تاثیر اعتراضات دانش‌آموزی بر نقشه انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه/ احزاب در پاریس چگونه از این رویداد بهره‌برداری می‌کنند؟
مرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا در تشریح تأثیر اعتراضات دانش‌آموزان فرانسه بر انتخابات ریاست‌جمهوری آتی این کشور در گفت‌وگو با ایلنا عنوان کرد: فرانسه در چند سال گذشته با بحران‌های اقتصادی و اجتماعی جدی مواجه بوده و خروجی این بحران‌ها، تغییر در صف‌آرایی احزاب سیاسی راست و چپ میانه فرانسه و همچنین رشد جریان‌های راست افراطی و چپ افراطی بوده است.
وی ادامه داد: پس از جنگ جهانی دوم، اکثر کشورهای اروپایی به سمت نوعی میانه‌روی سیاسی حرکت کردند. تجربه جنگ جهانی اول و دوم و رشد احزاب راست افراطی، فاشیستی و نازی در آلمان، ایتالیا و برخی دیگر از کشورهای اروپایی، تجربه‌ای تلخ بود که باعث شد پس از جنگ، احزاب راست و چپ میانه، با توجه به همگرایی شکل‌گرفته در سطح اروپا، نقش مهمی در ارکان قدرت فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی داشته باشند. با این حال، با توجه به تحولات جهانی و منطقه‌ای طی چند دهه گذشته، از جمله فروپاشی شوروی، پایان جنگ سرد، رشد احزاب راست و چپ افراطی و تشدید بحران‌های اروپایی، این روند در فرانسه، به‌عنوان یکی از کشورهای بزرگ و قدرت‌های اصلی اروپا، بیشتر به چشم می‌خورد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در دولت دوم مکرون، ما این چالش‌ها را بیشتر شاهد بودیم. مکرون که در سال ۲۰۱۷ با شعار اصلاحات اقتصادی، سیاسی و آموزشی به قدرت رسید، نتوانست به بسیاری از شعارهای انتخاباتی خود عمل کند و عملاً در این سال‌ها با افت محبوبیت و سقوط دولت‌های فرانسه مواجه بوده‌ایم؛ به‌گونه‌ای که برخی از دولت‌ها حتی سه ماه نیز دوام نیاوردند.
وی افزود: این شکاف‌های اقتصادی، سیاسی و آموزشی معمولاً در مقاطع انتخاباتی بیشتر خود را نشان می‌دهند. در انتخابات سال گذشته و همچنین انتخابات محلی و شهری که برگزار شد، مشخص شد که فرانسه با چه بحران‌های جدی مواجه است. شرایط اقتصادی این جامعه به‌شدت شکننده و عمیقاً بحرانی است و عملاً با ایجاد یک جرقه، بحران‌های موجود در لایه‌های مختلف جامعه فرانسه ظهور و بروز پیدا می‌کنند.
مکی گفت: در سال ۲۰۱۸، ما شاهد شکل‌گیری اعتراضات «جلیقه‌زردها» بودیم که از حاشیه شهرهای فرانسه آغاز شد. فرانسه برای چندین سال صحنه تظاهرات جلیقه‌زردها بود و این ناآرامی‌ها و اعتصابات نیز به شکل‌های مختلف در سال‌های گذشته ادامه داشته است. این در حالیست که نظام آموزشی فرانسه نیز نظامی خسته، کهنه و ناکارآمد است. اعتراضاتی که در نتیجه همین وضعیت نامطلوب و شرایط تحصیل در مدارس فرانسه شکل گرفته، در سطوح بالاتر و دانشگاه‌ها نیز به شکل دیگری ادامه دارد و این بخش‌ها نیز با بحران مواجه هستند.
وی اضافه کرد: این نارضایتی‌ها از کمبود معلم، شلوغی کلاس‌ها و بی‌انگیزگی دانش‌آموزان برای تحصیل نشأت می‌گیرد و به دلیل همین بی‌برنامگی در مدارس فرانسه و همچنین اعتراضات معلمان نسبت به وضعیت معیشتی خود، یک جرقه اعتراضی از چند مدرسه فرانسه می‌تواند به سطح کل کشور گسترش پیدا کند. دیگر اقشار جامعه فرانسه نیز با توجه به نارضایتی‌های شدیدی که از عملکرد دولت مکرون دارند، ممکن است به این اعتراض‌کنندگان بپیوندند. همان‌طور که در خبرها می‌بینیم، اتحادیه معلمان نیز به صف ناراضی‌ها پیوسته و تداوم این وضعیت قطعاً می‌تواند اعتراضات را در سطوح دیگر جامعه فرانسه گسترش دهد.
این کارشناس مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: شاید در چند ماه باقی‌مانده، فشارها بر دولت مکرون به اندازه‌ای افزایش پیدا کند که او نتواند مدیریت و کنترل اوضاع را در دست داشته باشد و ما شاهد تحولات سیاسی بیشتری در فرانسه باشیم. این در حالیست که مکرون دیگر نمی‌تواند برای دوره دیگری رئیس‌جمهور شود، اما جریانی که او رهبری می‌کند، یعنی جریان میانه، همچنان وجود دارد.
وی گفت: با توجه به افت شدید محبوبیت مکرون، به نظر می‌رسد هر کسی که بخواهد از جریان مکرون نامزد شود، کار بسیار دشواری برای به دست آوردن آرایی خواهد داشت که بتواند او را به دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری فرانسه برساند. احزاب و نامزدهای ریاست‌جمهوری نیز قطعاً تلاش خواهند کرد به شکل‌های مختلف سوار موج اعتراضات شوند و موقعیت و شرایط خود را بهبود ببخشند. احزاب راست افراطی و شاید حتی جریان‌های چپ نیز در این زمینه بتوانند از این وضعیت استفاده سیاسی و تبلیغاتی کنند.
مکی افزود: احزاب راست افراطی شعارهای مهاجرستیزانه می‌دهند و شعار خروج از اتحادیه اروپا یا ناتو را مطرح می‌کنند. این شعارها در فضای کنونی فرانسه می‌تواند خریداران خاص خود را داشته باشد و موقعیت این احزاب راست افراطی را بهبود ببخشد. از طرف دیگر، دولت تلاش می‌کند این نوع اعتراضات را به احزاب چپ و چپ افراطی فرانسه نسبت دهد و بگوید ریشه این ناآرامی‌ها به نوعی در دست این جریان‌هاست و با توجه به تنش و رقابتی که میان جریان‌های سیاسی فرانسه وجود دارد، ممکن است دولت آنها را مسئول این وقایع معرفی کند.
وی گفت: با این حال، هر روایتی که از این تحولات ارائه شود و همچنین نسبت دادن این نوع اعتراضات به یکدیگر تأثیری در وضعیت پیچیده، بغرنج و بحرانی فرانسه ندارد و تداوم این وضعیت حتی می‌تواند به دیگر کشورهای اروپایی نیز سرایت کند. ما در آلمان نیز با افت محبوبیت شدید فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان مواجه هستیم و حتی گفته می‌شود که احتمال جایگزینی او با چهره‌ای جدید وجود دارد.
وی در پایان تاکید کرد: در آخرین نظرسنجی‌ها، حزب دموکرات مسیحی آلمان حدود ۱۸ درصد محبوبیت دارد و این موضوع نشان می‌دهد که وضعیت سیاسی و اجتماعی احزاب دست‌راست و چپ میانه در اروپا، به‌خصوص در دو کشور بزرگ فرانسه و آلمان، تا چه حد وخیم و بغرنج است. اگر در انتخابات آتی، احزاب راست افراطی بتوانند جایگاه و موقعیت قابل‌توجهی در داخل این کشورها پیدا کنند، قطعاً این مسئله تأثیر مستقیمی بر روند نگرش اروپایی و چگونگی مواجهه اروپا با روسیه و جنگ اوکراین خواهد داشت.