهده سازمان حفاظت محیط زیست است و در طی سال گذشته تغییرات بنیادینی در فرآیند نظارت بر آلایندگی خودروهای تولیدی انجام شده است.
آزمون انتهای خط تولید به‌منظور کنترل آلایندگی خودروها
وی اجرای آزمون «انتهای خط تولید» را از جمله مهم‌ترین اقداماتی دانست که در این راستا انجام شده و افزود: هدف از این طرح، ارزیابی دقیق‌تر میزان آلایندگی خودروها قبل از خروج از خط تولید و اطمینان از انطباق با استانداردهای زیست‌محیطی است.
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست بیان کرد: در گذشته تنها نمونه‌هایی از خودروهای تولیدی در خطوط تولید مورد بررسی قرار می‌گرفتند و بر اساس نتایج تست‌های انجام‌شده در محیط آزمایشگاهی، مجوز تولید برای خودروسازان صادر می‌شد.
طاهری ادامه داد: با این حال، بررسی‌ها نشان داد که درصد قابل توجهی از خودروهایی که با مجوز تولید به بازار عرضه می‌شوند، حتی در آزمون‌های معاینه فنی ممتاز نیز موفق به کسب تأییدیه نمی‌شوند؛ به همین دلیل بازنگری در روش‌های نظارت بر آلایندگی خودروها ضرورت پیدا کرد.
وی تصریح کرد: به همین علت، اجرای آزمون انتهای خط تولید در دو خودروساز اصلی کشور در اولویت قرار گرفت تا تمامی خودروها پیش از خروج از خط تولید تحت آزمایش قرار بگیرند و از ورود خودروهای آلاینده به بازار جلوگیری شود.
به گفته رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، در صورتی که در آزمون «درجا» منتشر شدن آلایندگی فراتر از حد مجاز مشاهده شود، خودرو باید به خط تولید برگردد و پس از رفع نقص و تأیید دوباره، وارد چرخه تولید و توزیع گردد.
کاتالیست‌های خودروها شناسه‌دار شدند
طاهری همچنین از آغاز اجرای طرح شناسه‌دار کردن کاتالیست‌های خودروها در صنعت خودروسازی کشور خبر داد و گفت: کاتالیست به عنوان یک قطعه کلیدی در کنترل آلایندگی خودروها، قابلیت رصد عملکرد خود را در طول عمر خودرو دارد که بسیار حائز اهمیت است.
وی افزود: در حال حاضر، این طرح در تمامی خودروسازی‌های فعال کشور در حال اجرا است و تمامی کاتالیست‌های به‌کاررفته در خودروهای تولیدی شامل شناسه یکتا هستند.
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این که این اقدام، پیگیری منشأ کاتالیست‌های بکار رفته در خودروها را تسهیل می‌کند، اظهار داشت: اگر خودرویی حتی در دوره معافیت از معاینه فنی به مراکز مرتبط مراجعه کرده و در آزمون آلایندگی مردود شود، با استفاده از شناسه کاتالیست می‌توان مشخص کرد که خودرو با چه قطعه‌ای تولید شده و موضوع را از مراجع مربوطه پی گیری کرد.
طاهری به تخلفی به نام «کاتالیست اجاره‌ای» اشاره کرد و گفت: در این روش، مالکان خودروهایی که به دلیل آلایندگی بالا در آزمون معاینه فنی مردود می‌شوند، با مراجعه به برخی تعمیرگاه‌ها، کاتالیستی را به‌صورت موقت بر روی خودرو نصب کرده تا بتوانند تأییدیه معاینه فنی دریافت کنند و پس از آن، کاتالیست را از خودرو خارج می‌نمایند.
وی قیمت بالای کاتالیست را یکی از علل بروز این تخلف عنوان کرد و بر لزوم توجه به عوامل اقتصادی مؤثر بر این مسئله در کنار نظارت و برخورد با متخلفان تأکید کرد.
تلاش برای بازیافت کاتالیست و کاهش هزینه تعویض
رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به رویکردهای این سازمان برای حل ریشه‌ای تخلف کاتالیست اجاره‌ای بیان کرد: به‌جای صرف تمامی توان سازمان برای مقابله با مراکزی که به اجاره کاتالیست می‌پردازند، باید شرایط شکل‌گیری این تخلف را از بین برد.
وی ادامه داد: در این راستا، طرح ایجاد چرخه بازیافت کاتالیست با همکاری تولیدکنندگان این قطعه در حال پیگیری است، چرا که بخش مهمی از قیمت کاتالیست مربوط به فلزات گران‌بهای موجود در آن است که با گذر زمان کارایی خود را از دست می‌دهند.
طاهری افزود: ما در حال بررسی امکان بازیافت کاتالیست‌های مستعمل، استخراج فلزات گران‌بهای موجود در آن‌ها و احیای مجدد این قطعات برای استفاده مجدد هستیم تا در صورت اقتصادی بودن این فرایند، امکان اجرای این موضوع در داخل کشور فراهم شود.
وی خاطرنشان کرد: در صورت موفقیت این طرح و کاهش هزینه‌های تولید و تأمین کاتالیست، می‌توان فضایی برای ایجاد نوعی ضمانت بلندمدت برای این قطعه فراهم کرد، تا مالکان خودرو در صورت خرابی کاتالیست بتوانند آن را با هزینه‌ای معقول تعویض نمایند.
به گفته رییس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، کاهش هزینه تعویض کاتالیست و فراهم آوردن امکان پشتیبانی بلندمدت از آن می‌تواند انگیزه مالکان خودرو را برای استفاده از روش‌هایی مانند کاتالیست اجاره‌ای کاهش دهد و به بهبود نظارت بر آلایندگی ناوگان حمل‌ونقل کمک کند.
انتهای پیام